Кіріспе

16 ғасырдағы үй, Дорсет, Англия

Шерборн қамалы (кейде Шерборн жаңа қамалы деп аталады) – 16 ғасырдағы Тюдор сарайы, Англияның Дорсет округіндегі Шерборнның оңтүстік-шығысында, Кастелтон приходінің ішінде орналасқан. Бастапқыда сэр Уолтер Рэли Шерборн лоджасы ретінде салған, ал 1620 жылдары кеңейтілген. Ол Дигби иелігінің шағын бөлігін құрайтын саябақта орналасқан. Осы аумақта 12 ғасырдағы Шерборн ескі қамалының қираған қалдықтары бар, қазір Англия мұрасымен қамқорлықта.

Шығу тегі

Қазір Шерборн ескі қамалы деп белгілі болған ғимарат 12 ғасырда Солсбери епископы және Англияның канцлері Роджер де Каеннің бекітілген сарайы ретінде салынды. 1140 жылдардың басында Анархия кезінде Глостер графы Роберт бұл қамалды басып алды, ол "барлық корольдіктің кілті" деп есептелді.

XVI ғасыр

Шерборн арқылы Плимутқа жол тартқанда сэр Уолтер Рэли қамалға ғашық болды, ал Елизавета патшайым 1592 жылы одан бас тартып, Рэлиге жалға берді. Рэли қамалдың жаңартуын қаламады, орнына уақытша сапарлар үшін жаңа үй салуды шешті. Ол 1594 жылы төрт қабатты тікбұрышты ғимарат – Шерборн лоджын салып аяқтады. Антиквар Джон Обри бұл ғимаратты "парктегі кірпіштен салынған әсем қонақ үй, үлкен болмаса да, көлеміне сай өте ыңғайлы, жазда сарайдан тынығуға және ой-толғанысқа арналған орын" деп сипаттады. Онда әскери қорғанысқа арналғандай бұрыштармен орнатылған төрт көпбұрышты мұнарасы болды, бұл туралы Николас Купер "ескі ғимаратқа жасалған ишара болуы мүмкін" деген пікір білдірді. Оның заманына орай ең прогрессивті ерекшелігі – кіреберіс, ол төртбұрышты алаңға қарап тұрған қасбеттің симметриясын бұзбау үшін мұнаралардың біріне жасырылған еді. Кіреберіс вестибюлінен тікелей залға шығатын бұралақ баспалдаққа жол ашылды.

17 ғасыр

Рали Тауэрде тұтқында болған кезде король Джеймс иемдікті Роберт Каррға жалға берді, содан кейін оны 1617 жылы Бристольдің 1-ші графы сэр Джон Дигбиге сатты. 1620 жылдары Дигби отбасы Шерборн лоджасына бастапқы стиліне ұқсас архитектуралық стильде төрт қанатты қосты, осылай қазіргі Шерборн замкісі немесе Шерборн жаңа замкісі деп аталатын сарай құрылды. Лорд Дигби Азамат соғысы кезінде корольдің кеңесшісі болды, ал Шерборн – роялистердің күшті бекінісі болған аймақ. Ескі қамал 1642 жылдың қыркүйегінде парламент тарапынан басып алынды, ал 1643 жылдың ақпанында қайтадан тартып алынды. 1645 жылдың тамызының басында сэр Томас Фэрфакс басқарған Жаңа армия күштері қамалға қоршау салды, оны сэр Льюис Дайв басқарған роялистер гарнизоны басып алып жатқан еді. Ауыр бомбалау мен қазба жұмыстарынан кейін Дайв 17 тамызда 1645 жылы капитуляциялады. Ескі қамал 1645 жылдың қазан айында қиратылып, еңіреп қалды. Александр Поуп мақтаған жерді жоспарлаған және оның мұрагерлері Эдвард, 6-шы лорд Дигби, 1752 жылы мұрагерлікке ие болған, ал Генри, 7-ші лорд, граф Дигби атанған, қазіргі заманауи сарай бақтарын жасады. Оның ішінде 1753 жылы Капабилити Браун жобалаған көл бар, ол ескі және жаңа қамалдарды бөліп тұрады. Ескі қамалдың қираған қалдықтары бақ дизайнының бөлігін құрайды, көлден әрі жатқан ағаштар арасында олар көзге түседі. Георг III король 1789 жылы Генри Дигбиге титул беруден аз бұрын үй мен бақтарды аралады. 1856 жылы Эдвард, 2-ші және соңғы граф Дигби қайтыс болғанда, иемдік Уингфилд Дигби отбасына өтті, олар әлі де мүлікке ие. Сарайды сәулетші Филип Чарльз Хардвик жаңғыртты. Бірінші дүниежүзілік соғыста сарай Қызыл Кресттің госпиталі ретінде, ал Екінші дүниежүзілік соғыста Д-күніне қатысқан коммандостардың штабы ретінде пайдаланылды.

Тізімдер

Сарай да, ескі қамалдың қираған қалдықтары да 1951 жылы І санатқа жатқызылды. Сарайға қарасты үш шаруашылық ғимараты, құрылысында тас және кеспе тас қолданылған, ІІ* санатқа жатады: ат қорасы (1759, 19 ғасыр басында кеңейтілген); жылыжай (шамамен 1779 жыл); және сүт бөлімі (18 ғасырдың соңы). Бақтар Ұлттық тарихи парктер мен бақтар тізілімінде І санатта тіркелген.

Бүгін

Бау-бақшалар жылдың көп бөлігінде жұртшылыққа ашық, ал үй (сарай) көптеген сенбі күндері жұртшылыққа ашылады. Мұражай жиі түрлі шаралар ұйымдастырады, мысалы, концерттер мен оттықтар. Ескі қамал «Ағылшын мұрасы» қорына жалға берілген және ол мұражайдың қалған бөлігінен бөлек кіретін жері болып табылады.