Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бенин философ (1942–2024)
Beninese philosopher (1942–2024)
Паулин Жидену Хунтонджи (11 сәуір 1942 – 2 ақпан 2024) – Бенин философ, саясаткер және ғалым, Африка философиясы тарихындағы ең маңызды тұлғалардың бірі саналады. 1970 жылдардан бастап ол Котoнудағы Бенин Ұлттық университетінде философия профессоры болып жұмыс істеді. 1990 жылдардың басында Бенин үкіметінде білім министрі және мәдениет және коммуникация министрі қызметтерін қысқа мерзімге атқарды.
Paulin Jidenu Hountondji (11 April 1942 – 2 February 2024) was a Beninese philosopher, politician and academic considered one of the most important figures in the history of African philosophy. From the 1970s onwards, he taught at the Université Nationale du Bénin in Cotonou, where he was Professor of Philosophy. In the early 1990s he briefly served as Minister of Education and Minister for Culture and Communications in the Government of Benin.
Білім және мансап
Паулин Ж. Хоунтонджи Париждегі École Normale Supérieure-де білім алып, 1966 жылы бітіріп, 1970 жылы докторлық дәрежесін алды (оның диссертациясы Эдмунд Гуссерлге арналған). Бесансонда (Франция), Киншасада және Любумбашиде (Конго Демократиялық Республикасы) екі жыл оқытқаннан кейін, ол Котонудағы Бенин Ұлттық Университетінде қызмет атқарды, онда ұзақ жылдар бойы философия профессоры болып оқыды. Дегенмен, оның академиялық мансабы саяси қызметпен тоқтатылды. Өз елін билеген әскери диктатураны қатаң сынағандықтан, Хоунтонджи Бениннің демократияға қайта оралуына (1992 жылы) белсенді қатысып, 1994 жылы отставкаға кетіп, университетке оралғанға дейін үкіметте Білім министрі және Мәдениет және коммуникация министрі қызметтерін атқарды. Хоунтонджи өмірінің соңына дейін Бениннің Порто-Ново қаласындағы Африканың жоғары білім беру орталығының директоры болды және 2008 жылдың 1 тамызынан 31 желтоқсанына дейін Кентукки штатының Луисвилл қаласындағы Луисвилл университетінде гуманитарлық ғылымдар профессоры болып жұмыс істеді. 1999 жылы Хоунтонджи Амстердамда орналасқан халықаралық мәдениет және даму ұйымы – Принс Клаус қорының Принс Клаус сыйлығымен марапатталды.
Paulin J. Hountondji was educated at the École Normale Supérieure, Paris, graduating in 1966, and taking his doctorate in 1970 (his thesis was on Edmund Husserl). After two years teaching in Besançon (France), Kinshasa and Lubumbashi (Democratic Republic of the Congo), he accepted a post at the Université Nationale du Bénin in Cotonou, where he long taught as Professor of Philosophy. His academic career was interrupted, however, by a period spent in politics. Having been a prominent critic of the military dictatorship that had ruled his country, Hountondji became involved in Benin's return to democracy (in 1992), and served in the government as Minister of Education and Minister for Culture and Communications until his resignation and return to the University in 1994. Hountondji was until his death director of the African Centre for Advanced Studies in Porto Novo, Benin, and served as the Bingham Professor of Humanities from 1 August 2008 to 31 December 2008 at the University of Louisville in Louisville, Kentucky. In 1999, Hountondji was honoured with a Prince Claus Award from the Prince Claus Fund, an international culture and development organisation based in Amsterdam.
Философиялық еңбектері
Хантонджидің философиялық ықпалына оның Париждегі екі ұстазы – Луи Альтюссер мен Жак Деррида жатады. Оның аты әсіресе африкалық философияның мәніне қатысты сындық еңбектері арқасында кеңінен танылды. Оның басты қарсылығы Пласид Темплз және Алексис Кагаме сияқты авторлардың этнофилософиясына болды. Ол мұндай тәсіл антропология мен философия әдістерін шатастырып, "теориялық кеңістікте өз статусын анықтай алмайтын жасанды пән" тудырады деп санайды ([1997], 52 б.). Бұл мәселенің себебі этнофилософияның Африкалық ойға батыстық көзқарасқа жауап ретінде пайда болуында жатыр; осы тартыстың нәтижесінде оның философиялық құндылығы төмендеп кетті. Кейінгі жұмыстарында оның көзқарасы кеңейді; ол этнофилософияны нағыз философиялық дисциплина деп мойындамаса да, дәстүрлі африкалық ойлау мен қатаң философиялық әдістерді біріктіруге ұмтылды. Ол өмірінің соңына дейін осы пікірін қорғады.
Hountondji's philosophical influences include two of his teachers in Paris, Louis Althusser and Jacques Derrida. His reputation rests primarily on his critical work concerning the nature of African philosophy. His main target was the ethnophilosophy of writers such as Placide Tempels and Alexis Kagame. He argued that such an approach confuses the methods of anthropology with those of philosophy, producing "a hybrid discipline without a recognizable status in the world of theory" ([1997], p. 52). Part of the problem stems from the fact that ethnophilosophy is in large part a response to Western views of African thought; this polemical role works against its philosophical validity. His approach widened somewhat in later work; he still rejected ethnophilosophy as a genuine philosophical discipline, but he had moved towards more of a synthesis of traditional African thought and rigorous philosophical method. He defended that thesis until his last days.
Өлім
Хаунтонджи 2024 жылдың 2 ақпанында Котону қаласында 81 жасында дүние салды.
Hountondji died in Cotonou on 2 February 2024, at the age of 81.