Польшаның бірінші ханымы: Мария Пилсудсканың өмірі мен тағдыры

Кіріспе

Польшаның бірінші ханымы Мария Пилсудская (туған аты Коплевская; 1865 – 17 тамыз 1921), поляк социалисі және тәуелсіздік үшін күрескер, Польша мемлекет басшысы Юзеф Пилсудскийдің бірінші әйелі және оның Польша мемлекет басшысы қызметін атқару кезеңінің көп бөлігінде Польшаның бірінші ханымы атанды.

Өмір

Ол 1865 жылы Вильнюсте, сол кезде Ресей империясының бір бөлігі болған, әйгілі дәрігер Константи Коплевскийдің отбасында дүниеге келді. Орта мектепті бітірген соң Санкт-Петербургке (Ресей) көшіп барды. Сол жерде ол әйелдерге арналған университет – Бестужев курстарында оқыды, сонымен бірге кейбір революциялық топтармен байланыс орнатты. Сол жерде ол Мариан Юскьевичпен танысты, және 1883 жылы үйленді. Бірақ, олардың некесі бақытты болмады, ал 1887 жылы қызы Ванда дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай ажырасып кетті. 1892 жылы әдемі, ақылды және әлеуметтік жағынан жетілген Мария Юзеф Пилсудскиймен танысты. Жеті жылдан кейін, 1899 жылдың 15 шілдесінде Ломжа маңындағы Папроч Дужа ауылында үйленді. Мария ажырасып кеткендіктен және католик шіркеуі ажырасуды мойындамайтындықтан, ол Пилсудскиймен бірге протестанттық дінге көшті. Көп ұзамай олар Лодзь қаласына қоныстанды, онда Юзеф революциялық қызметін жалғастырды. 1900 жылдың ақпан айында олардың пәтерінен жасырын баспа машинасы табылған соң тұтқындалды. Он бір айдан кейін Мария босатылды, ал Пилсудский Ресей басып алған Польшадағы Варшава цитаделіндегі оныншы павильонда қамалды. Кейіннен Санкт-Петербургтегі психиатриялық ауруханадан қашқаннан кейін, олар Австрия-Мажарстанның шығыс Галициясындағы Львов қаласына көшіп барды. 1901 жылдың қараша айының ортасында Польша социалистік партиясының бас штабы орналасқан Лондонға көшіп барды. Бірақ 1902 жылдың сәуір айында ППС қажеттілігіне байланысты Львовқа қайтып оралды, ал 1904 жылы Краковқа көшіп барды. 1906 жылдың мамыр айында Пилсудский ППС жарымәскери ұйымында жұмыс істейтін Александра Щербинскамен танысты. Біраз уақыттан кейін Пилсудский мен Александра арасында романтикалық қарым-қатынас туды. 1908 жылы Мария Пилсудскаяның бірінші некесінен туған қызы Ванда қайтыс болды. 1909 жылы Мария Юзефтің қарым-қатынасы туралы білгенімен, ажырасудан бас тартты, және олар Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін бірге тұрды. Мария ППС және оның жарымәскери бөлімінде беделді болды, сондай-ақ Юзефке олардың арасында жақтастар табуға көмектесті. Алайда, олардың некесі нашарлай берді. 1918 жылдың қарашасында Магдебург түрмесінен босатылғаннан кейін Пилсудский оны тастап кетті. Александра Щербинская оның ресми емес әйелі болды, бірақ сырттай сыпайылық сақтау үшін олар бөлек тұрды. Мария Пилсудская қоғамдық өмірден шығып, Краковта тұрып қалды. Мария Пилсудская 1921 жылдың 17 тамызында Краковта қайтыс болды. Ол Вильнюстегі Расос зиратында жерленді. Пилсудский жерлеу рәсіміне қатыспады; екі айдан кейін ол Александраға үйленді, одан 1918 жылы Ванда, ал 1920 жылы Ядвига есімді екі қызы болды.

She was born in 1865 in Vilnius, at that time part of the Russian Empire, to Konstanty Koplewski, a prominent physician. After graduating from high school, she moved to St. Petersburg, Russia. There she studied in the Bestuzhev Courses, a university for women, while cultivating friendships within certain revolutionary circles. It was there she met Marian Juszkiewicz, a young railway engineer whom she married in 1883. Their marriage was not a happy one, however, and fell apart soon after the birth of their daughter, Wanda, in 1887. In 1892, the beautiful, intelligent and socially poised Maria met Józef Piłsudski. After seven years, they married on 15 July 1899 at the village of Paproć Duża near Łomża. Since Maria was a divorcee and the Catholic Church did not recognize divorce, she and Piłsudski had converted to Protestantism. Soon afterward they settled in Łódź, where Józef continued his revolutionary activities. In February 1900, they were arrested when a clandestine printing press was discovered in their apartment. After eleven months Maria was released, while Piłsudski remained imprisoned in the infamous Tenth Pavilion at the Warsaw Citadel in the Russian occupied part of Poland. Upon his subsequent escape from a mental hospital in St. Petersburg to which he had been transferred, the couple moved to Lwów, in eastern Galicia in Austria Hungary. In mid November 1901, they relocated to London, the seat of the Polish Socialist Party's leadership. In April 1902, however, pursuant to the needs of the PPS, they returned to Lwów, and in 1904 moved to Kraków. In May 1906 Piłsudski met Aleksandra Szczerbińska, who was working with the PPS paramilitary organization. After a time, Piłsudski and Aleksandra began an affair. In 1908 Maria Piłsudska's daughter by her first marriage, Wanda, died. By 1909, Maria was aware of Józef's affair but refused to divorce him, and they continued to share a home until the outbreak of the First World War. Maria remained popular among the PPS and its paramilitary faction, and had helped Józef gain adherents amongst them. Their marriage continued to deteriorate, however, and after his release from Magdeburg Prison in November 1918, Piłsudski abandoned her. Aleksandra Szczerbińska became his de facto wife, although for propriety's sake they had to maintain separate homes. Maria Piłsudska withdrew from public life and continued to reside in Kraków. Maria Piłsudska died in Kraków on 17 August 1921. She was buried at the Rasos Cemetery in Vilnius. Piłsudski did not attend the funeral; two months later he married Aleksandra, by whom he had had a daughter, Wanda, in 1918, and a second daughter, Jadwiga, in 1920.