Жак Озанам: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Jacques Ozanam
Жак Озанам (1640-1718) – француз математигі. Тригонометриялық және логарифмдік кестелерді жақсартып, математикаға үлкен үлес қосты. Париж қаласында өмір сүрді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз математигі (1640–1718)
French mathematician (1640–1718)
Жак Озана (16 маусым 1640, Сент-Оливе, Эн – 3 сәуір 1718, Париж) – француз математигі.
Jacques Ozanam (16 June 1640, in Sainte Olive, Ain – 3 April 1718, in Paris) was a French mathematician.
Өмірбаян
Жак Озанам Францияның Эн департаментіндегі Сент-Олив қаласында дүниеге келді. 1670 жылы ол Үлак, Питискус және Бриггстің тригонометриялық және логарифмикалық кестелерінен гөрі дәл кестелер жариялады. Екі бейтаныс адамға ақша қарыз бергендігі үшін канцлердің әкесі д’Агуэсо оған назар аударып, Парижге қоныстануға шақырды. Ол онда көп жылдар бойы өркендеп, қуанышпен өмір сүрді. Ол үйленді, көп балалы отбасы құрды және жеке оқушыларға, әсіресе шетелдіктерге математика сабақтары беріп мол табыс тапты. Оның математикалық жарияланымдары көптеп шығып, жақсы қарсы алынды. 1694 жылы жарық көрген «Рекреациялар» кітабы кейіннен ағылшын тіліне аударылып, бүгінде кеңінен танымал. 1701 жылы Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Әйелінің қазасы оны терең қайғыға ұрды, ал Испания мұрагерлік соғысы кезінде шетелдік оқушыларын жоғалту оны кедейлікке түсірді. Ол 1718 жылдың 3 сәуірінде Парижде қайтыс болды (кейде «Фонтенельдің мақтауындағы» қателікке байланысты 1717 жыл деп көрсетіледі). Озанам өз еліндегіден гөрі шетелде көбірек құрметке ие болды. Ол дінге берілген, қайырымды, батыл және мызғымас сенімді адам еді. Жастығында ол құмар ойындарға құмарлығын жеңіп шықты. Ол Сорбоннаның ғалымдары дауласса, папа шешсін, ал математик тік сызықпен жұмаққа барады дейтін. Ол Абрахам де Муаврды оқытты.
Jacques Ozanam was born in Sainte Olive, Ain, France. In 1670, he published trigonometric and logarithmic tables more accurate than the existing ones of Ulacq, Pitiscus, and Briggs. An act of kindness in lending money to two strangers brought him to the attention of M. d'Aguesseau, father of the chancellor, and he secured an invitation to settle in Paris. There he enjoyed prosperity and contentment for many years. He married, had a large family, and derived an ample income from teaching mathematics to private pupils, chiefly foreigners. His mathematical publications were numerous and well received. Récréations (published 1694) was later translated into English and is well known today. He was elected a member of the Académie des Sciences in 1701. The death of his wife plunged him into deep sorrow, and the loss of his foreign pupils through the War of the Spanish Succession reduced him to poverty. He died in Paris on April 3, 1718 (frequently cited as 1717 because of an error in "éloge de Fontenelle"). Ozanam was honoured more abroad than at home. He was devout, charitable, courageous, and of simple faith. As a young man he had overcome a passion for gambling. He was wont to say that it was for the doctors of the Sorbonne to dispute, for the pope to decide, and for a mathematician to go to heaven in a perpendicular line. He taught Abraham de Moivre.