Кіріспе

Ортағасырлық испано-римдік мұсылман династиясы Иберияда Бану Каси, Бану Каси, Бени Каси (بني قسي немесе بنو قسي, "Кассиус ұлдары" немесе "Кассиус мұрагерлері" деген мағынаны білдіреді), Бану Муса немесе әл-Қасауи – 9 ғасырда Кордоба Омейяд әмірлігінің шекаралық аймағы – Жоғарғы Маршті, Жоғарғы Эбро аңғарында орналасқан жерді билеген мулади (жергілікті мұсылманға өткен) династиясы. 850 жылдар шамасындағы билік шыңында отбасы басшысы Мұса ибн Мұса әл-Қасауи соншалықты күшті және тәуелсіз болғандықтан, оны "Испанияның үшінші монархы" деп атаған. 10 ғасырдың бірінші жартысында отбасы ішіндегі мұрагерлік таласы, көтерілістер және солтүстік пен оңтүстіктегі күшті монархтарға қарсы бәсекелестік олардың барлық жерлерін бірінен соң бірін жоғалтуына себеп болды.

Династиялық бастау

Бұл әулеттің Кассиус есімді испан-римдік немесе визигот ақсұйығынан тарағандығы айтылады. Мұсылман тарихнамалары мен Альфонс III-тің шежіресі оның визигот екенін көрсетеді. 10 ғасырдың муваллад тарихшысы Ибн әл-Құтияның мәлімдемесіне сәйкес, граф Кассиус 714 жылы Омейялардың мавласы (қызметкері) ретінде, Испанияны басып алғаннан кейін шамалы уақыттан соң ислам дініне кірген. Дінін ауыстырғаннан кейін ол Дамаскқа барып, Омейя халифасы әл-Уәлид I-ге адалдық серт берген. Бану Каси билігінде Жоғарғы Эбро аймағы (қазіргі Логроньо және Оңтүстік Наварра округтері, Туделада орналасқан) жартылай тәуелсіз княздық құрды. Кішкентай әмірлікке бірнеше бағыттан қарсыластар күш көрсетті. Франктердің Батыс Пиренейді қайта басып алу әрекеті іске аспаса да, нақты қауіп-қатер болды. Алайда, одан да қауіптісі – Астурия Корольдігінің шығысқа қарай біртіндеп кеңеюі еді; ал оңтүстікте Кордова халифаты шекаралық аймақтарда өзінің билігін орнатуға асығысқан. Эбро өзені алқабындағы жергілікті мұсылман әулеті ретінде (Аль-Андалустың Жоғарғы марказы; الثغر الأعلى , Aṯ Ṯaḡr al Aʿlà), Бану Каси номиналды түрде әмірліктің клиенттері болды, бірақ келесі екі ғасырда аймақтық бәсекелестіктер мен Жоғарғы марказдағы басқа муваллад әулеттерімен, Памплона мен Арагонның васкон тайпаларының басшыларымен, сондай-ақ солтүстікте Палларс-Рибагорсаның каталондық графтарымен және шығыста Барселонамен, батыста Астурия Корольдігімен және оңтүстікте Омейялармен одақтастықта өркендеді. Олар жиі мұсылман және христиан ақсұйықтарымен некелесіп отырды. Мұса ибн Мұса мен Памплона королі Иниго Ариста анасынан туған аға-іні болды, ал Мұса Аристаның қызына үйленді, ал оның қызы мен қыздары басқа Пиреней князьдеріне үйленді. Бану Касидің мәдени екіұштылығы олардың есімдерді әртүрлі қолдануында да көрінеді: мысалы, араб (Мухаммед, Мұса, Абд Алла), латын (Аурия, Фуртун, Любб) және баск (Гаршия). Кордованың Омейялары Бану Касидің билігін бекітті және оларды губернаторлар етіп тағайындап, бірнеше рет автономия берді, бірақ олар тым тәуелсіздік танытқанда оларды ауыстырды немесе аймаққа жазалау экспедицияларын ұйымдастырды. Омейялардың осындай әрекеттері олардың шет аймақтарды тиімді және орталықтандырылған түрде бақылау мәселесін толық шеше алмағанын көрсетті.

Басты орында

Кассиус графының туған жері деп есептелетін аймақ – Туделадан Эбро өзені бойындағы тар жолақ. Араб тарихшысы Ибн Хазм Кассиус графының ұлдарын Фуртун, Әбу Таур, Әбу Салама, Юнус және Яхья деп тізімдеген. Олардың арасында екіншісі, 778 жылы Шарльді Сарагосаға шақырған Хуэска уәлісі Әбу Таур болуы мүмкін деген пікір бар. Сондай-ақ, 8 ғасырдың соңында Хуэска мен Барбитанияда (Барбастро аймағы) биліктен қуылған Бану Салама тайпасы Әбу Саламадан тараған болуы мүмкін. Отбасының келесі басшылары үлкен ұлы Фуртуннан шыққан. Оның ұлы Мұса ибн Фуртун ибн Каси 788 жылы Кордова әмірі I Хишам атынан Сарагосадағы Бану Хусейн көтерілісін басып, көзге түсті. Мұса ибн Фуртунның тағдыры күмәнді. 788 жылғы көтеріліс туралы хабарларда Мұсаның Бану Хусейн жақтастарының қолынан жақын арада өлтірілгені айтылады, алайда 802 жылғы Сарагоса көтерілісінде қаза тапқан «Фуртун ибн Мұса» есімі де кездеседі, және бұл Мұса ибн Фуртунның атының жаңылыс жазылуы болуы мүмкін деген болжам бар. Дегенмен, Ибн Хайян Фуртун ‘Ақсақ’ әл-Касауидің (Бану Каси тайпасынан) Памплона, Алава, Кастилия, Амая және Серданиямен одақ құрып, Амрус ибн Юсуфқа қарсы күреске шақырғанын да хабарлайды. Бұл оның Мұса ибн Фуртунның ұлы екенін көрсетеді. Келесі буындағы Мұтарриф ибн Мұса, Мұса ибн Фуртунның ұлы болған болуы мүмкін, бірақ тарихшы Ибн Хайян оның есімін ғана атап, Бану Каси тайпасының мүшесі болғанын нақты айтпаған. Ибн Хайян айтуынша, «183 жылы (799-800 жж.) Памплона халқы Мұтарриф ибн Мұсаны алдап, өлтірді». «Бұл, әлдебір, тарихшылардың ең көп сілтеме жасайтын абзасы болып табылады, олар осы қысқа хабардың негізінде Бану Каси, Ариста және Каролингтер арасындағы қарым-қатынастардың күрделі желісін құрастырған». Эварист Леви Провансаль алғаш рет «Васконияның астанасы Памплона 798 жылдан бері мұсылмандардың билігінде болмағанын» және оның тұрғындары Омейяд билігінің өкілі Мұтарриф ибн Мұса Бен Касиді өлтіріп, өздерінен Веласконы сайлағанын» айтқан. Бұл Веласко 816 жылы мұсылмандар әскери науқан ұйымдастырған Каролингтерге жақтас «Алланың жауы, Памплонаның иесі Балашак әл-Ялашки» болуы мүмкін. Испан тарихшысы Клаудио Санчес Альборнос бұл тұжырыммен келіспей, Памплона халқы сыртқы араласусыз өздерінің мәселелерін шешкенін сенген. Ибн Хайян Мұтарриф ибн Мұсаның Памплонаның губернаторы болғанын немесе Веласконың Каролингтерге жақтас болғанын ешқайда жазбаған. Отбасының билігінің шыңына Мұсаның ұлы Мұса ибн Мұса әл-Касауи жеткен.

Мұса ибн Мұса

Мұса ибн Мұса араб деректерінен өзге, латын тіліндегі үш мәтінде еске алынады: Chronica Adefonsi tertii regis, Albendensis және Códice de Roda. Соңғысы оның туыстық байланыстарын патша Иниго Аристаның жартылай бауыры және күйеу баласы ретінде, сондай-ақ ол иеленген жерлерді атайды. Альбельденсис Монте-Латурце шайқасын, сонымен қатар Альбельданың екінші шайқасын сипаттайды, ал Альфонсо III хроникасы оның өмірі мен ерліктері туралы толыққанды мәлімет береді. Мұса ерте жасында жетім қалғанмен, оның әскери қызметі 820 жылдары басталған болуы мүмкін. Бану Каси (демек, Мұсаның өзі) Памплоналық туыстарымен бірге Ронсево өткелінің екінші шайқасына қатысқан, бұл оқиға Памплона патшалығының құрылуына әкелді. Тарихшылар 840 жылдары, туысы Абд әл-Жаббар әл-Қасауиді жерінен қуылғаннан кейін, Мұса анасының жартылай бауыры Памплоналық Иниго Аристамен бірігіп, бірнеше көтеріліс ұйымдастырғанын айтады. Абд ар-Рахман II оларды жеңіп, Мұсаның ұлы Луббты тұтқынға алды. Мұса бірнеше рет мойынсұнып, қайтадан қарсылыққа көтерілді. Көптеген көтерілістерден кейін ол Борьядан Логроньоға дейінгі Эбро бойындағы аймақты, оның ішінде Тудела, Таразона, Арнедо және Калахорраны бақылады. 851/852 жылдары Иниго Ариста мен Абд ар-Рахман II-нің қазасы, сондай-ақ Альбельда шайқасында христиан әскерлеріне қарсы жеңіс Мұсаға ерекше бедел сыйлады. Жаңа әмір, Кордовалық Мұхаммед I, Мұсаны Сарагосаның уәлісі және Жоғарғы Марштің губернаторы етіп тағайындады. Келесі он жылда Мұса отбасының жерлерін кеңейтіп, Сарагоса, Нахера, Вигера және Калатаюдты қосты, сонымен қатар Тудела, Уэска және Толедо қалаларын басқарды. Chronica Adefonsi tertii regis бойынша, Мұса өзінің жақтастарына «Испанияның үшінші патшасы» деп аталуын қалады. Осы кезеңде, Ибн Хазм хабарлағандай, Мұса отбасы ішінде де күреске қатысты. Мұсаның бауыры Юнус ибн Мұса Кордоваға адал қалғандықтан, олардың араласқан ағасы Захир ибн Фуртунның ұлдарымен бірігіп, шамамен 30 жыл бойы Мұсаға қарсы күресті. Ибн Хазм Юнус ұрпақтары болғанын айтады, бірақ басқа мәлімет бермейді. 859 жылы Астуриялық Ордоньо I және Памплоналық Гарсия Инигес бірігіп, Альбельда шайқасында Мұсаға ауыр жеңіліс сыйлады, бұл оқиға христиан аңызында Клавхио шайқасы ретінде сақталды. Әмір Мұхаммед Мұсаны лауазымдарынан алып, аймақтың тікелей Кордова билігіне қайтаруға бұйрық берді. Мұса 862 жылы күйеу баласымен болған ұсақ дау кезінде алған жарақатынан қайтыс болды, ал отбасы он жылға саяси аренадан жоғалып кетті.

Мұсаның ұлдары

862 жылы Мұса қайтыс болғаннан кейін, 871 жылға дейін отбасы туралы ештеңе белгілі емес. Отбасы мүшелері Кордоба сарайы мен әскери жорықтармен байланысты болған деп есептеледі, бірақ олардың онда болғанына куәлік ететін жазба қалмаған. «Хроника Адефонси терти регис» бойынша, Альбелдадағы әкесінің жеңілісін естіген соң, оның ұлы Любб ибн Муса барлық ерлерімен бірге Астурия корольдігінің Ордоньо патшасына бағынып, өмір бойы оның қызметінде болды. Бану Каси тағы да көзге түскен кезде, олар жерлерінің көп бөлігін жоғалтып, тек Арнедо маңындағы шағын аумақпен ғана қалды. 870 жылы Уэскадағы көтеріліс Бану Касидің қайтадан билікке оралуына әкеп соқтырған оқиғалар тізбегін бастады. Сол жылы Бану Амрус тайпасының өкілі Амрус ибн Омар, Мұса ибн Галинд әмилін өлтірді, ол Памплона корольі Гарсия Инигестің Кордобада тұратын бауырының ұлы болған деген болжам бар. Әмір Мұхаммед солтүстікке әскер жіберді, бірақ Амрус Гарсиямен одақтасты, ал Кордоба әскербасы Абд әл-Гафир ибн Абд әл-Азиз Сарагоса қақпасы алдында қаза тапты. Мұсаның ұлдары, Бану Каси, көрінеу үлкен ұлы Любб ибн Муса басшылығымен, Гарсиямен одақтасып, әкелерінің иеліктерін қайта иеленді. Біріншіден, Уэска тұрғындары жетекшілік ету үшін Мутарриф ибн Муса әл-Касауиге жүгінді. 872 жылдың қаңтар айында Исмаил ибн Муса Сарагосаға кірді, оған Любб қосылды, екеуі бірлесіп Монзонды басып алды. Исмаил сондай-ақ Барбитанияның Бану Джалаф тайпасымен одақтасып, Абдалла ибн Джалафтың қызы Сайидаға үйленді. Фуртун ибн Муса Туделаны басып алды, оның губернаторы Бану Каси тарапынан Арнедода тұтқынға алынып, кейін қашып кетуге тырысқаннан кейін өлтірілді. Любб Вигераны да басып алып, нығайтты. Әмір Мұхаммедтің дереу жауабы – Бану Касидің кеңеюін шектеу үшін олардың иеліктерінен қайтарылмаған Калатаюдқа бәсекелес араб тайпасы Бану Туджибті орнату болды. Келесі жылы, 873 жылы Мұхаммед солтүстік бүлікшілерге қарсы жорық ұйымдастырды. Ол ең алдымен Толедо бүлікшілерін губернаторлықпен сатып алды, бұл Амрусты адалдығын ұсынуға итермеледі, оның сыйақысы ретінде Гарсия Инигестің қызы Беласкита мен оның отбасы тұтқындалған Уэска берілді. Бауырларының біріккен күштерімен жасаған шабуылға қарамастан, Мутарриф пен үш ұлы – Мұхаммед, Мұса және Любб Кордобаға жеткізіліп, айқышқа тартылды. Келесі жылы Фуртун Туделада қайтыс болды, ал Любб 875 жылы Вигерадағы апатта қаза тапты. Осылайша, отбасының бақылауы екі адамның қолына көшті: Монзондағы қалған ағасы Исмаил ибн Муса және Люббтың ұлы Мұхаммед ибн Любб әл-Касави, ол алғаш рет Сарагосаны әмірлік әскерлерінен қорғаған ретінде танылды.

Мұхаммед ибн Лұбб

Алдағы онжылдықта әкесі мен екі інісінің қайтысынан кейін, Мұхаммед ибн Лубб отбасының жетекшісі болуға ұмтылды. Ол 879 және 882 жылдары Кордовадан жасалған жорықтарға қарсы тұрды. Екіншісін генерал Хашим ибн Абд әл-Азиз басқарды, және Мұхаммед Хашимді Альфонсо III билеген Астуриялықтарға қарсы одақтасуға көндіруге тырысты. Бұрынғы кезеңдегі тұтқындарды алу барлық тараптардың жағдайын ушықтырды. Хашим Альфонсоның қаһарына түскісі келмеді, өйткені ол оның ұлын кепіл ретінде ұстап тұрған. Хашим өзі Исмаил ибн Мұсаның ұлын ұстап тұрды және өз тұтқынын және басқа да сыйлықтарды Альфонсоға ұлы үшін алмастырды. Кейін Мұхаммед Памплона және Астурия патшаларымен одақтасты, және ол болашақ Ордоньо II Леонды өз сарайында тәрбиелегендігі айтылады. Бану Каси әулеті ішіндегі билік күресі 882 жылы Мұхаммедтің Калахорра маңында ағасы Исмаил ибн Мұсаның 7000 сарбаздық әскерімен және ағасы Фуртунның ұлы Исмаил ибн Фуртунмен шайқасқанда қызды. Келесі қақтығыстарда Фуртунның төрт ұлы қаза тауып, Исмаил ибн Мұса Монзонға шегінуге мәжбүр болды. Ол сол жерден Ллейданы қайта жаратып, Вильфред Барселонаның әскерін жеңді. Мұхаммед ибн Лубб, енді отбасының нақты басшысы, Бану Каси жерлерінің көп бөлігін бақылауға алды. 884 жылы әмір аймаққа екі әскери жорық ұйымдастырып, Сарагосаны басып алды, бірақ тарихшы Ибн Хайян Мұхаммед ибн Лубб қала құлау алдында Палларс және Рибагорза графы Раймонд I-ге сатқанын хабарлады. Бұл Арнедо, Боржа, Калахорра және Вигера айналасындағы Бану Касидің біріккен билік орталығын құрды, ал Исмаил Мосон және Ллейда маңындағы шығыстағы анклавты сақтап қалды. 885 және 886 жылдары Мұхаммед Кастилияға шабуыл жасады, бірінші шабуылда граф Диего Родригес Порселос қаза тауып, екінші шабуыл Алаваға жасалды, онда көптеген христиандар өлтірілді. Осы жылы Кордова әмірі Мұхаммед I қайтыс болды. Мұхаммед ибн Лубб жаңа әмірлерге қарсы күшін сынады, олар аймақта Бану Касидің билігін теңестіруге тырысып, Сарагосаны қарсыласы Тужибидтерге, ал Уэсканы Муваллад Бану Шабрит тайпасынан Мұхаммед ибн Абд әл-Малик әл-Тавилге берді. Соңғысына көп ұзамай Исмаил ибн Мұса қарсы шықты, оның ұлдары әл-Тавил әскерлерімен шайқасты, Мұса ибн Исмаил қаза тауып, оның інісі Мутарриф тұтқындалды. Исмаил 889 жылы қайтыс болды, ал әл-Тавил мен Мұхаммед ибн Лубб Әмір Абдаллаға Исмаилдің жерлерін иелену үшін өз ісін ұсынды, әмір Мұхаммед ибн Луббтың мұрагерлігін растады. Мұхаммед ибн Лубб пен әл-Тавил арасында салыстырмалы бейбітшілік пен ынтымақтастық орнады. 891 жылы Мұхаммед Кастро Сибирианода христиан әскерін жеңді, бірақ соңғы жылдарындағы күш-жігерінің көп бөлігін Тужибидтерге қарсы Сарагосаға жұмсады, ол 17 жылдық қоршауға айналды. 897 жылы Толедо халқы көтеріліп, қаласын Мұхаммедке ұсынды, бірақ Сарагосамен айналысқандықтан, ол ұлы Люббті жіберді. 898 жылы Мұхаммед Сарагосаны барлау кезінде 8 қазан күні күзетшілердің бірі оны найзаға іліп ұстады. Оның басын Тужибидтерге ұсынды, олар оны Кордоваға жіберді, онда ол сегіз күн бойы сарай алдында қойылды, содан кейін батыл қарсыласқа лайық құрметпен жерленді.

Лұбб ибн Мұхаммед

Мұхаммедтің ұлы, Луб ибн Мұхаммед әл-Қасави 870 жылы дүниеге келді және әкесі қайтыс болған кезде-ақ белсенділік танытты. 896 жылы ол Монзонды қайта нығайтып жатқанда, Хуэсканың әл-Тавиль өзін сынап көрді. Көбірек және жақсы жабдықталған әскер шабуыл жасағанына қарамастан, Лубб әл-Тавильдің әскерін жеңіп, оның ағасын тұтқынға алды. 897 жылдың қаңтар айында ол Толедоға барып, қала тұрғындары әкесіне ұсынған басшылық қызметін қабылдады. Шығыста ол Аураға шабуыл жасап, Барселонаның Вильфредін өлтірді. 898 жылы Толедо арқылы қайтып келген соң, ол Жаэнге басқа көтерілісші, Омар ибн Хафсунмен одақ құру ниетімен аттанды. Бірақ Омар Жаэнге жеткенге дейін Сарагосада әкесінің қайтыс болғаны туралы хабар Луббты Туделаға қайта оралуға мәжбүр етті. Солтүстікке оралғанда, әл-Тавиль уақытша билік бослығын пайдалануға тырысты. Әкесінің қайтыс болғаннан кейін үш апта өткен соң, Лубб Хуэска билеушісін шайқаста тұтқынға алды. Әл-Тавиль өзінің бостандығы үшін Луббқа Хуэска мен Монзон арасындағы жерлерді берді және Хуэсканы иелену үшін 100 000 алтын динар төлеуге келісті. 50 000 динарды дереу төлеп, ол ұлы Абдул Малик пен қызы Сайиданы екінші жартысын төлеуді қамтамасыз ету үшін кепіл ретінде берді. Лубб одан кейін қарыздың қалған бөлігін кешіріп, кепілдерді босатып жіберді, тек Сайиданы ғана өзіне әйел етіп алды. Лубб ибн Мұхаммед әкесі бастаған Сарагосаны қоршауды жалғастырды, бірақ оның назары басқа жаққа ауды. Шамамен 900 жылы Альфонсо III, Памплонаның Фортун Гарсесімен бірлесіп, Луббтың иелігіндегі Таразонаға шабуыл жасады, бірақ ол сәтті түрде тойтарды. 903 жылы Толедо тағы да Кордоваға қарсы көтеріліп, Луббтан билікті өз қолына алуын сұрады. Ол өзінің бауыры Мутаррифті жіберіп, оны әмір етіп жариялады. Мутаррифтің тағдыры белгісіз, бірақ 906 жылы оның орнына Луббтың туысы, Мұхаммед ибн Исмаил, Исмаил ибн Мұсаның ұлы келді, бірақ ол кейін өлтірілді. Альфонсо тағы да Луббтың жерлеріне шабуыл жасап, Гранонды қоршауға алды, бірақ Лубб әскерімен Алаваға қарай жылжығанда қоршауды көтеруге мәжбүр болды. Бұл қауіп сейілген соң, Лубб Палларсқа бет бұрып, жерді қиратып, жүздеген адамды өлтіріп, мыңдаған тұтқынға алды, олардың ішінде граф Раймондтың ұлы Исарн болды. Ол он жыл бойы Туделада ұсталып тұрды, содан кейін босатылды. 905 жылы Астурия королі, Арагон және Палларс графтары, сондай-ақ кейде Лубб ибн Мұхаммед те Наваррада төңкеріс жасап, Санчо Гарсесті Фортун Гарсестің орнына таққа отырғызды. Екі жылдан кейін Лубб Памплонаға шабуыл жасап, 907 жылдың 30 қыркүйегінде "Лиедена" шайқасына қатысты. Бұл шайқас Бану Каси әскерінің толық жеңілісімен аяқталды, ал Лубб қаза тапты. Бұл маңызды шайқас аймақтық тепе-теңдіктің түпкілікті өзгеруін белгіледі, Санчоның Памплонасы ірі аймақтық державаға айналды, ал Бану Касидің құлдырауы басталды.

Төмендеу (905-929)

Лubbтың құлдырауымен оның жергілікті қарсыластары дереу Banu Qasi жерлеріне шабуыл жасады. Sancho Calahorraға қарай бет түзеді. Tujibids соңында Zaragoza қоршауын бұзып, Ejea қаласын басып алды. Al Tawil жоғалтқан жерлерін қайтарып алып, Barbastro және Lleida қалаларын жаулап, отбасының шығыс анклавын басып алды. Monzon қаласын қысқа мерзімге Lubbтың бауыры Yunus ibn Muhammad басқарды, бірақ оны ұстай алмады, соның салдарынан Monzon да Al Tawilдің қолына түсті. Батыстағы жерлерде Lubbтың орнын бауыры Abd Allah ibn Muhammad al Qasawi иеленді. 911 жылы Abd Allah және Al Tawil, Al Tawilдың құдайы Galindo Aznárez II of Aragonмен бірлесіп, Pamplona қаласына шабуыл жасады. Бірнеше қамалдарды қиратқаннан кейін, олар қорқып, шегінді, бірақ Sancho оларды қуып жете алды. Al Tawil қашып құтылды, ал Galindo жеңіліске ұшырап, Sanchoны феодалдық билеуші ретінде мойындауға мәжбүр болды, бұл Aragonның тәуелсіздігіне нүке салды. Араб деректері Abd Allahтың Luesia шайқасындағы артқы саптық әрекетін жеңіс деп сипаттайды, бірақ егер бұл тактикалық жеңіс болғанмен, ол дереу оңтүстікке шегінді. 914 жылы Sancho Banu Qasi жеріне еніп, Arnedo қаласын басып алып, Calahorraға шабуыл жасады. Келесі жылы, 915 жылы, Sancho Tudelaға қарай жол тартты, онда Abd Allahты тұтқынға алып, оның мыңдаған жауынгерін өлтірді. Abd Allahтың бауыры Mutarrif ibn Muhammad al Qasawi қалаға көмекке келді, соның нәтижесінде Abd Allah құн төлеп босатылды, ал оның қызы Urraca және, мүмкін, ұлы Furtun ibn Abd Allah кепіл ретінде берілді. Алайда, екі айдан кейін Abd Allah, айтуынша, Sanchoның қастандығы салдарынан өлтірілді. Осы кезеңде отбасы үшін жалғыз қуантарлық жайт шығыста болды. 913 жылы Muhammad ibn Abd al Malik al Tawil қайтыс болды, ал келесі жылы Monzon тұрғындары оның ұлы Amrus ibn Muhammadты қабылдамады және Lubb ibn Muhammadтың ұлы Muhammad ibn Lubbты Banu Qasi өкілі ретінде қайтаруға шақырды. Қысқа қоршаудан кейін ол қаланы және Lleidaны отбасы үшін қайтарып алды. Батыста Mutarrif ibn Muhammad және оның жүрегіндегі туысы Muhammad ibn Abd Allah үстемдік үшін күресті. Соңғысы жеңіске жетіп, 916 жылы Mutarrifты өлтірді. 907 жылы Lubbтың өлімінен кейін Banu Qasi екі жаңа күштің қарсы тұруында сынға ұшырап, әлсіреп қалды: солтүстікте және батыста Leónның жаңа патшасы Ordoño II және Navarreның Sancho I арасындағы одақ күшті әскерді оңтүстікке әкеліп, 918 жылы Viguera, Najera және Tudela маңындағы Banu Qasi жерлерін қиратты, ал жас және белсенді Abd ar Rahman III, болашақта әмірлікті, содан кейін Кордова халифатын құрып, орталықтандырылған күштерді уақытша қайта жаңғыртуға ұмтылды, христиандарды жеңіске жеткізді. Келесі жылы Banu Qasi басшылары Muhammad ibn Abd Allah және Muhammad ibn Lubb, Barbastro қаласында Banu al Tawilге шабуыл жасады, бірақ Sancho бұл мүмкіндікті пайдаланып, өзінің туысы Bernard I of Ribagorza және Banu al Tawilмен одақтасып, Monzon қаласына шабуыл жасап, өртеп жіберді, соның нәтижесінде ол Banu Qasi үшін жоғалды. 920 жылы әмір Abd ar Rahman III жеке өзі Кордова әскерін солтүстікке бастап, Sanchoны салған бекіністерін тастауға мәжбүр етті. Кейбір маневрлерден кейін әмір Ordoño және Sanchoның әскерлерімен кездесіп, оларды Valdejunquera шайқасында жеңді. 923 жылы христиан одақтастары тағы бір күшті оңтүстікке әкелді, ал Muhammad ibn Abd Allah оған қарсы тұру үшін жергілікті ақсүйектердің коалициясын құрды, бірақ олардың әскерлері таратылды және Viguera және Najera қалалары құлдырады. Әкесі сияқты, Muhammad та тұтқындалып, Sanchoның бұйрығымен өлтірілді, ал Abd ar Rahman келесі жылы тағы бір жазалау науқанын бастағанда, Tudelaға оралғанда, Banu Qasiді алып тастап, оларды Кордоваға жіберді, олардың орнына Zaragozaның Tujibidsін орналастырды. 923 жылдан кейін отбасының қолында Lleida және Balaguer, Barbastro және Ayera қалаларын қамтитын шығыс анклавы ғана қалды. Алайда, бірінен соң бірі олар Muhammad ibn Lubbты қуғынға салып, басшылықты алу үшін Tujibidsке жүгінді, оған 928 жылы Navarreның жаңа патшасы Jimeno Garcés, Hasim ibn Muhammad al Tujibiге қарсы оның атынан араласып, Ayera қаласын қалдырды. Келесі жылы Muhammad қастандық құрбаны болды және Pallars патшасының ұлы, оның күйеуінің қолынан қаза тапты.

Мұра

Мұхаммед ибн Луббтың қазасы Эбро аңғарындағы Бану Каси әулетінің аяқталуын білдірді. Олардың қарсыластары – Тужибидтер 937 жылы Леонмен тәуелсіз бейбітшілік шарт жасап, олардың үлгісін қайталады. Бұл әрекет Халифтің бұрынғы жылдары Бану Касиге қарсы ұйымдастырған жазалау экспедициясына ұқсас жағдай тудырды. Тужибидтер ақырында Сарагоса орталығында толыққанды Тайфа мемлекетін құрды. Тағы екі Тайфа тағында Бану Каси есімін еске түсіретін есімдері бар адамдар билік етті және олар әулет мүшелері деп есептелді, бірақ олардың нақты генеалогиялық байланысының куәлігі жоқ. Абдулла ибн Касим Альпуэнтеде шағын Тайфа мемлекетін құрды. Ол Ямани/Фихри тайпасына жататынын мәлімдеген, ислам дініне кірген отбасынан шыққан адам еді. 1144 жылы Сильвестегі тағы бір христиан және суфи мистигі Әбул Касим Ахмад ибн әл-Хусейн ибн Каси, Ибн Каси деп белгілі болған, көтеріліс жасап, Мертолада Тайфа мемлекетін құрды, оны Португалияның оңтүстігінің көп бөлігіне кеңейтті және ол Альмохадтардың (өзіне бағынатын) Севильяға қарсы сәтті жорығын қолдады. Олар араздасып, 1151 жылы Ибн Касиді өз адамдары өлтірді.