Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1980 жылғы Канада Гран-приі — 28 қыркүйекте Монреаль, Квебек, Канададағы Суркут-Иль-Нотр-Дам трассасында өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1980 жылғы Формула-1 маусымының он үшінші және соңғы жарысы болды. Жарыс 19-шы Канада Гран-приі және Монреальде өткізілген үшінші жарыс еді. Жарыс 4,41 шақырымдық трассаның 70 айналымында өткізіліп, жалпы қашықтығы 309 шақырымды құрады. Австралиялық жүргізуші Алан Джонс Williams FW07B көлігімен Канада Гран-приін екінші рет жеңіп алды. Бразилиялық жүргізуші Нельсон Пике жүргізген Brabham BT49 Cosworth DFV қозғалтқышының бұзылуына байланысты жарыстан шығып қалды, бұл Джонсқа 1980 жылғы Жүргізушілер әлем чемпионатын жеңіп алуға мүмкіндік берді. Джонс әлем чемпионатын жеңіп алған екінші австралиялық болды, бұл титулды соңғы рет 1966 жылы Джек Брэбхам жеңіп алған еді. Бұл сонымен қатар Williams Grand Prix Engineering командасының бірінші Жүргізушілер чемпионаты болды, бұл олардың екі апта бұрын Италия Гран-приінде жеңіп алған алғашқы Конструкторлар чемпионатына қосымша болды. Жарыстың басында болған даулы оқиғада Пике мен Джонс бірінші бұрышқа қатарласып кіргенде соқтығысып, Пике қабырғаға тиіп, артынан басқа да жарыс машиналары апатқа ұшырады. Пике өзінің жабдығы нашар біліктілік көлігінде қайта жарысқа қатысуға мәжбүр болды, бұл оның жарыстан шығуына және титул үшін күрестің аяқталуына әкелді. Кейбір сарапшылар Джонс Пикені қабырғаға итергенін айтты, бірақ бразилиялық бұл жағдайды жарыс кезіндегі жағдай деп бағалады. Витторио Брамбилланың қысқа ғана қайта оралуы итальяндық ветеранның Формула-1-ден зейнеткерлікпен аяқталды. Alfa Romeo оны жас жүргізушімен алмастырды, ал Андреа де Чезарис және жасөспірім жаңа зеландиялық Майк Таквелл Гран-приде дебют жасады. Таквелл үшінші Tyrrell 010 көлігіне отырып, Гран-приге қатысқан ең жас жүргізуші ретінде рекордты жаңартты, бұл рекордты 19 жыл бойы марқұм мексикалық жасөспірім Рикардо Родригес сақтап келген. Бұл рекорд 29 жыл бойы сақталды және 2009 жылы Хайме Алгуерсуари бұзды. 1980 жылғы АҚШ Гран-приі әлі өтпегендіктен, бірінші және екінші орындарды анықтау күтіліп тұрды. Джонс Пикеден 8 ұпайға көш соңында келе жатты, бірақ Пике маусымның екінші жартысында бес мәрте ұпай жинаған еді. Егер Пике Уоткинс-Гленде жеңіске жетсе, ол Австриядағы бесінші орыннан алған екі ұпайын жоғалтып, Джонс жарыстан шықпаған жағдайда да Джонстан бір ұпайға ғана қалып қоятын еді. Чемпионаттың үшінші орыны теориялық тұрғыдан ашық болды, өйткені Лаффит Реутманнан сегіз ұпайға артта қалды. Конструкторлар чемпионатының екінші орыны да әлі де белгісіз болды, өйткені Brabham Ligier-ден бес ұпай ғана артта қалды.
The 1980 Canadian Grand Prix was a Formula One motor race held on 28 September 1980, at the Circuit Île Notre Dame in Montreal, Quebec, Canada. It was the thirteenth and penultimate race of the 1980 Formula One season. The race was the 19th Canadian Grand Prix and the third to be held in Montreal. The race was held over 70 laps of the 4.41 kilometre circuit for a total race distance of 309 kilometres. Australian driver Alan Jones, driving a Williams FW07B, won his second consecutive Canadian Grand Prix, and coupled with the retirement of the Brabham BT49 of Brazilian driver Nelson Piquet due to the failure of its Cosworth DFV engine, this allowed Jones to secure the 1980 World Drivers' Championship. Jones became only the second Australian to claim the world championship, a title last won by Jack Brabham in 1966. It was also the first World Drivers' Championship for Williams Grand Prix Engineering, adding to their first Constructors' Championship, achieved two weeks earlier at the Italian Grand Prix. The race featured a controversial first start where Piquet and Jones raced side by side to the first corner and touched, causing Piquet to hit the wall, sparking off other accidents behind. Piquet was forced to restart in his more fragile qualifying car, which ultimately led to his retirement and the end of the title battle. Some commentators thought Jones had forced Piquet into the wall, but the Brazilian shrugged it off as a racing incident. The brief comeback of Vittorio Brambilla had come to an end with the Italian veteran retiring from Formula One. Alfa Romeo replaced him with someone younger and Andrea de Cesaris made his Grand Prix debut, as did teenage New Zealander Mike Thackwell. Thackwell stepped aboard a third Tyrrell 010 breaking the record as the youngest ever driver to start a Grand Prix, a record held for 19 years by the late Mexican teenager Ricardo Rodríguez. The record would stand for 29 years until broken by Jaime Alguersuari in 2009. First and second in the championship were decided with the 1980 United States Grand Prix still to come. Jones led Piquet by 8 points but Piquet had already had five points scoring finishes in the second half of the season. If Piquet won at Watkins Glen he would have to drop the two points from his fifth place finish in Austria, leaving him one point behind Jones even if Jones failed to finish. Third place in the championship was theoretically open with Laffite eight points behind Reutemann. Second place in the constructors' championship was still open with Brabham just five points behind Ligier.
Pos No. Driver Team Time Gap 1 5 Nelson Piquet Brabham Ford 1:27.328 2 27 Alan Jones Williams Ford 1:28.164 + 0.836 3 25 Didier Pironi Ligier Ford 1:28.322 + 0.994 4 23 Bruno Giacomelli Alfa Romeo 1:28.575 + 1.247 5 28 Carlos Reutemann Williams Ford 1:28.663 + 1.335 6 21 Keke Rosberg Fittipaldi Ford 1:28.702 + 1.374 7 7 John Watson McLaren Ford 1:28.755 + 1.427 8 22 Andrea de Cesaris Alfa Romeo 1:29.026 + 1.698 9 26 Jacques Laffite Ligier Ford 1:29.130 + 1.802 10 6 Héctor Rebaque Brabham Ford 1:29.377 + 2.049 11 29 Riccardo Patrese Arrows Ford 1:29.400 + 2.072 12 8 Alain Prost McLaren Ford 1:29.804 + 2.476 13 15 Jean Pierre Jabouille Renault 1:29.932 + 2.604 14 31 Eddie Cheever Osella Ford 1:29.937 + 2.609 15 3 Jean Pierre Jarier Tyrrell Ford 1:30.070 + 2.742 16 20 Emerson Fittipaldi Fittipaldi Ford 1:30.294 + 2.966 17 12 Elio de Angelis Lotus Ford 1:30.316 + 2.988 18 11 Mario Andretti Lotus Ford 1:30.559 + 3.231 19 14 Jan Lammers Ensign Ford 1:30.668 + 3.340 20 4 Derek Daly Tyrrell Ford 1:30.791 + 3.463 21 30 Jochen Mass Arrows Ford 1:30.831 + 3.503 22 2 Gilles Villeneuve Ferrari 1:30.855 + 3.527 23 16 René Arnoux Renault 1:30.912 + 3.584 24 43 Mike Thackwell Tyrrell Ford 1:31.036 + 3.708 25 9 Marc Surer ATS Ford 1:31.169 + 3.841 26 1 Jody Scheckter Ferrari 1:31.688 + 4.360 27 50 Rupert Keegan Williams Ford 1:32.638 + 5.310 28 51 Kevin Cogan Williams Ford 1:32.745 + 5.417Source: