Сондрио, Италия: тарихы, географиясы және маңызды ақпарат. Ломбардиядағы қала, Вальтеллинаның орталығы, 2007 ж. «Альпі таун» атанды. Римдік лагерьден бастау алады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ломбардиядағы қала, Италия.
City in Lombardy, Italy
Сондрио (ˈsondrjo; ; ; көнеше Sünders немесе Sonders; Sundrium) – Италиядағы қала және коммуна, сондай-ақ провинциялық орталық, Валтеллинаның төрінде орналасқан. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, Сондриода шамамен 21 876 тұрғын (2015 жылы) бар, және ол Сондрио провинциясының әкімшілік орталығы болып табылады. 2007 жылы Сондрио "Жылдың Альпілік қаласы" сыйлығына ие болды.
Sondrio (ˈsondrjo; ; ; archaic Sünders or Sonders; Sundrium) is an Italian city and comune and Provincial Capital located in the heart of the Valtellina. as of 2012, Sondrio counts approximately 21,876 inhabitants (2015) and it is the administrative centre for the province of Sondrio. In 2007, Sondrio was given the Alpine Town of the Year award.
Тарих
Бұрын ежелгі Римнің әскери лагері болған қазіргі Сондрио қаласын Ломбардтар құрды: олардың тілінде «Сундриум» дегені – «ексклюзивті меншік», бұл қала мен айналасындағы жерлердің иелерінің еркін адамдарының (ариманни) мәртебесін көрсетеді. Италиядағы Ломбардтар патшалығы құлағаннан кейін Сондрио Киелі Рим империясының құрамына кірді. Вальтеллинаның көп бөлігін бақылаған Виццола капитандары 1040 жылы император Генрих II-ден оны алды. 1310 жылдан 1335 жылға дейін қала жақын орналасқан Комо қаласының Гвельфтер мен Гибеллиндер фракциялары арасындағы соғысқа және Миланға қарсы соғысқа қатысты. Комаскилердің бірнеше шабуылына тойтарыс бергеннен кейін, 1335 жылы Сондрио мен Вальтеллина Висконти Миландықтарының иелігіне өтті. 16 ғасырдың екінші жартысынан 18 ғасырдың соңына дейін Сондрио Гризонның «Tre Leghe Grigie» («Үш сұр лигасы») тарапынан Вальтеллинаның астанасы ретінде басқарылды. Реформациядан кейін Сондрио католик Вальтелинени және протестант Гризон арасындағы қақтығыстардың орталығы болды. 1620 жылы Жакомо Робустелли басшылығындағы тұрғындар 180 протестантты өлтіріп, Вальтеллинаның тәуелсіздігін жариялады. Наполеондық кезеңнен кейін, ол Цизальпин Республикасының (кейін Италия Корольдігінің) құрамына кірді, Сондрио Вальтеллинамен бірге Ломбардия-Венеция Австрия Корольдігіне қосылды және тәуелсіздігі үшін батырлықпен күресті.
Formerly an Ancient Roman military camp, today's Sondrio was founded by the Lombards: in their language Sundrium meant "Exclusive property", referring to the status of free men (arimanni) of the holders of the city and the surrounding land. After the fall of the Lombard Kingdom in Italy, Sondrio became part of the Holy Roman Empire. The Capitanei of Vizzola, who controlled much of the Valtellina, had it in 1040 from the emperor Henry II. From 1310 to 1335 the city was involved in the war between the Guelph and Ghibelline factions of the nearby Como, and its war against Milan. After having resisted several attacks by the Comaschi, in 1335 Sondrio and Valtellina became part of the Visconti Milanese dominions. From the second half of the 16th century to the end of the 18th century, Sondrio was governed by the Tre Leghe Grigie ("Three Grey Leagues") of the Grisons, as the capital city of Valtellina. After the Reformation, Sondrio was the centre of heavy struggles between the Catholic Valtellinesi and the Protestant Grisons. In 1620 the citizens, led by Giacomo Robustelli, killed 180 Protestants and declared the independence of the Valtellina. After the Napoleonic parenthesis, in which it became part of the Cisalpine Republic (later Kingdom of Italy), Sondrio with the Valtellina was annexed to the Austrian Kingdom of Lombardy–Venetia, and fought gallantly for its independence.
География
Қала провинцияның ортасында орналасқан және Альбосаггия, Кайоло, Кастионе-Андевенно, Фаэдо-Валтеллино, Монтанья-ин-Валтеллина, Спириана және Торре-ди-Санта-Мария муниципалитеттерімен шекаралас. Оның шағын елді мекендері (frazioni) – Аркино, Колда, Гуальтьери, Лигари, Морони, Моссини, Понкиера, Сант-Анна, Сасселла, Триангия және Триассо.
The town is located in the middle of the province, and borders with the municipalities of Albosaggia, Caiolo, Castione Andevenno, Faedo Valtellino, Montagna in Valtellina, Spriana and Torre di Santa Maria. Its hamlets (frazioni) are Arquino, Colda, Gualtieri, Ligari, Moroni, Mossini, Ponchiera, Sant'Anna, Sassella, Triangia and Triasso.
Экономика
Сондрио аумағында көптеген жүзімдіктер бар; Сасселла және Грумелло сияқты шараптар өндіріледі. Шарап осы аймақтың туризммен қатар, әсіресе қыс мезгіліндегі, негізгі ресурстарының бірін құрайды. Сондрио экономикасының тағы бір маңызды бөлігі – банк саласы. Banca Popolare di Sondrio және Credito Valtellinese банктерінің екеуі де Сондрио қаласында орналасқан және Милан қор биржасында тіркелген.
The territory of Sondrio has numerous vineyards; wines produced include the Sassella and Grumello. Wine represents one of the main resources of this region, together with tourism, especially in winter. Another important piece of Sondrio's economy is its banking industry, with the Banca Popolare di Sondrio and the Credito Valtellinese both headquartered in Sondrio and listed on the Milan Stock Exchange.
Негізгі көрікті жерлер
Сондрионың жүрегі – оның орталық Гарибальди алаңы. Оған жақын жерде Вальтеллина өнер және тарих мұражайы орналасқан Сасси сарайы бар. Қаланы Швейцариямен байланыстыратын Вальмаленкоға баратын ежелгі жолдың жанында, биік тұрған жерде Гризонс үстемдігінің тарихи мұражайы орналасқан Мазегра қамалы көрінеді. Санти Гервасио және Протасио шіркеуі 1838 жылы неоклассикалық стильде қайта салынған, ал 12 ғасырда романдық пив және коллегиат шіркеуі ретінде салынған. Басқа көрікті орындарға бір кезде коллегиаттың қоңырау мұнарасы болған Лигария мұнарасы және Гризонс үкіметінің ордасы болған Преторио сарайы жатады. Миланға қарай теміржолдың арғы жағында 10 ғасырға дейін салынған Мария делла Сасселланың ежелгі шіркеуі орналасқан. 2021 жылдың наурыз айында Рим-католик Комо диоцезі бұл шіркеуді діоцезиялық Мариандық қасиетті орын деп жариялады.
The heart of Sondrio is its central Garibaldi Square. Not far from it is the Palazzo Sassi, home of the Art and History Museum of Valtellina. In a dominant position, near the ancient road to the Valmalenco, linking the town to Switzerland, stands the Masegra Castle, housing the Historical Museum of the Grisons Domination. The church of Santi Gervasio e Protasio rebuilt in Neoclassical style in 1838, was built in the 12th century as a Romanesque pieve and collegiate church. Other sights include the Torre Ligariana, once the collegiate's bell tower, and the Palazzo Pretorio, once the seat of the Grisons government. Across the railway in direction of Milan there is the ancient Church of Maria della Sassella, which the local tradition dates back to the 10th century. In March 2021 the Roman Catholic Diocese of Como declared the church to be a diocesan Marian sanctuary.
Спорт
Сондрио Кальсио қаланың футбол клубы және қазіргі уақытта Серия D турнирінде ойнайды.
Sondrio Calcio is the football club of the city and currently plays in Serie D.