1971 жылғы АҚШ Гран-присі: Северттың жеңісі және Стюарттың чемпиондығы

Кіріспе

1971 жылғы АҚШ Гран-приі – Формула-1 автожарысы, 1971 жылғы 3 қазанда Нью-Йорк штатының Уоткинс-Глен қаласындағы Уоткинс-Глен Гран-при жарыс трассасында өткізілді. Бұл 1971 жылғы Жүргізушілер әлем чемпионатындағы және 1971 жылғы Формула-1 Өндірушілер халықаралық кубогындағы 11 жарыстың соңғысы болды. 59 айналымдық жарысты Tyrrell командасының жүргізушісі Франсуа Северт бесінші орыннан старт алып жеңіп алды. Жо Сифферт BRM командасы үшін екінші орынды, ал March командасының жүргізушісі Ронни Петерсон үшінші орынды қанағат етті.

Қорытынды

1971 жылы Джеки Стюарттың үстемдігі оның екінші Жүргізуші Чемпионатын үш жарыс қалғанда қамтамасыз етті, бірақ соңғы кезең оның «Тиррелл» командаласы Франсуа Севертке тиесілі болды. Француз 14-ші айналымда Стюарттан көшбасшылықты алып, мансабындағы жалғыз жеңісін тойлады, бұл 1958 жылы Морис Тринтиньяннан кейін француз пилотының алғашқы Гран-при жеңісі болды. Әдеттегідей, американдық жарысқа көптеген қатысушылар келді, тіпті бұл жылдың соңғы жарысы болғанымен және екі чемпионаттың да нәтижесі шешілгенімен. F1 командаларының барлық зауыттық машиналары және көптеген тәуелсіздер де 267 000 долларлық жүлде қорына үміттене отырып келді, бұл F1 тарихындағы ең ірі жүлде қоры еді. Айынып қалғаны, ең танымал американдық пилоттар Марио Андретти мен Марк Донохью, соңғысы «Пенске Уайт Рейсинг» командасының «Макларен» машинасында Канададағы Формула-1 дебютінде керемет үшінші орын алғаннан кейін, жаңбырдың салдарынан өткен аптада тоқтатылған USAC жарысының күніне сәйкес келетін жексенбіде жарысқа қатысуға міндетті болды. Екі пилот та іліккен, Андретти «Феррариде», ал Донохью Дэвид Хоббспен бірге «Пенске Уайт Рейсинг» командасының «Макларен» машинасында, Нью-Джерсиде жаңбыр жауады деп үміттене отырып, жексенбіде жарысқа оралуға ниеттенді. Өткен жылғы жарысқа қарағанда, трасса жаңадан асфальтталды, кеңейтілді және ең маңыздысы, бір мильге ұзартылып, 3.377 мильге жетті, оңтүстік-батыс бұрышында «Boot» немесе «Anvil» деп аталатын жаңа бөлім салынды. Сондай-ақ, пит-стоптар солтүстік тік сызығынан «90» деп аталатын тік бұрылыстан бұрын кері жылжытылды, ол енді Бірінші бұрылыс атанды. Жұма күні күн ашық және ыстық болды, Стюарт 1:42.844 уақытты көрсетіп бірден көшбасшы болды, себебі уақыт мыңнан бір секундқа дейін дәлдікпен тіркелді. Сенбі күні ауа температурасы 110 градусқа жеткенде, «Goodyear» және «Firestone» компанияларының біліктілікке арналған шиналары бірнеше айналымнан кейін тозылып, Эмерсон Фиттипальди Стюарттың күндізгі уақытын озып кетті, бірақ шотландтық трассаға оралып, 0.017 секунд айырмамен поул позициясын жеңіп алды. Денни Хулм өзінің «Макларен» машинасында алдыңғы қатарда, одан кейін Клей Регаццонидің «Феррари» машинасы, Северт және жақын арада қатыспайтын Андретти келді. Америкалық Питер Ревсон үшінші «Тиррелл» машинасында 19-шы орынға ие болды. Бұл оның «Тиррелл» үшін жалғыз жарысы және 1964 жылдан бергі алғашқы Гран-приі болды.

Jackie Stewart's domination in 1971 clinched his second Driver's Championship with three races remaining, but the final round belonged to his Tyrrell teammate, François Cevert. The Frenchman took the lead from Stewart on lap 14 and went on to claim his only career win, the first GP victory for a French driver since Maurice Trintignant in 1958. As usual, the American race attracted a large field of entrants, despite it being the last race of the year and both Championships having long been wrapped up. It seemed nearly every spare works F1 car and quite a few independents, as well, were present to try for a share of the $267,000 in prize money, easily the richest purse in F1. Unfortunately, the two most popular American drivers, Mario Andretti and Mark Donohue, who was fresh from a stunning third place finish in Canada in his Formula One debut in a Penske White Racing entered McLaren were committed to drive on Sunday in a USAC race which had been rescheduled to the GP weekend after it had been called off on the previous weekend because of extremely heavy rain. The two drivers qualified, Andretti in a Ferrari and Donohue in a Penske White Racing entered McLaren shared with David Hobbs, hoping for more rain in New Jersey and the chance to return for the race on Sunday. Since the previous year's race, the course had been resurfaced, widened and, most significantly, lengthened by a mile to 3.377 miles with an entirely new section at the southwest corner called the "Boot" or "Anvil". The pits were also moved from the north end straight back before the right angle turn known as "The 90," which now became Turn One. Friday was sunny and hot , and Stewart jumped immediately to the top of the charts with a time of 1:42.844, as the times were recorded to a thousandth of a second for the first time. On Saturday, with the temperature now 110° and both Goodyear's and Firestone's qualifying tires breaking down after a few laps, Emerson Fittipaldi pipped Stewart's time from the day before, but the Scot returned to the track and grabbed the pole by .017 of a second. Denny Hulme joined them on the front row in his McLaren, followed by Clay Regazzoni's Ferrari, Cevert and the soon to be absent Andretti. American Peter Revson qualified nineteenth in the third Tyrrell. It was his only race for Tyrrell and his first Grand Prix since 1964.

Жарыс

Жексенбі күні Нью-Йорк штатының солтүстігі мен Нью-Джерси штатының Трентон қаласында ауа райы құрғақ болды. Жарыс өтетіні туралы хабар келді, яғни Андретти мен Донохью жарысқа қатыса алмайды. Денни Хулм старт бергенде Северт пен Стюарттан озып көш бастады, бірақ бірінші шеңбердің соңында Стюарт Хулм, Северт, Регаццони, Джо Сифферт, Джеки Иккс, Крис Амон және Фиттипальдиді бастырып өтті. Бастапқыда Стюарт келесі топтан, енді оның командаласы бастап келе жатқан топтан, алшақтығын арттыра алды, бірақ он шеңберден кейін оның дөңгелектері тозу бастады және алшақтық қысқарды. Шотландиялық, Северттің Goodyear дөңгелектері ыстыққа төтеп беруге жақсырақ екенін түсінді, ал Северт оның артынан жақын келгенде, 14-ші шеңберде оны жол беріп жіберді. Хулм енді дөңгелектерінің қатты діріліне тап болды және бірінші болып Иккс, содан кейін Регаццони мен Сифферт оны озып өтті. 15-ші шеңберде америкалық Сэм Пози, өзінің алғашқы Гран-присінде жақсы нәтиже көрсетіп жатқанда, Surtees машинасының поршені жарылып, жарыстан шықты. 17-ші шеңберде Иккс Стюарттан озып кеткенде Северт 5,7 секундқа көшбасшы болды. Шамамен жарты жолда, Северт Стюартты бұрын қинаған дөңгелектерінің нашар басқарылуымен күресе бастады. Иккс жақындап келе жатты, ал оның Firestone дөңгелектері жарысқа қарай жақсарып жатты. 43-ші шеңберде бельгиялық жарыстың ең жылдам шеңберін жасады, ал алшақтық 2,2 секундқа дейін төмендеді. 49-шы шеңберде Ferrari машинасының генераторы түсіп, қоробкаға тесік салып, май трассаның барлық жеріне төгілді! Хулм майға түсіп, кедергіге соқтығысты, алдыңғы серпімдерін бүкті. Ол трассаның жанында тұрғанда Северт келіп, кедергіге соқтығысты, бірақ жалғастырды, қазір 29 секунд көшбасшы! Джо Сифферт екінші орынға ие болды, Ронни Петерсоннан 33 секунд алда. Бірақ төрт шеңбер қалғанда, Сифферт отынының азайып бара жатқанын сезді. Швед Сифферт BRM-ді бір жағынан екінші жағына қарай қозғалтып, қалған отынын пайдалануға тырысты. Северт жеңіспен үйге келді, желіні кесіп өткенде екі қолын дөңгелектен алып, толқындады, ал Сифферт екінші орынды Петерсонның March машинасынан 4 секундқа басып озды. Жеңіске жеткеннен кейін Северт командаласына ым жасады. "Мен 50 мың долларлық жеңіспен өте жақсы сезінемін. Мен Стюарттың артынан жүріп, алға шығардым. Джеки Стюарт өте салмақты және жақсы ұстаз. Ол маған жол берді". Бұл кеңейтілген Уоткинс Глен трассасындағы алғашқы жарыс болғанымен, Глен үш жыл қатарынан жүргізушіге оның мансабындағы алғашқы жеңісін сыйлады. Бұл Северттің Формула-1-дегі жалғыз жеңісі болды.

Sunday was dry in both upstate New York and Trenton, New Jersey, and word came that the USAC race would go on meaning that both Andretti and Donohue would be unable to start the race with Hobbs substituting for Donohue in the Penske White Racing entered McLaren dismaying both the crowd and the organizers, who were robbed of seeing two of the country's best road racers. At the start, Denny Hulme jumped into the lead, ahead of Cevert and Stewart, but by the end of the first lap, Stewart led Hulme, Cevert, Regazzoni, Jo Siffert, Jacky Ickx, Chris Amon and Fittipaldi. At first, Stewart was able to open a gap back to the following group, now headed by his teammate, but after ten laps, his tires began to go off and the gap closed. The Scot realized that Cevert's Goodyears were holding up much better in the heat, and when Cevert closed up right behind him, he waved him by on lap 14. Hulme was now struggling with a terrible vibration in his tires and was passed, first by Ickx, then Regazzoni and Siffert. On lap 15, American Sam Posey, in his first Grand Prix, retired from a fine run with a blown piston in his Surtees. By the time Ickx could get around Stewart on lap 17, Cevert's lead was 5.7 seconds. At about half distance, Cevert finally began to struggle with the same understeer that had plagued Stewart much earlier. Ickx was closing, and his Firestones were getting better as the race went on. On lap 43, the Belgian set the fastest lap of the race, and the gap was down to 2.2 seconds. Then, on lap 49, the Ferrari's alternator fell off, punching a hole in the gearbox and spilling oil all over the track! Hulme hit the oil and spun into the barrier, bending his front suspension. He was standing beside the track when Cevert came by and also hit the barrier, but kept going, now 29 seconds in the lead! Jo Siffert was now in second place and 33 seconds clear of Ronnie Peterson. With four laps to go, however, Siffert began to run low on fuel. The Swede took huge chunks off the gap as Siffert jerked the BRM from side to side, trying to use every remaining drop of fuel. Cevert coasted home, taking both hands off the wheel to wave as he crossed the line, and Siffert weaved his way around to hold second place by four seconds over Peterson's March. After taking the checkered flag, Cevert gave a nod to his teammate. "I feel pretty good with a $50,000 win. I followed Stewart in the beginning and was flagged on ahead. Jackie Stewart is a very sensible driver and a very good teacher. He let me go through." While it was the first race on the expanded Watkins Glen track, it was the third year in a row that The Glen had rewarded a driver with his first career victory. This was Cevert’s only victory in Formula One.

Біліктілік жіктелуі

Поз. № ЖүргізушіКонструкторУақытТор18 Жакки СтюартTyrrell Ford1:42.642122 Эмерсон ФиттипальдиLotus Ford1:42.659237 Денни ХулмMcLaren Ford1:42.925345 Клей РегаццониFerrari1:43.002459 Франсуа СеверTyrrell Ford1:43.152566 Марио АндреттиFerrari1:43.195DNS714 Жо СиффертBRM1:43.4686832 Жакки ИксFerrari1:43.8437911 Крис АмонMatra1:43.9708103 Рейне ВисселлLotus Ford1:44.02491112 Жан-Пьер БельтуаMatra1:44.067101225 Ронни ПетерсонMarch Ford1:44.193111316 Хауден ГэнлиBRM1:44.430121418 Джон СёртисSurtees Ford1:44.908131520 Майк ХейлвудSurtees Ford1:45.094141623 Тим ШенкенBrabham Ford1:45.110151717 Хельмут МаркоBRM1:45.204161819 Сэм ПоузиSurtees Ford1:45.267171931 Марк ДонохьюMcLaren Ford1:45.378DNS2022 Грэм ХиллBrabham Ford1:45.448182110 Питер РевсонTyrrell Ford1:45.515192221 Анри ПескаролоMarch Ford1:45.568202315 Питер ГетинBRM1:45.729212431 Дэвид ХоббсMcLaren Ford1:46.270222526 Нанни ГаллиMarch Ford1:46.608232628 Джон КэннонBRM1:47.471242733 Скип БарберMarch Ford1:47.673252827 Андреа де АдамичMarch Alfa Romeo1:47.952262919 Гис ван ЛеннепSurtees Ford1:48.029DNS3024 Крис КрафтBrabham Ford1:48.698273129 Жо БонньеMcLaren Ford1:49.391283230 Пит ЛавлиLotus Ford1:52.14029

Жіктеу

Орын № Тәуекелсіздік жүргізушісі Конструктор Айналым Уақыт/Шығу Тұрғызылған ұя Шарлар 1 9 Франсуа Северт Тиррелл Форд 59 1:43:51.991 5 9 2 14 Жо Сифферт БРМ 59 + 40.062 6 6 3 25 Ронни Петерсон Марш Форд 59 + 44.070 11 4 4 16 Хоуден Ганли БРМ 59 + 56.749 12 3 5 8 Жакки Стюарт Тиррелл Форд 59 + 1:00.003 1 2 6 5 Клей Регаццони Феррари 59 + 1:16.426 4 1 7 22 Грэм Хилл Брабам Форд 58 + 1 Айналым 18 8 12 Жан Пьер Бельтуа Матра 58 + 1 Айналым 10 9 15 Питер Гетин БРМ 58 + 1 Айналым 21 10 31 Дэвид Хоббс Макларен Форд 58 + 1 Айналым 22 11 27 Андреа де Адамич Марш Альфа Ромео 57 + 2 Айналым 26 12 11 Крис Амон Матра 57 + 2 Айналым 8 13 17 Хельмут Марко БРМ 57 + 2 Айналым 16 14 28 Джон Кэннон БРМ 56 + 3 Айналым 24 15 20 Майк Хейлвуд Суртис Форд 54 Апат 14 16 29 Жо Бонниер Макларен Форд 54 Оттық таусылды 28 17 18 Джон Суртис Суртис Форд 54 + 5 Айналым 13 NC 33 Скип Барбер Марш Форд 52 Классификацияланбады 25 NC 2 Эмерсон Фиттипальди Лотус Форд 49 Классификацияланбады 2 NC 30 Пит Лавли Лотус Форд 49 Классификацияланбады 29 Ret 32 Жакки Икс Феррари 49 Альтернатор 7 Ret 7 Денни Хулм Макларен Форд 47 Апат 3 Ret 23 Тим Шенкен Брабам Форд 41 Қозғалтқыш 15 Ret 24 Крис Крафт Брабам Форд 30 Ілгектік 27 Ret 19 Сэм Поузи Суртис Форд 15 Поршень 17 Ret 21 Анри Пескароло Марш Форд 23 Қозғалтқыш 20 Ret 26 Нанни Галли Марш Форд 11 Дөңгелек 23 Ret 3 Рейне Висселл Лотус Форд 5 Тормоз 9 Ret 10 Питер Ревсон Тиррелл Форд 1 Ілгектік 19 DNS 6 Марио Андретти Феррари Бастамады DNS 19 Гис ван Леннеп Суртис Форд Поузи жүргізді DNS 31 Марк Донохью Макларен Форд Хоббс жүргізді Источник: