Кіріспе

Теософиялық қоғам Америка (Т.А.Қ.) – Теософия ілімін үйретуге арналған коммерциялық емес ұйым. Ол Үндістанның Ченнаи қаласында орналасқан халықаралық Теософиялық қоғаммен байланысты. "Америкадағы Теософиялық қоғам" деген атауды 1934 жылы Америка Теософиялық қоғамы заңды түрде қабылдады. Бұрын, 1895–98 және 1898–1908 жылдары басқа ұйымдар да осы атауды қолданған.

Философия

Теософиялық қоғам – өзінің үш мақсатына келісім білдіретін, бауырластықты дамытуға ұмтылысымен, зерттеуге және рухани өзгеріске деген қызығушылығымен біріккен адамдардан құралған. Теософистер сенімнің догмаға емес, жеке зерттеу, тәжірибе және түсінік нәтижесінде қалыптасуы керек деп есептейді. Олар әр дінді белгілі бір уақыт пен орынның қажеттіліктеріне бейімделген, Құдайлық даналықтың көрінісі ретінде қарастырады. Теософия ғаламды тірі және өзара байланысты, барлық тіршіліктің циклдық эволюциясын басшылыққа алатын зиялы тәртіппен түсіндіреді. Теософиялық қоғам әрбір адамның жеке ой еркіндігіне құрмет көрсетіп, ешқандай доктрина қоғам мүшелері үшін міндетті емес.

Миссиялық мәлімдеме

Америкадағы Теософиялық қоғам әлемдік діндерді, философияны, ғылымды және өнерді зерттеуге ашық көзқараспен қарауды ынталандырады, осы арқылы ғасырлар бойы жинақталған даналықты түсінуге, барлық тіршіліктің бірлігіне құрмет көрсетуге және адамдарға рухани өзгерістерді зерттеуге көмектеседі.

Тарих

Ресейлік елден кеткен Хелена Блаватская және американдық полковник Генри Стил Олькотт 1875 жылдың соңында Нью-Йоркте адвокат Уильям Куан Джадж және басқалармен Теософиялық қоғамды құрды. 1879 жылы оның екі негізгі негізін қалаушылары Үндістанның Адьяр қаласында (қазіргі Ченнаи деп аталатын Мадрас қаласының маңында) қоғамның халықаралық штаб-пәтерін құру үшін Үндістанға кеткеннен кейін жас мистер Джудж Теософияға қызығушылықты АҚШ-та дамыту жұмысын жалғастырды. 1886 жылы ол халықаралық қоғамның Америка бөлімшесін он төрт қалада филиалдарымен құрды. Оның басшылығымен қауым тез өсті, сондықтан 1895 жылы Америкада 102 филиал болды, олардың алты мыңға жуығы мүшелері болды. Мадам Блаватский 1891 жылы қайтыс болды, полковник Олькотт пен ағылшындық әлеуметтік белсенді Энни Безант Адьярдағы халықаралық қозғалыстың басты басшылары болды, ал Уильям Куан Джадж американдық бөлімнің басшысы болды. 1895 жылы американдық секцияның тоғызыншы жыл сайынғы конвенциясында сексен үш ложа халықаралық теософиялық қоғамнан автономия үшін дауыс берді. Халықаралық президент-негіздеуші, полковник Олкотт, бұл әрекетті сецессия деп түсіндірді және осы ложалардың жарғыларын күшін жойды, олардың мүшелері Уильям Куан Джаджтың басшылығымен Америкадағы алғашқы "Теософиялық қоғам" болып қайта ұйымдастырылды. Келесі жылы Джудж қайтыс болғаннан кейін Кэтрин Тингли осы ұйымның басшылығына кірісті және 1898 жылы Америкадағы Теософиялық қоғамды Дүниежүзілік бауырластыққа біріктірді, нәтижесінде Дүниежүзілік бауырластық пен Теософиялық қоғам пайда болды. Орналасу орны мен атауы бірнеше рет өзгергеннен кейін, мұрагер ұйым қазір Пасадена Теософиялық қоғамы деп аталады. Басқа топтар Тинглидің ұйымынан жылдар бойы бөлініп, Америкадағы Теософиялық қоғам (Харгроув), Нью-Йорк Теософиялық қоғамы, Теософистердің Біріккен ложасы және Халкиондағы Халық ғибадатханасы болды. Америкадағы екінші "Теософиялық қоғам" 1908 жылы өзінің атауынан "Америкада" деген сөздерді алып тастады. 1895 жылы бөлінуге қарсы шыққан бес американдық ложа Адьярдағы халықаралық қоғаммен өздерінің байланысын сақтады. Олар Александр Фуллертонның басшылығымен Америка теософиялық қоғамы деп аталатын жаңа американдық бөлім құрды. Энни Безант пен Констанс Вахтмейстердің кең ауқымды лекциялық турлары Америка Теософиялық қоғамына жаңа қызығушылық тудырды. Америка Құрама Штаттарында Теософиялық қозғалыстың күрделі тарихын түсіндіру мақсатында Дороти Белл туыстық ағаштың сұлбалары бойынша диаграмма жасады, оны American Family Tree of Theosophy сайтында қарауға болады. Америка Теософиялық қоғамы 1934 жылы "Америкадағы Теософиялық қоғам" деп заң жүзінде аталды және сол уақыттан бері осы атпен өмір сүреді. Теософ және сәулетші Клод Файетт Брагдонның ұсынысы бойынша Чикагодағы Понд & Понд, Мартин & Ллойд архитектура фирмасы бас кеңсе ғимаратының дизайнын жасауға қатысты. Энни Безант 1926 жылы 29 тамызда Джидду Кришнамурти мен үлкен көпшілік қатысқан рәсімде іргетасын қалады. 1927 жылдың қыркүйегінде қызметкерлері жаңа құрылысқа көшіп, ақыр соңында Л. В. Роджерс ғимараты деп аталды. Ирвинг Кейн Пондтың колледждік готика стилімен салынған үш қабатты ғимарат кеңселерден, кітапханадан, сыныптан, аудиториядан, медитация бөлмесінен, ас үйден, асханадан, гараждан және қызметкерлер мен қонақтар үшін тұрғын бөлмеден тұрады. 1931 жылы миссис С. Шиллард Смит суретші Ричард Блоссом Фарлиге екі қабатты вестибюльде әлі күнге дейін көрініп тұрған, өмірдің дамуы туралы түрлі-түсті қабырғалық суретті жасауды тапсырды. Кампус жылдар бойы, негізінен, ерікті мүшелердің жер үлестерін тарту арқылы өсті. 1932 жылы штаб-пәтерлер мүлкі негізін қалаушы полковник Генри Стил Олькотттің құрметіне "Олькотт" деп аталды. Бірнеше онжылдық бойы пошта "Олкотт, Уитон, Иллинойс" деген жерге жеткізілетін. Мүлік қазір "The Quest Book Shop" және "Theosophical Publishing House" кітапханасын қамтиды. Олар президенті Джой Миллс есімін алған Миллс ғимаратында орналасқан. Бұл көрікті жерлер жұртшылыққа ашық, онда көл, бақ, бау-бақша және лабиринт бар. Оқу орындарына видеоэкскурсиялар ұйымдастырылған.

Ұлттық кітапхана және мұрағаттар

Теософистер үшін кітаптар мен мерзімді басылымдар зерттеу құралдары ретінде әрқашан өте маңызды болды. 1922 жылы Л. В. Роджерс ұлттық кітапхананы құрды, ал штаб-пәтер ғимараты Уитон қаласында салынған кезде жобаға екі қабатты кітапхана енгізілді. Алғашқы кеңістік 1962-63 жылдары кеңейтіліп, кеңселер, жиналыс залдары, кітаптар қоймасы және жертөледегі сақтау бөлмелері қосылды. Генри С. Олкотт еске алу кітапханасында кітаптар, мерзімді басылымдар, жарнамалық материалдар, микрофильмдер, бейне және аудио жазбалар сақталған. Жинақ Теософия, дін, ғылым, философия, өнер, өмірбаян және денсаулыққа қатысты материалдарды қамтиды. Оқу залы аптасына алты күн бойы жұмыс істейді; Қоғам мүшелері мен кітапхананың басқа да оқырмандары кітапхана материалдарын пошта арқылы немесе тікелей алып қана қоймай, сонымен қатар электрондық түрде де қол жеткізе алады. Кітапхана DuPage Library System MAGIC консорциумы мен American Theological Library Association мүшесі болып табылады және Нью-Йорк Теософиялық қоғамындағы Эмили Селлон еске алу кітапханасымен, сондай-ақ Калифорния штатының Охай қаласындағы Кротона кітапханасымен тығыз байланыста жұмыс істейді. Мұрағаттық жинақтарға ұйымдық құжаттар, Борис де Циркофф, Мэри К. Нефф, Фриц және Дора Кунц сияқты тұлғалардың жеке қағаздары кіреді. 1898 жылға дейінгі американдық теософиялық қозғалыстың құжаттары Пасаденадағы Теософиялық қоғам мұрағатында сақталады. Уитон штаб-пәтерінде сирек кездесетін кітаптар бөлмесі де бар.

Іс-шаралар мен бағдарламалар

Ұлттық орталық және жергілікті топтар мүшелеріне де, жалпы халыққа да лекциялар, оқу топтары, семинарлар және басқа да бағдарламалар ұсынады. Тақырыптардың кең ауқымы салыстырмалы дінтану, философия, ғылым, денсаулық және өнерді зерттеуге мүмкіндік береді. Сабақтарға хатха-йога, цигун, емдеуші ұстау, сондай-ақ медитацияның түрлі тәсілдері кіреді. Ұлттық бағдарламаларға шақырылған көрнекті спикерлер: 14-ші Далай-лама, Беде Гриффитс, Лама Анагарика Говинда, Рам Дасс, Стефан А. Холлер, Хьюстон Смит, Руперт Шелдраке, Иан Стивенсон, Фрицёф Капра, Амит Госвами, Рави Равиндра және Джин Хьюстон. Қоғам сонымен қатар білім беру, ғылым және емдеу сияқты арнайы тақырыптарға арналған өңірлік және ұлттық конференцияларды ұйымдастырып, қолдау көрсетеді. Жүздеген бағдарламалар жазылып немесе тікелей эфирде таратылды, олардың көптегені онлайн тегін қолжетімді. Теософиялық қауымдастық топтық пікір алмасулар мен басқа да әлеуметтік байланыстарды орнату құралы ретінде қызмет етеді.

Баспа ісі

Америкадағы Теософиялық қоғам алғашқы күндерінен бері кітаптар, буклеттер және мерзімді басылымдар жариялап келеді. Теософиялық баспахана Quest Books таңбасымен Теософия, трансперсоналдық психология, салыстырмалы дінтану, экология, рухани өсу және денсаулық сияқты кең тақырыптарды қамтитын кітаптар шығарады. Quest журналы философия, дін, ғылым және өнерге арналған; өткен сандарының кейбір мақалалары онлайн қолжетімді. Messenger – ұйымдық қызметтер мен басқарма шешімдері туралы жаңалықтарды ұсынатын мүшелерге арналған хабархат. Мүшелерге және басқа да қызығушыларға электрондық пошта арқылы ай сайын тегін электрондық хабархат жіберіледі. Көптеген филиалдар, федерациялар және демалыс орталықтары өздерінің хабархаттары мен бағдарлама тізімдерін шығарады.

Квест кітап дүкендері

Quest Book Shops – Америкадағы Теософиялық қоғам мен оның еншілес ұйымдарының теософияны зерттеушілерге кітаптар, жазбалар және басқа да қызықты материалдарды сату мақсатымен ашатын коммерциялық дүкендері. Дүкендер Уитон (Иллинойс), Нью-Йорк, Сиэтл және Охай (Калифорния) қалаларында орналасқан.

АҚШ-тағы басқа теософиялық қоғамдар

Қазіргі кезде Америкадағы Теософиялық қоғамнан басқа, Теософияны зерттеуді қолдайтын ең көрнекті ұйымдар – Лос-Анджелесте орналасқан Пасаденадағы Теософиялық қоғам және Теософистердің Біріккен ложасы (ULT). Бұл үш ұйым өзара үйлесімді түрде жұмыс істеді, ең әйгілісі 1993 жылы Чикагода өткен Дүниежүзілік діндер парламентінде болды. Сол шарадағы бірлескен күш-жігеріне панельдік талқылаулар мен аудиовизуалды өндірістер кірді: «Ultimate Concerns», «Theosophic Worldview» және «Inter Theosophical Dialogue: Theosophical Movement Past and Future». Пасадена тобы тоғыз елдегі бөлімдерден тұрады және кітапхана, хат арқылы оқыту курстары, оқу топтары, жарияланымдар, сондай-ақ толық мәтінді Теософиялық әдебиеттердің кең ауқымын ұсынады. Мүшелер Хелена Блаватскаяның еңбектерін Уильям Куан Джадж, Кэтрин Тингли, Готфрид де Пурукер және басқалардың жазбаларымен толықтырады. Роберт Кросби құрған ULT Хелена Блаватская мен Уильям Куан Джаджтың еңбектерін түпнұсқа тақталардан немесе түпнұсқа мәтіндердің фотокөшірмелерінен басылған түрде зерттеуге арналған. Он төрт елде 22 ложа және 10 оқу тобы бар. Салыстыру үшін, Америкадағы қазіргі Теософиялық қоғам зерттеулерін Хелена Блаватскаяға негіздейді, бірақ Энни Бесант, Альфред Перси Синнетт, Чарльз Вебстер Лидбитер, Куруппумуллаж Джинараджадаса, Эрнест Вуд, Клара Кодд, Джеффри Ходсон, Нилаканта Шри Рам, Джой Миллс, Радха Бурнье, Степан А. Холер, Роберт Элвуд және Джон Алгео сияқты басқа Теософиялық ұстаздардың кең тобынан да материалдар қолданады.