Кіріспе

Лоди (['/l//oʊ//d//i/ LOHdee, ˈlɔːdi; Ludesan: Lòd) – Италияның солтүстігіндегі Ломбардия аймағындағы қала және коммуна, көбінесе Адда өзенінің батыс жағасында жатыр. Лоди провинциясының орталығы болып табылады.

Ежелгі дәуір

Лоди – кельт ауылы; рим дәуірінде ол латын тілінде Laus Pompeia деп аталды (мүмкін, консул Гней Помпей Страбонның құрметіне) және оның орналасуы Галлия Цисальпинаның көптеген тұрғындарына римдік азаматтық алуға мүмкіндік бергендіктен мәшһүр болды. Бұл қала маңызды жол торабында, Адда өзенімен келісетін маңызды римдік жолдың бойында орналасқан. Лоди 3-шы ғасырда діни орталыққа айналды. Әулие Бассиан (San Bassiano) – қаланың қасиетті қамқоршысы.

Орта ғасырлар

1000 жылы еркін коммуна ретінде құрылған бұл қала миландықтарға қарсы күшті қарсылық көрсетті, олар 1111 жылы оны қиратты. Ескі қала қазіргі Лоди Веккьомен сәйкес келеді. Фредерик Барбаросса оны 1158 жылы қазіргі орнына қайта жаратылған. 1220 жылдан бастап лодиліктер (Лоди тұрғындары) ондаған жылдар бойы шақырымдаған жасанды өзендер мен каналдар жүйесін (Консорцио ди Муцца деп аталады) салуға белсенді еңбек етті. Бұл жүйе ауылды сумен қамтамасыз ету мақсатында жасалған, соның арқасында шөлейт жерлер аймақтың маңызды ауыл шаруашылығы өңіріне айналды.

Қайта өрлеу

14 ғасырдан бастап Лодиді Висконти әулеті басқарды, олар онда қамал салды. 1413 жылы Иоанн XXIII антипапасы Лоди соборынан Констанц соборын шақыру туралы бұйрық шығарды. Бұл собор Ұлы жарылыстың аяқталуын белгіледі. 1454 жылы Италияның барлық аймақтық мемлекеттерінің өкілдері Лодиде Италияны біріктіруді мақсат тұтқан Лоди бейбіт шартына қол қою үшін жиналды. Бұл бейбітшілік 40 жылға созылды. Кейін қала Сфорца әулеті, Франция, Испания және Австрияның билігінде болды.

Ерте заманауи дәуір

1786 жылы ол 1815 жылдан 1859 жылға дейін Креманы да қамтитын провинцияның атымен аталатын астанасы болды. 1796 жылғы 10 мамырда генерал ретіндегі алғашқы маңызды шайқасында жас Наполеон Бонапарт Лоди шайқасында Габсбург монархиясын жеңіп шықты.

Италия

XIX ғасырдың екінші жартысында Лоди қала қабырғаларының шегінен тысқары қарай кеңейе бастады. Италия біріккеннен кейін экономикалық өсім мен теміржол желілерінің салынуы осы кеңеюге серпін берді. 1945 жылы Энрико Маттей басқарған итальяндық Agip мұнай компаниясы өзінің кен орындарынан метанды өндіруді бастады, соның арқасында Лоди тұрғын үйлерге газ жеткізіліп, тұрақты қызмет көрсететін Италиядағы алғашқы қала атанды. Бүгінде қала маңызды көлік артерияларының торабында орналасқан, қазіргі заманғы технологиялармен жабдықталған өнеркәсіптік орталыққа айналды, алайда дәстүрлі керамика өнерін де сақтап қалды.

Экономика

1864 жылы Тициано Залли Banca Popolare di Lodi банкін құрды, ол Италияның алғашқы кооперативтік банкі (қазір Banco Popolare тобының құрамында). 1945 жылы Энрико Маттей басқарған итальяндық Agip мұнай компаниясы өз кен орындарынан метанды өндіруді бастады, ал Лоди тұрмыстық газбен үздіксіз қамтамасыз етілген алғашқы итальяндық қала болды. 1978 жылы Лодиде Zucchetti S.p.A., Италияның алғашқы бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы құрылды және оның бас кеңсесі Zucchetti Tower-де орналасқан. 1978 жылы Лодиде құрылған, табиғи косметика және сұлулық өнімдерімен айналысатын L’Erbolario Società Benefit S. r. l. компаниясының өндіріс орны мен логистикалық орталығы қалада орналасқан. Швейцариялық IBSA Institut Biochimique SA фармацевтикалық көпұлтты компаниясының Италиядағы бас кеңсесі де Лодиде, сондай-ақ өндіріс орны бар. Officine Meccaniche Lodigiane де осы қалада орналасқан. Қараңыз:

Керамика

Лоди аймағындағы керамика өндірісі 18-ғасырда өзінің көркемдік шыңына жетті, осы кезеңде әдемі майолика керамикасы жасалды. Басты фабрикалар Коппеллотти, Ферретти және Россетти болды. Коппеллотти фабрикасының ең жақсы керамикалық бұйымдары 1735–1740 жылдар аралығында жасалған. Олардың кейбіреулері монохроматикалық бирюза түстес болып келеді және радиалды композицияда арабесктермен, маталармен және геометриялық гүлдік өрнектермен әшекейленген. Басқа керамикалар жергілікті тұрмыс пен оқиғаларды бейнелейді, мысалы, жемістер, балықтар, ландшафттар, қамалдар, шаруалар, саяхатшылар, музыканттар, иттілер немесе құстар; сондай-ақ шығыс елдерінің тұлғалары да суреттелген. Россетти фабрикасы 1729 және 1736 жылдар аралығында Лодиде жұмыс істеді. Россетти керамикасының көп бөлігі монохроматикалық бирюза түстес және барокко стилінде қайта қарастырылған римдік өнерден шабыттанған безендірулерге ие, мысалы, бағаналар, балюстрадалар, капительдер, құмыралар, қабықшалар, стильдес жапырақтар, құдайлар және сатирлер. Кейбір керамикалық бұйымдардың ортасында қалалар мен қамалдардың, төбелердің, көлдердің, бұлттардың және құстардың суреттері бейнеленген. Ферретти фабрикасы 18-ғасырда, 19-ғасырдың басына дейін Лодиде жұмыс істеді. Ферретти керамикасы өте жарқын және көрікті түстермен, натуралистік гүлдермен әшекейленгенімен танымал. Көбінесе бұл жабайы гүлдер болды, мысалы, мені ұмытпа, майлы гүлдер, Centaurea cyanus, campanula, жұлдызгүл және иттің гүлі; сонымен қатар, өсірілген раушан гүлдері, тюльпандар мен қалампырлар да суреттелген. Ферретти шығыс елдерінің тұлғалары, жемістер, балықтар және натюрморттар сияқты басқа да безендіру түрлерін салған. Лоди керамикасының үлкен көрмесі 2011 жылға дейін Museo Civico di Lodi-де орналасқан, содан кейін барлық экспонаттары жаңа орынға көшірілуді күтіп, ұзақ мерзімді сақтауға берілді.