Кіріспе
Maze, сондай-ақ Maze War деп те аталады, – 1973 жылы жасалған және 1974 жылы кеңейтілген 3D көп ойыншылы бірінші тұлғадан ату ойыны. Алғашқы нұсқасын жоғары сынып оқушылары Стив Колли, Грег Томпсон және Говард Палмер NASA Ames Research Center-дегі мектептегі жұмыс/оқу бағдарламасы барысында Imlac PDS 1 миникомпьютері үшін жасады. 1973 жылдың соңына қарай ойынға ату элементтері қосылып, оны екі компьютерде ойнау мүмкіндігі пайда болды. Томпсон Массачусетс технология институтында (MIT) оқуын бастағаннан кейін, 1974 жылдың ақпан айында ойынды мектептің компьютерлік ғылым зертханасына әкелді, онда ол және Дейв Леблинг мектептің Digital Equipment Corporation PDP 10 мейнфреймдік компьютері мен PDS 1 терминалдарының көмегімен оны сегіз ойыншыға дейін кеңейтті. Сонымен қатар, ойынға есептеу жүйесі, жоғарыдан қарау картасы және деңгей редакторы қосылды. MIT-тегі басқа бағдарламашылар да ойынның осы нұсқасын жетілдірді, оны жаңа пайда болған ARPANET желісі арқылы әртүрлі университеттердегі адамдар арасында ойнауға болады. Ойынның танымалдылығына байланысты MIT зертханасының басшылары оны ойнағанмен, студенттердің көп уақытын жұмсауына байланысты оның қолданылуын шектеуге тырысты. Қорғаныс жобаларын зерттеу агенттігінің (DARPA) ARPANET желісіндегі ойынның танымалдылығына байланысты оны бір кезде тыйым салғаны туралы хабарлар бар. Томпсон және басқа бағдарламашылар кейіннен Maze-дің бірнеше нұсқасын жасады, оның ішінде Томпсон мен басқа студенттер жасаған арнайы аппараттық ойын, сондай-ақ Джим Гьютон, Майк Вахрман және Xerox әріптестерінің Xerox Alto компьютері үшін жасаған Mazewar атты нұсқасы. Xerox нұсқасы 1980 және 1990 жылдары көптеген түрлі атаулармен шығарылған бірінші тұлғадан лабиринт ойыны тұжырымдамасына көптеген жаңа тәсілдерді ұсынды. Maze – әлемдегі алғашқы 3D бірінші тұлғадан ату ойыны деп саналады. Бұл сондай-ақ кейіннен бірінші тұлғадан ату жанры деп аталған жанрдың алғашқы мысалы және 1974 жылғы ғарышқа ұшу симуляциясы Spasim ойынымен бірге жанрдың «ортақ ата-аналарының» бірі болып есептеледі. Ол сонымен қатар бірінші деңгей редакторы, бірінші бақылаушы режимі және радар, алғашқы аватарлар сияқты бірқатар жаңалықтармен де байланыстырылады. Алайда, нақты және қымбат компьютерлік жабдыққа тәуелді болғандықтан, бейнеойындарға және бірінші тұлғадан ату жанрына тікелей әсері шектеулі болды.
Maze, also known as Maze War, is a 3D multiplayer first person shooter maze game originally developed in 1973 and expanded in 1974. The first version was developed by high school students Steve Colley, Greg Thompson, and Howard Palmer for the Imlac PDS 1 minicomputer during a school work/study program at the NASA Ames Research Center. By the end of 1973 the game featured shooting elements and could be played on two computers connected together. After Thompson began school at the Massachusetts Institute of Technology (MIT), he brought the game to the school's computer science laboratory in February 1974, where he and Dave Lebling expanded it into an eight player game using the school's Digital Equipment Corporation PDP 10 mainframe computer and PDS 1 terminals along with adding scoring, top down map views, and a level editor. Other programmers at MIT improved this version of the game, which was also playable between people at different universities over the nascent ARPANET. Due to the popularity of the game, laboratory managers at MIT both played it while also trying to restrict its use due to the large amount of time students were spending on it. There are reports that the Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) at one point banned the game from the ARPANET due to its popularity. Thompson and other programmers later developed several other versions of Maze, including a specialized hardware based game by Thompson and other students as well as a version titled Mazewar by Jim Guyton, Mike Wahrman, and colleagues at Xerox for the Xerox Alto computer. The Xerox version went on to inspire many different takes on the first person maze game concept in the 1980s and 1990s, released under many different names. Maze is believed to be the first 3D first person game ever made. It is likely also the earliest example of what was later termed the first person shooter genre and is considered along with the 1974 space flight simulation game Spasim to be one of the "joint ancestors" of the genre. It has additionally been credited with a variety of other firsts, such as the first level editor, first observer mode and radar, and first avatars, but due to its reliance on specific, expensive computer hardware its direct influence on video games and the first person shooter genre was limited.
Ойын процесі
Maze – көп ойыншылы, бірінші тұлға атыс ойыны, онда ойыншылар жалпақ лабиринтті аралап, қарсыластарын атып ұпай жинауға тырысады. Лабиринттің құрылымы бос немесе толық кеңістіктерден тұратын тор түрінде бейнеленеді және бірдей биіктіктегі қабырғалары бар тегіс жазықтықты құрайды. Ойын стандартты лабиринт құрылымын қамтиды, бірақ ойыншылар ойынды бастағанда өз лабиринттерін де пайдалана алады. Ойыншы бір перне басу арқылы кеңістіктерді алға және артқа бір қадамнан жылжыта алады, сондай-ақ 90 градус бұрылып солға немесе оңға қарап, немесе артына қарауы мүмкін. Олар сонымен қатар бұрыштардың артына қарап, көзқарасын өзгерте алады – бұл олар алға жылжып, бұрылғандай әсер етеді, бірақ ойыншы кейіпкерін жылжытпайды және атуға мүмкіндік бермейді. Лабиринттегі басқа ойыншылардың қолданушы атының әріптері арқылы қай бағытқа қарап тұрғаны көрсетіледі; ойынның кейінгі нұсқалары бұл көрсеткішті көзге ұқсайтын бейнемен алмастырды. Ойыншылар басқа ойыншылардың экранында көрсетілетін мәтіндік хабарламалар жіберуге де қабілетті.