Уильям Гетри Спенс: Австралия саяхаты мен еңбек қозғалысының көшбасшысы

Кіріспе

Уильям Гатри Спенс (7 тамыз 1846 – 13 желтоқсан 1926) – австралиялық саясаткер, кәсіподақ жетекшісі. Австралияның ең ірі кәсіподағы – Австралия жұмысшылар одағы мен Австралияның еңбек партиясын құруда маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Спенс Шотландияның Оркни аралдарындағы Эдей аралында дүниеге келді және алты жасында отбасымен Австралияға көшіп келді. Ол формальды білім алмады, 13 жасынан бастап Викторияның Виммера ауданында шаруа шаруашылығында жұмыс істеді. Кейіннен ол алтын өндіруге лицензия алып, түрлі компанияларда жұмыс істеді. 1871 жылы ол Энн Джейн Савиджге үйленді. 1874 жылы Спенс Викторияның Біріккен кеншілер қауымдастығын құрған бірқатар белсенді кеншілердің қатарында болды және 1882 жылы кәсіподақтың бас хатшысы болды. Ол Австралияның басқа колонияларындағы ұқсас одақтармен бірігуге бастама көтеріп, Австралияның Біріккен кеншілер қауымдастығын құрды. 1886 жылы ол Австралиялық қырқындар одағының бірінші президенті болды; сондай-ақ ол оның мұрагері, 1887 жылы Австралияның Біріккен қырқындар одағының президенті болды. 1890 жылы Оңтүстік Австралия, Виктория және Жаңа Оңтүстік Уэльстегі қырқындардың көпшілігі одаққа қосылды және 85% қырқу алаңдары тек одақ мүшелеріне ғана ашық болды. Бұл кезде Австралия экономикасы тез дамып, жұмыс күшінің тапшылығы өте күшті болғандықтан, кәсіподақтар күшті сауда-саттық позициясында болды және Австралияның ауылдық жұмысшы табының тұрмыс деңгейін жақсартуға қол жеткізді. Бірақ 1891 жылы басталған экономикалық дағдарыс жіктестік қақтығысқа әкелді, өйткені кен иелері мен мал өсірушілер тауар бағасының төмендеуіне байланысты банкроттықтан сақтау үшін жалақыны төмендетуге тырысты, бірақ кәсіподақтар оған қарсы тұрды. 1894 жылы Спенс кеншілердің, қырқындардың және басқа да ауылдық жұмысшылардың Австралия жұмысшылар одағына (АЖО) бірігуіне жетекшілік етті, ол Австралияның ең ірі және ең күшті кәсіподағы болды. Теңіз және мал шаруашылығы салаларында қатты ереуілдер болды, онда Спенс жетекші рөл атқарды, бірақ ол жалпы алғанда жұмысшы қозғалысындағы қоңыржай күш болды. 1894 жылдан 1898 жылға дейін АЖО хатшысы, ал 1898 жылдан 1917 жылға дейін президенті болды. 1901 жылғы сайлауда партиядан сайланған депутаттар, соның ішінде Крис Уотсон, Эндрю Фишер, Билли Хьюз, Фрэнк Тюдор және Кинг О'Мэлли. Спенс сол жақ креслода отыр. 1891-1894 жылдардағы ереуілдердің жеңілісі Спенс пен басқа да еңбек көшбасшыларын саясатқа қадам басуға итермеледі. Спенс 1891 жылы Викторияда алғашқы еңбек партиясы – Прогрессивті саяси лиганың құрылуын қолдады және 1892 жылы Викторияның заң шығарушы ассамблеясындағы Дундас округінен депутаттыққа сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. 1891 жылы ол Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Еңбек партиясының алғашқы сайлау науқанын қолдады, нәтижесінде Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы ассамблеясында бірнеше орын жеңіп алынды. 1898 жылы Спенс Жаңа Оңтүстік Уэльстің батысындағы Кобар округінен депутат болды. Ол АЖО президенті болып қалды, бұл оны Жаңа Оңтүстік Уэльс саясатындағы ең ықпалды тұлғалардың біріне айналдырды. Ол өзін "эволюциялық, революционер емес социалист" деп сипаттады. Еңбек қозғалысындағы көптеген адамдардан айырмашылығы, Спенс Австралия отарларының федерациясын қолдады және 1901 жылы ол Дарлингтің NSW округінен Австралия өкілдер палатасына сайланды. Ұлыбританияда туған еңбек көшбасшыларының ескі буынының көпшілігі сияқты Спенс Билли Хьюз басқарған Австралия еңбек партиясының консервативті қанатымен байланысты болды. Ол парламенттік өмірге толыққанды бейімделмеді және 1914 жылдың қыркүйегінен 1915 жылдың қазанына дейін үшінші Фишер министрлігінде пошта министрі болып тағайындалғанға дейін қызмет атқармады. Ол сондай-ақ екінші Хьюз министрлігінде 1916 жылдың қарашасынан 1917 жылдың ақпанына дейін атқарушы кеңестің вице-президенті лауазымына тағайындалды. 1916 жылы Хьюз Австралияның Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтас күштерге қосқан үлесін сақтау үшін әскери міндетті енгізуді шешті. Еңбек партиясының көпшілігі бұған қатты қарсы болды, бірақ Спенс Хьюз жағында болды. Нәтижесінде Хьюз және басқа да әскери міндетті депутаттармен бірге партиядан шығарылды. Ол сондай-ақ АЖО президенті лауазымынан босатылды және көп ұзамай одақтан шығарылды. 1917 жылғы федералды сайлауда Хьюз жеңіске жетіп билікке оралғанмен, Спенс өз орнын жоғалтты, себебі АЖО ауылдық жұмысшыларды оған қарсы ұйымдастырды. Көп ұзамай ол Тасманияның Дарвин округінен парламентке қайта сайланды. Ол парламентте бірнеше штаттың немесе аумақтың атынан қатысқан азаматтардың бірі болды. 1919 жылы ол Мельбурндағы Бэтмен округінен сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. Спенс кейіннен Викториядағы Теранг қаласында шаруашылықпен айналысты және 1926 жылдың 13 желтоқсанында 80 жасында өкпе ісігінен қайтыс болды. Оның артында әйелі, төрт қызы және бес ұлының үшеуі қалды. 2003 жылдың қазан айында Австралия жұмысшылар одағы Мельбурндегі штаб-пәтерін Спенстің құрметіне атады.

Spence was born on the island of Eday in the Orkney Islands, Scotland and migrated to Australia with his family as age six. He had no formal education and worked as a farm labourer in the Wimmera district of Victoria from the age of 13. Later he acquired a gold mining licence and worked for various mining companies. In 1871, he married Ann Jane Savage. In 1874, Spence was one of a number of militant mine workers who formed the Amalgamated Miners' Association of Victoria, and he became the union's general secretary in 1882. He led the union into mergers with similar unions in the other Australian colonies, forming the Amalgamated Miners' Association of Australasia. In 1886, he became the first president of the Australian Shearers' Union; he also became president of its successor, the Amalgamated Shearers' Union of Australasia in 1887, and by 1890 most shearers in South Australia, Victoria and New South Wales had joined the union and 85% of the shearing sheds were open to union members only. Since the Australian economy was expanding rapidly at this time and there was an acute shortage of labour, the unions were in a strong bargaining position and were able to secure great improvements in the living standards of Australia's rural working class. But a depression which began in 1891 led to acute class conflict as the mine owners and graziers tried to cut wages to remain solvent in the face of falling commodity prices, which the unions resisted. In 1894, Spence led the amalgamation of the miners, shearers and other rural workers into the Australian Workers' Union (AWU), Australia's largest and most powerful union. There were bitter strikes in the maritime and pastoral industries, in which Spence played a leading role, although he was generally a force for moderation in the labour movement. He was the AWU's secretary from 1894 to 1898 and president from 1898 to 1917. Party MPs elected at the inaugural 1901 election, including Chris Watson, Andrew Fisher, Billy Hughes, Frank Tudor, and King O'Malley. Spence is seated in a chair at far left.]] The defeat of the strikes of 1891–1894 led Spence and other labour leaders to move into politics. Spence supported the formation of the Progressive Political League, an early labour party, in Victoria in 1891 and he was narrowly beaten at a by election in 1892 for the seat of Dundas in the Victorian Legislative Assembly. In 1891, he supported the first election campaign by the Labour Party in New South Wales, which won a number of seats in the New South Wales Legislative Assembly. In 1898, Spence he became MP for Cobar in western New South Wales. He remained president of the AWU, making him one of the most powerful men in New South Wales politics. He described himself as "an evolutionary, not a revolutionary, socialist." Unlike many in the labour movement, Spence supported the federation of the Australian colonies, and in 1901 he was elected to the first Australian House of Representatives as MP for the NSW Division of Darling. Like most of the older generation of labour leaders who were born in the United Kingdom, Spence was associated with the more conservative wing of the Australian Labor Party, led by Billy Hughes. He was not really suited to parliamentary life and did not hold office until he was appointed Postmaster General in the third Fisher Ministry from September 1914 to October 1915. He was also appointed to the undemanding position of Vice President of the Executive Council in the second Hughes Ministry from November 1916 to February 1917. In 1916, Hughes decided to introduce conscription to maintain Australia's contribution to the Allied forces in World War I. Most of the Labor Party bitterly opposed this, but Spence sided with Hughes. As a result, he was expelled from the party along with Hughes and the other conscriptionist MPs. He was also deposed as president of the AWU and shortly after was expelled from the union. At the 1917 federal election, although Hughes was easily returned to power, Spence lost his seat, mainly because the AWU organised the rural workers to oppose him. Shortly after he was returned to Parliament at a by election for the Tasmanian seat of Darwin. He was one of only a small number of people who have represented more than one state or territory in the Parliament. In 1919, he ran for the Melbourne seat of Batman, but was defeated. Spence later took up farming at Terang, Victoria, and died of pulmonary oedema on 13 December 1926, aged 80. He was survived by his wife, four daughters and three of his five sons. In October 2003 the Australian Workers' Union named its Melbourne headquarters in Spence's honour.