Математика тарихы
-
Огюстен Луи Коши: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Огюстен Луи Коши (1789-1857) – француз математигі, интегралдық есептеу, комплекс сандар және абстракт алгебраны дамытқан ғалым. Математика тарихындағы маңызды тұлға!
-
Блез Паскаль: Математик, физик және философтың өмірі мен еңбектері
Блез Паскаль: 17 ғасырдағы француз математигі, физигі, ойлап табушысы. Паскаль калькуляторы, проективтік геометрия, ықтималдық теориясы туралы біліңіз.
-
Христиан Гольдбах: өмірі мен математикалық еңбектері
Христиан Гольдбах – прус математигі, сандар теориясының зерттеушісі. Еуропалық саяхаттары, Лейбниц, Эйлер сияқты ғалымдармен қарым-қатынасы туралы ақпарат.
-
Джордж Беркли: философ, дін және ғылымдағы ойшыл
Джордж Беркли – ирланд философ, епископ (1685-1753). Ғарыш, уақыт, математика, сезімталдық туралы еңбектері. Философиядағы маңызды тұлға.
-
Готфрид Лейбниц: Математик, философ және ойшыл ғалым
Готфрид Лейбниц: неміс философы, рационализм өкілі, интегралдық есептеуді дамытқан. Калькуляторлар саласындағы пионер. Математикалық жазбалар авторы.
-
Математиктер тарихы мен ғылымы
Математиктер сандар, геометрия, үлгілерді зерттейді. Тал, Пифагор сияқты математиктердің тарихы, математиканың ғылым ретіндегі бастаулары туралы ақпарат.
-
Нильс Хенрик Абель: Норвеж математигінің өмірі мен еңбектері
Нильс Хенрик Абель – норвеж математигі (1802-1829). Бесінші дәрежелі теңдеуді радикалдар арқылы шеше алмайтынын дәлелдеген, эллиптік функциялар мен абелдік функциялардың авторы. Математика тарихы.
-
Христиан Гюйгенс: Ғылым революциясының тұлғасы
Христиан Гюйгенс (1629-1695): голланд физигі, математигі, ғылым революциясының көрнекті тұлғасы. Оптика, серпімді соқтығысу, центробектік күш теорияларын дамытты.
-
Симеон Дени Пуассон: Француз математигі мен физигінің өмірі мен еңбектері
Симеон Дени Пуассон (1781-1840) – француз математигі және физигі. Статистика, анализ, теңдеулер, механика, электр және сұйықтар туралы зерттеулер.
-
Даниэль Бернулли: Швейцар математигі мен физигі
Даниэль Бернулли (1700-1782) – швейцар математигі және физигі. Бернулли принципі, энергия сақталу заңы, ұшақ қанаттары мен карбюраторлар физикасы. 🔍 математика, физика, Бернулли.
-
Математик талдау тарихы мен негіздері
Математикалық талдау: үздіксіз функциялар, лимиттер, интеграция, дифференциалдау және т.б. Ежелгі Грек және Қытай математиктерінен бастау алады.
-
Исаак Ньютонның «Математикалық табиғаттану принциптері» және математикалық логика
Исаак Ньютонның «Математикалық философияның негіздері» (Principia Mathematica) – физикадағы революция жасаған, қозғалыс заңдарын түсіндіретін маңызды еңбек.
-
Жан Батист д’Аламбер: Француз ғалымының өмірбаяны мен еңбектері
Жан Батист д’Аламбер – француз математигі, физигі, философы, музыка теориясының маманы (1717-1783). Энциклопедияны жасауға қатысты, толқын теңдеуімен аты шықты.
-
Якоб Бернулли: Швейцар математигі және ықтималдықтар теориясының негізін қалаушысы
Якоб Бернулли (1655-1705) – швейцар математигі, қалыпты үлестіру заңын ашқан, интегралдық есептеулерге үлкен үлес қосып, «e» тұрақтысын зерттеген.
-
Марин Мерсенн: Француз ғалымы және ғылымның орталығы
Марин Мерсенн (1588-1648) – француз ғалымы, математик, физик, музыкант. Мерсенн сандары, акустика заңдары, музыка теориясы бойынша еңбектерімен танымал.
-
Луи Арбогаст: Есептеулер тарихындағы француз математигінің орны
Луи Арбогаст: француз математигі, интегралдық есептеулерге үлкен үлес қосып, Faà di Bruno формуласын алғашқылардың бірі болып жариялаған. Өмірбаяны мен ғылыми еңбектері.
-
Иоганн Генрих Ламберт: Швейцария-Франциялық ғалым және оның ғылыми еңбектері
Жан Генри Ламберт (1728-1777) – швейцар ғалымы, математика, физика, астрономия саласындағы маңызды жаңалықтар авторы. π иррационал екенін дәлелдеген.
-
Джеймс Стирлинг: Шотланд математигінің өмірі мен еңбектері
Джеймс Стирлинг – шотланд математигі, «Венециялық» лақабымен белгілі. Стирлинг сандары, формуласы және жазық қисықтар классификациясы туралы ақпарат.
-
Исаак Барроу: Теолог, математик және есептеулерді дамытушы.
Исаак Барроу: ағылшын теологы, математик, интегралдық есептеуді дамытуға үлес қосып, негізгі теореманы дәлелдеген. Ньютонның ұстазы.
-
Этьен Луи Малюс: Француз ғалымы, физик және математик
Этьен Луи Малюс – француз офицері, инженер, физик және математик. Египет экспедициясына қатысып, поляризация құбылысын зерттеген. 🇫🇷⚱️📐
-
Пьер Луи Моро де Мопертюи: Математик, философ және эволюция теориясының алғабасшысы
Пьер Луи Мопертюи – француз математигі, философы. Жердің пішінін зерттеген, ең аз әрекет принципін жасаған ғалым. Биологиядағы мұрагерлік туралы еңбектері.
-
Алекси Клод Клеро: Француз математигі, астрономы және геофизигі
Алексис Клод Клеро (1713-1765) – француз математигі, астрономы, геофизигі. Ньютонның теориясын дамытып, Жер пішінін зерттеуде маңызды үлес қосты.
-
Соқыр ғалым Николас Саундерсон: Өмірі мен еңбектері
Николас Сандерсон (1682-1739): ағылшын математигі, ғалымы, Кембридж университетінің профессоры. Бейес теоремасын ашқандардың бірі болуы мүмкін.
-
Жіль Персон де Роберваль: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Жилль Персон де Роберваль (1602-1675) – француз математигі, өмірі мен еңбектері. Роберваль туған жері, Париж университетіндегі қызметі туралы ақпарат.
-
Мишель Роль: Француз математигі және оның ғылыми еңбектері
Мишель Ролль: француз математигі, Ролл теоремасын (1691) ашқан және Гаусс жоғарыту әдісін дамытқан ғалым. Өмірі мен жетістіктері туралы біліңіз!
-
19 ғасырдағы британдық математиктердің Лейбниц нотациясын қолдау үшін құрылған «Аналитикалық қоғам» туралы мақала
19 ғасырдағы британдық Аналитикалық қоғамының мақсаты – есептеулерде Лейбниц нотациясын қолдау. Ньютон нотациясына қарсы күресті, математиканы дамытты.
-
Генри Бриггс: Логарифмдердің негізін салушы математик
Генри Бриггс (1561-1630) – ағылшын математигі, ондық логарифмдерді ойлап тапқан. Калькуляция алгоритмі мен логарифмдерді зерттеудегі еңбегі зор.
-
Брук Тейлор: Англиялық математик және оның ғылыми еңбектері
Брук Тейлор – ағылшын математигі, математикалық талдау бойынша маңызды теоремалар мен қатарлардың авторы. Тейлор теоремасы және қатары туралы біліңіз.
-
Джеймс Грегори: Шотланд математигі мен астрономы
Джеймс Грегори (1638-1675) – шотланд математигі және астрономы. Ол рефлектор телескопты, тригонометриялық қатарларды ойлап тапты, интеграл теоремасын дәлелдеді.
-
Роджер Коутс: Англиялық математик және астроном (1682-1716)
Роджер Коутс (1682-1716) – ағылшын математигі, Ньютонның «Principia» еңбегін түзеуге көмектескен. Ньютон-Коутс формулаларын ойлап тапты,Euler формуласын дамытты.
-
Уильям Джонс: π белгісін енгізген математик
Уильям Джонс (1675-1749) – валлийский математик, впервые использовавший символ π для отношения окружности к диаметру. Друг Ньютона и Халлея. Математика, история.
-
Декарттың «Әдістеме туралы толғау» еңбегіне математикалық қосымша (1637)
Рене Декарттың 1637 ж. жарияланған «Геометриясы» алгебра мен геометрияны біріктірді. Аналитикалық геометрияның негізін қалады, математикада жаңа дәуір ашты.
-
Исаак Ньютонның «Ағымдар Әдісі» кітабы
Исаак Ньютонның «Ағындар әдісі» еңбектері қазіргі математикалық анализдің бастауы. 1671 ж. жазылған, 1736 ж. жарияланған. Туынды, есептеулер тарихы.
-
Эксперименталды математика: Есептеулер мен ашулар жолы
Эксперименталды математика – есептеулер арқылы математикалық объектілерді зерттеу, үлгілерді анықтау. Гипотезаларды тексеру, жаңа идеялар!
-
Йоханн Бернулли: Швейцар математигі және оның отбасы мүшелері
Жоханн Бернулли (1667-1748) – швейцар математигі, дифференциал және интеграл есебіне үлкен үлес қосып, Эйлерді оқытқан. Бернулли отбасының танымал өкілі.
-
Шексіз тізбектің лимітінің мәні
Шексіз тізбектің лимиті: математикалық анализдің негізі. Тізбектердің жуықталуы, конвергенция және дивергенция ұғымдары түсіндіріледі. Лимит белгісін біліңіз!
-
Андре Сент-Лагю: Француз математигі және оның ғылыми еңбектері
Андре Сент-Лагю – француз математигі, графтар теориясының дамуына үлес қосып, сайлау әдісі (Сент-Лагю әдісі) мен пропорционалдылық индексін жасаған.
-
Исаак Ньютон: Өмірдің алғашқы жылдары мен ғылыми жетістіктері
Исаак Ньютон: өмірбаяны, білім алу жолы, ерте ғылыми жетістіктері. Ғылымға қосқан үлесі, қозғалыс заңдары, гравитация, есептеулер тақырыбы.
-
Жордж Берклидің «Аналитик» кітабы: Математика мен діннің негіздерін салыстыру
Джордж Берклидің 1734 жылғы «Аналитик» кітабы математика негіздеріне сын, Ньютонның есептеулеріне қарсылық, діни сенімдермен салыстыру жайлы.
-
Жозеф Лиувилль: Француз математигі және инженеры
Жозеф Лиувилль – француз математигі және инженеры (1809-1882). École Polytechnique-де білім алған, математикаға үлкен үлес қосып, инженерлік мансабынан бас тартқан.
-
Пьер-Симон Лаплас: Француз ғалымы және оның ғылыми еңбектері
Пьер-Симон Лаплас (1749-1827): француз ғалымы, математика, физика, астрономия, статистика салаларындағы маңызды еңбектері. Лаплас теңдеуі, Лаплас түрленуі.
-
Жерар Дезарг: Француз математигі және инженеры
Жирар Дезарг – француз математигі, проективтік геометрияның негізін қалаушы. Дезарг теоремасы, Дезарг графигі және Ай кратері оның құрметіне аталған. Математика, ғылым.
-
Вильгельм Шикард: Есептеу машинасының алғашқы жасаушысы
Вильгельм Шикард – неміс астрономы, есептеу машинасының алғашқы жасаушысы. 1623 ж. Паскаль калькуляторынан 20 жыл бұрынғы суреттері табылды. Тарих, ғылым, астрономия.
-
Саймон Ньюкомб: Канадтық-американ ғалымы және математигі
Саймон Ньюкомб: канада-американдық астроном, математик және ғылымнің көп саласын өзімен үйренген сардар. Ұлыбританияда туған, АҚШ-та ғылыми еңбек еткен.
-
Пьер Бугер: Француз ғалымы, теңіз архитектурасының негізін қалаушысы
Пьер Бугер: француз математигі, физигі, астрономы (1698-1758). Теңіз архитектурасының негізін қалаушы, гидрография сарапшысы. Биографиясы мен еңбектері.
-
Александр Вандермонд: Математик, музыкант және химик өмірі мен еңбектері
Александр Вандермонд: француз математигі, музыкант, химик. Математикадағы детерминанттар теориясымен, симметриялық функциялармен аты шықты. Галуа теориясының алғабасы.
-
Қолданбалардан тәуелсіз математика
Таза математика – қолданбасыз математикалық ұғымдарды зерттеу. Логикалық тұжырымдамалар, қатаңдық, аксиомалық әдістер негізгі орын алады. Математика тарихы, теориялар.
-
1713 жылғы ғылым мен технология жетістіктері
1713 жылғы ғылым мен технология: Оррери, Санкт-Петербург парадоксы, минимакс стратегиясы және Якоб Бернуллидің еңбегі жарияланды. Тарих, ашулар, ғылыми жетістіктер.
-
Роберт Адрейн: Ирланд математигі және Америка ғылымындағы жетістіктері
Ирландиялық математик Роберт Адрейн (1775-1843) АҚШ-та математиканы дамытқан. Ең кіші квадраттар әдісін жасаған, физика, астрономия зерттеген.
-
Жозеф Луи Франсуа Бертран: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Жозеф Луи Франсуа Бертран – француз математигі, сандар теориясы, геометрия, ықтималдықтар теориясы және экономика саласындағы еңбектерімен танымал. Биографиясы.
-
Джон Пелл: Британдық математик және саяси агент
Джон Пелл (1611-1685) – ағылшын математигі, саяси агент. Оранж колледжінің математика кафедрасын басқарды, Декарт пен Гоббспен хаттасты. Математика тарихы.
-
Габриель Крамер: Женева математигінің өмірі мен еңбектері
Габриель Крамер: математик, 1704-1752 ж.ж. Женевалық ғалым, математика докторы, Санкт-Петербург парадоксына шешім ұсынған, пайдалылық теориясына үлес қосқан.
-
Жан Робер Арганд: Кешенді сандар және алгебраның негізгі теоремасы
Жан Робер Арганд – кешенді сандарды геометриялық тұрғыдан бейнелеуді ұсынған математик. Алгебраның негізгі теоремасын дәлелдегенімен танымал. Математика тарихы.
-
Якоб Герман: Механика және математика ғалымының өмірі мен еңбектері
Якоб Германн (1678-1733) – механик, автор трактата "Phoronomia". Полярлық координаталар, Лаплас-Рунге-Ленц векторы тұрақтылығы зерттеген математик. Базельде туған.
-
Гийом Амонтон: Француз физигі және аспап жасаушысы
Гийом Амонтон: француз физигі, үйкеліс, термодинамика, абсолют нөл және қозғыш құрылғыларды зерттеген ғалым. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
-
Антуан де Лалувьер: Циклоида және спиральды зерттеген математик
Антуан де Лалубер – 17 ғ. француз математигі, Паскальдің қисығын зерттеген, алғашқы спираль қасиеттерін анықтаған және математиканы оқытқан ғылымгер.
-
Бернар Френикль де Бесси: Сандар теориясының шебері
Бернар Френикль де Бесси – француз математигі, сандар теориясы, комбинаторика және магикалық квадраттар бойынша еңбектерімен танымал. 1729 санын ашты.
-
Бенджамин Робинс: Британ ғалымы және артиллерияның дамуына қосқан үлесі
Бенджамин Робинс (1707-1751) – британдық ғалым, математик, артиллерияны жетілдіруге үлкен үлес қосып, оқу орындарында есептеу оқытуын дамытқан. 🚀📚
-
Математиканың маңызды жарияланымдарының шолуы
Математика бойынша маңызды жарияланымдар: жаңа тақырыптар, ғылыми білімдегі үлкен өзгерістер, әсерлі еңбектер. Гаусс жою әдісі туралы да ақпарат бар.
-
Гаусс пен сандар теориясы: Арифметикалық зерттеулер
Гаусс сандық теорияға революция жасады! 1798 ж. жазылған «Арифметикалық зерттеулер» кітабы Ферма, Эйлер еңбектерін біріктіріп, қазіргі математикаға негіз салды.
-
Инфинизималды есептеулер тарихы және негіздері
Есептеу (Calculus) – шексіз кіші есептеу, лимиттер, туындылар, интегралдарды зерттейтін математика саласы. Ньютон мен Лейбництің ғылыми еңбектері.
-
Пьер Вернье: Француз математигі және өлшеу құралының ойлап табушысы
Пьер Вернье – француз математигі, верньер шкаласын ойлап тапқан ғалым. Өлшеу құралдарында қолданылатын бұл жаңалық, дәлдікті арттырды. Биографиясы туралы толық ақпарат!
-
Математиканың әмбебап тілі ретіндегі ғылым философиясы
Математика ғалымының әлемді түсіндіру философиясы: матезис универсалис, Декарт пен Лейбниц идеялары, логика, алгебра, және жалпы сипаттамалар.
-
Николас Фатио де Дюилье: Математик, философ және астроном өмірі мен еңбектері
Николас Фатио де Дюилье: математик, философ, астроном. Ашқан жарық құбылысын түсіндірудегі еңбектері, гравитация теориясы, және сағаттардағы саптарды ойлап табуы.
-
Уильям Джордж Горнер: британдық математик және педагог
Уильям Джордж Горнер (1786-1837) – британдық математик, функционалдық теңдеулер, сандар теориясы және жуықтау әдістері бойынша еңбектер жазған. Зoетрoптың авторы.
-
Исаак Бекман: Голланд философы мен ғалымы
Исаак Бекман (1588-1637): голланд философ, ғалым, қазіргі атомизмнің негізін қалаушы. Декартпен қарым-қатынасы, ғылыми еңбектері туралы ақпарат.
-
Антуан Огюстен Курно: Француз экономисі мен математигінің өмірі мен еңбектері
Антуан Курно: француз экономисі, математигі және философы. Өмірбаяны, білімі, École Normale Supérieure-дегі оқуы туралы ақпарат. Экономикаға үлесі.
-
Томас Симпсон: Британдық математик және өнертапқыш
Томас Симпсон: британдық математик, интегралдарды жуықтау үшін Симпсон қағидасын жасаған. Өмірбаяны, ерте оқуы және математикаға үлесі туралы ақпарат.
-
Виллем Якоб 'с Гравезанд: Голланд математигі мен философы
Вилем Якоб с’Гравезанд: голланд математигі, Ньютон идеяларын Еуропаға таратқан, кинетикалық энергияны өлшеуші, механика заңдарын зерттеуші ғалым. (1688-1742)
-
Жак Озанам: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Жак Озанам (1640-1718) – француз математигі. Тригонометриялық және логарифмдік кестелерді жақсартып, математикаға үлкен үлес қосты. Париж қаласында өмір сүрді.
-
Николаус II Бернулли: швейцар математигінің өмірі мен еңбектері
Николаус II Бернулли (1695-1726) – швейцар математигі, қисықтар, дифференциал теңдеулер, ықтималдық және сұйық динамикасы саласындағы зерттеуші. Эйлермен бірге жұмыстасқан.
-
Джон Ланден: Ағылшын математигінің өмірі мен еңбектері
Джон Ланден (1719-1790) – ағылшын математигі, жерөлшеуші. Математикалық еңбектері, «Residual Analysis» кітабы, және Royal Society-ге жасаған зерттеулерімен танымал.
-
Виет формуласы: шексіз көбейтінді және π-нің арақатысы
Виет формуласы: 2/π-ға теңдейтін шексіз көбейтінді. Математикалық талдаудың бастауы, π есептеуде қолданылады. Геометриялық және статистикалық қолданыстары бар.
-
Гийом Франсуа Антуан, Маркиз де л’Опиталь: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Гийом де л'Опиталь – француз математигі, 0/0 және ∞/∞ есімді белгісіз формалардың лимиттерін есептеу ережесімен танымал. Калькулустың негіздері.
-
Паскальдің есептеу машинасы: Механикалық калькулятордың тарихы
Паскаль калькуляторы: 1642 ж. жасалған механикалық есептегіш. Қосу, алу, көбейту, бөлу амалдарын орындайды. Сандарды санаудағы жаңа технология.
-
Исаак Ньютонның «Айналма қозғалыстағы денелер» қолжазбасы
Исаак Ньютонның 1684 жылғы қолжазбасы: Кеплер заңдарының математикалық түсіндірмесі. «De Motu» – ғылыми принциптерге негіз болған маңызды еңбек.
-
Мишель Флореаль Шаль: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Мишель Шаль: француз математигі, проективтік геометрияны зерттеген. 1837 ж. геометрия әдістерінің даму тарихы туралы маңызды еңбек жариялады. Математика тарихы.
-
Madhava of Sangamagrama
-
Jyeṣṭhadeva
-
Луи Бертран Кастель: Математик, философ және түсті музыканың жасаушысы
Луи Бертран Кастель: француз математигі, философ, ғалым. Оптика, физика, математика бойынша еңбектері, түстер мелодиясы туралы зерттеулері.
-
Оронс Финэ: Француз математигі мен картографы
Оронс Финэ – француз математигі, картографы, 1522ж. медицина докторы. Францияның алғашқы математика кафедрасының жетекшісі, ғалымдардың еңбектерін жариялаған.
-
Шотланд дәрігері және ойшыл Джордж Чейн: өмір мен еңбектері
Джордж Чейн: шотланд дәрігері, философ, математик. Ньютондық медицина, мистицизм, дін, астрономия саласындағы еңбектері. 1672-1743 өмірбаяны.
-
Керала математика және астрономия мектебі
Үндістанның Керала мектебі: астрономия, математика ғылымдары. Мадхаваның ізбасарлары тригонометриялық қатарларды ашты, Yuktibhasa еңбектерінде дәлелдеді.
-
Ньютон мен Лейбниц арасындағы есептеу дауы
Ньютон мен Лейбниц арасындағы дау: есептеулерді кім алғаш ашты? Тартыс, айыптаулар, тәуелсіз даму тарихы. Математика тарихы, Ньютон, Лейбниц.
-
Жак де Билли: Француз математигі және астрономы
Жак де Билли – француз математигі, иезуит. 1602-1679 ж. өмір сүрген, математиканы оқытқан. Биографиясы, өмірі туралы ақпарат.
-
Пьер Эригон: Математикалық белгілер мен оптикалық құрылғылар жасаушысы
Пьер Эригон (1580-1643) – француз математигі және астрономы. «Cursus mathematicus» еңбегімен танымал, жаңа математикалық белгілерді енгізген. Математика тарихы.
-
Жан Батист Морен: Француз астрономы мен жорамалшысы
Жан Батист Морен – француз математигі, астролог және астроном. Өмірі, білімі, жұмысы туралы мағлұматтар. Астрология тарихы.
-
Оксфорд есепшілері: 14 ғасырғы ағылшын математиктері мен философтары
Оксфорд есептеушілері: 14 ғасырдағы ағылшын математиктері мен философтары. Merton мектебінің ғылымға қосқан үлесі, математикалық тәсілдері, механикаға әсері.
-
Jordanus de Nemore
-
Hubert A. Newton