Кіріспе

1869 жылғы Бошин соғысының бір бөлігі

Хакодате теңіз шайқасы (函館湾海戦) 1869 жылдың 4-10 мамыр аралығында Токугава шогунатының теңіз күштерінің қалдықтары, бүлікші Эзо Республикасының қарулы күштеріне біріктірілген, және жаңадан құрылған Жапон императорлық теңіз күштері арасында өтті. Бұл Бошин соғысы кезіндегі Хакодате шайқасының соңғы сатыларының бірі болды және Жапонияның солтүстігіндегі Хоккайдо аралында, Хакодате қаласының жанында болды.

Эзо Республикасы күштері

Эзо Республикасының теңіз күштері "Кайтен" соғыс кемесінің айналасына шоғырланды. Флот бастапқыда сегіз бу кемесінен тұрды: "Кайтен", "Банрю", жапондық канонерлік қайық "Чиода", "Чогей", "Кайо Мару", "Канрин Мару", "Микахо" және "Шинсоку". Дегенмен, "Кайо Мару" мен "Шинсоку" бұрынғы шайқаста Есаши алдында жойылды, ал "Канрин Мару" нашар ауа райынан зақымданғаннан кейін Императорлық күштерге түсіп қалды. Бұл үш ірі бірліктің жоғалтуы Эзо Республикасының күшін күрт әлсіретті.

Императорлық әскерлер

Операция үшін Жапон императорлық әскери-теңіз флоты АҚШ-тан сатып алынған, жақында қол жеткізген темір кеме "Котецу" (бұрынғы Конфедерация CSS Stonewall) төңірегінде жылдам құрылды. Басқа императорлық кемелер – "Касуга", "Хирю", "Тейбо No.1", "Йошун" және "Мошун" болды, олар 1868 жылы жаңадан құрылған Мейдзи үкіметіне Сага, Чошу және Сацума домендерімен берілді. Жаңадан құрылған Император үкіметі кемелердің күші, біртүтастығы (оның көптеген кемелері Батыс домендерінен алынған) және дайындық деңгейі тұрғысынан Эзо Республикасынан әлдеқайда әлсіз теңіз күшімен бастады. Дегенмен, негізгі шайқасқа дейін Эзо тарапында екі маңызды бірлік – "Кайё Мару" және "Канрин Мару" жойылды, және ең бастысы, 1868 жылдың сәуірінен бастап Император тарапына революциялық "Котецу" қосылды (бұл кеме бастапқыда Токугава сёгунаты тапсырыс берген, бірақ негізгі қақтығыс кезінде АҚШ шетелдік елдердің бейтараптық саясатын ұстанғандықтан ұстап тұрды, содан кейін жаңадан құрылған үкіметке жеткізілді). Бұл жағдайды өзгертіп берді. Сонымен қатар, Император үкіметі өз әскерлерін тасымалдау үшін АҚШ жалдаған екі көлік кемесінің қолдауын алды.

Жауынгерлік

Императорлық флот Хоккайдо аралына әскерлерді орналастыруға көмектесті, жағадағы бекіністерді жойды және көтерілісшілердің кемелеріне шабуыл жасады. 4 мамырда "Чиода" кемесі құрлыққа тіреліп, тасталып қалғаннан кейін императорлық күштерге түсті, ал 7 мамырда "Кайтен" ауыр зақым алып, істен шықты. "Банрю" императорлық күштердің "Чойо" кемесін батыра алды, бірақ кейіннен "Банрю" өзі де ауыр зақымданудан батты. Жапон императорлық теңіз флоты жеңіске жетті, нәтижесінде 1869 жылдың мамыр айының соңында Эзо Республикасы капитуляциялады. Сыртқы елдердің теңіз кемелері – британдық HMS Pearl және француздық Coetlogon – қақтығыс кезінде бейтарап күйде күтіп тұрды. Көтерілісшілерді оқытып, олардың қорғанысын ұйымдастыруға көмектескен француз капитаны Жюль Бруне 8 маусымда "Coetlogon" кемесінде капитуляциялады. Болашақ флот адмиралы Того Хейхачиро жас үшінші дәрежелі офицер ретінде "Касуга" кемесінде императорлық жақтағы шайқасқа қатысты.