Кіріспе

Яһудилердің иммиграциясына және білім алуына шектеулер

Яһуди квотасы – яһудилердің түрлі мекемелерге қабылдануын шектеу немесе тоқтату мақсатымен жасалған нәсілдік дискриминациялық квота. Мұндай квоталар 19-шы және 20-шы ғасырларда дамыған елдерде кеңінен таралған, әсіресе жоғары білім беруде, көбінесе беделді университеттерде кездесетін.

Канада

Канаданың кейбір университеттері, әсіресе Макгилл университеті, Монреаль университеті және Торонто университетінің медицина факультеті, студенттер қатарына қабылданатын еврейлердің санына қатысты ұзақ жылдар бойы шектеулер сақталған. Макгилл университетінің қатаң шектеуі ең ұзақ сақталған, ол 1920 жылы ресми түрде бекітіліп, 1960 жылдардың соңына дейін күшінде болды.

Германия

1929 жылы Германияда дінге емес, нәсілге және шыққан жеріне байланысты бірқатар "numerus clausus" шешімдері қабылданды. 1933 жылғы 25 сәуірде нацистік үкімет неміс емес арийлердің жаңа қабылдаулары үшін 1,5% квота енгізді, яғни, негізінен неміс еврейлері – жоғары мектептерге (höhere Schulen) және университеттерге қабылданатын (арий және арий емес) студенттердің санын жалпы шектейтін заңның басты мәселесі болды. Сонымен қатар, жоғары мектептер мен университеттерде студенттер саны қажетті мамандықтарға дайындау үшін талап етілгеннен көп деп есептелсе, студенттерді қабылдауды азайтуға міндетті болды; мұны істеу үшін олар неміс емес арий студенттерінің ең көп дегенде 5% -ына жетуі керек еді. Заң мектептер мен университеттердің тығыздығын болдырмау үшін қабылданды, сол кезде студенттердің көп саны Германиядағы жоғары білімнің сапасын төмендетеді деген алаңдаушылық болды. 1933 жылдың басында неміс халқының 0,76% -ы еврейлерді құрады, бірақ неміс университеттерінің студенттерінің 3,6% -дан астамы еврейлер болды, бұл көрсеткіш 1880 жылдары 9% -дан асып түсті. 1939 жылғы 30 шілдеден кейін еврейлерге Германияның мемлекеттік мектептеріне баруға рұқсат берілмеді, ал бұрынғы квоталық заң 1940 жылғы қаңтарда мемлекеттік емес регламентпен жойылды. 193-бет.

Заңның және одан кейінгі регламенттердің күшті және басымдықпен антисемиттік бағытынан өзге, олар уақытша түрде «арий емес» деп есептелмеген басқа топтарға университеттерге түсуді шектеу үшін де қолданылды, заңның аты айтқандай. 1934 жылдан бастап Германия университеттеріне қабылданатын студенттердің жалпы санын шектеу туралы регламент енгізілді, сондай-ақ әйелдердің қабылдауын 10% -ға дейін азайтатын арнайы квота енгізілді. Шектеулер толық орындалмаса да, әйелдер квотасы 10% -тан сәл жоғары болды, себебі әйелдерге қарағанда еркектердің үлесі университеттерге қабылдануға келісім бергендердің арасында аз болды, бұл бірдей біліктілікке ие әйелдердің университет карьерасына түсуін еркектерге қарағанда екі есе қиындатты. S. 80ff. Алайда екі семестрден кейін бұл шектеулер алынып тасталды, бірақ «арий емес» ережелері күшінде қалды.

Польша

Польшадағы "Numerus clausus" және "Гетто орындықтары" туралы көріңіз.

Румыния

Numerus Clausus заңмен енгізілмеді, бірақ оны Клуж, Бухарест, Яссы және Чернаути университеттерінің студенттері қабылдаған.

Ресей

1887 жылы «Numerus Clausus» заңы қабылданды, онда еврейлерге тұруға рұқсат етілген қалаларда еврей студенттерінің саны 10 проценттен аспауы керек, басқа қалаларда 5 процент, ал Мәскеу мен Санкт-Петербургте 3 процентқа дейін шектелді. Бұл шектеулер 1917 жылғы Ресей революциясының (1917 жылғы аталмыш Ақпан революциясы) басында патшаның тақтан басқанынан кейін 1917 жылдың көктемінде жойылды. Кейін, 1940 жылдардың соңында, Суық соғыстың бастапқы кезеңінде және «тамырсыз космополиттерге» қарсы науқан күшейгенде, КСРО-ның көптеген жоғары оқу орындарында еврей абитуриенттеріне қатысты іс жүзінде дискриминация қайтадан енгізілді, бұл Перестройкаға дейін жалғасты.

Америка Құрама Штаттары

Кейбір жеке университеттер, әсіресе Гарвард, университетке қабылданған еврейлердің санына квота қоятын саясатты енгізді. Гарвард университетінің 1909-1933 жылдар аралығында президенті болған Эбботт Лоуэлл, еврей студенттерінің саны 1908-1922 жылдар аралығында алты пайыздан жиырма екі пайызға дейін өскен кезде «еврей мәселесі» туралы дабыл қақты. Лоуэлл «кейінірек университетке қабылданатын еврейлердің саны шектелуі керек» деп мәлімдеді. Еврейлердің саны бойынша квота енгізу Гарвардқа ғана тән емес еді. 1926 жылы Гарвард «мінез-құлық пен тұлғаға үлкен мән беретін жаңа қабылдау саясатын» енгізу туралы хабарлағаннан кейін, «Yale Daily News» газеті оның шешімін мақтап, «Эллис аралы Йель үшін» деген тақырыптағы мақаласында Йель университеті студенттерді қалай іріктеуі керек екенінің өзіндік нұсқасын ұсынды. Ол университеттің АҚШ үкіметінен де қатаң иммиграция заңдарын қабылдауға шақырды. Тарихшы Дэвид Ошинский Джонас Салк туралы жазғанда, «Cornell, Columbia, Pennsylvania және Yale сияқты көптеген медициналық мектептер қатаң квоталар орнатқан» деді. 1935 жылы Йель университеті 501 үміткердің ішінде 76-сын қабылдады. Олардың 200-і еврей болса, тек бесеуі ғана қабылданды. Ол декана Милтон Винтерництің нұсқауларының өте нақты болғанын атап өтті: «Бестен астам еврейді қабылдамаңыз, тек екі итальяндық католикті қабылдаңыз және қара нәсілділерді мүлдем қабылдамаңыз». Ошинскийдің сөзіне сәйкес, осының салдарынан «Джонас Салк сияқты жүздеген адам» Нью-Йорк университетіне түсті. Физик және Нобель сыйлығының лауреаты Ричард П. Фейнман 1930 жылдары Колумбия колледжінен бас тартып, оның орнына MIT-ге барып оқыды. Дан Ореннің «Клубқа қосылу – Еврейлер мен Йель тарихы» кітабында айтылғандай, Йель университетінің еврей студенттерінің санын шамамен 10 пайызға дейін шектеуге бағытталған бейресми қабылдау саясаты 1960 жылдардың басында аяқталды.

Югославия

1940 жылы Югославия Корольдігі үкіметі университеттерге, орта мектептерге, мұғалімдер даярлау колледждеріне және басқа да кәсіптік білім беру оқу орындарына еврей тегінен шыққан адамдарды тіркеу туралы Декрет қабылдады, ол еврей студенттерінің санын жалпы халық арасындағы еврейлердің пайыздық үлесімен шектеді.