1981 жылғы Бельгия Гран-присі: Трагедия мен наразылықтарға толы жарыс
1981 Belgian Grand Prix
1981 жылғы Бельгия Гран-присі: Формула-1 жарысы, Реутеманның соңғы жеңісі, Манселлдің тұңғыш тұғыры. Золдердегі трагедиялық оқиғалар туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1981 жылғы Бельгия Гран-приі – 1981 жылғы 17 мамырда Золдерде өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1981 жылғы Формула-1 әлем чемпионатының бесінші жарысы болды. Карлос Рютеманның 12 жеңісінің соңғысы және 2023 жылға дейін аргентиналық пилоттың соңғы жеңісі осы жарыста тіркелді. Сонымен қатар, бұл 1992 жылғы әлем чемпионы Найджел Манселлдің 59 подиумға көтерілуінің алғашқысы болды.
The 1981 Belgian Grand Prix was a Formula One motor race held at Zolder on 17 May 1981. It was the fifth race of the 1981 Formula One World Championship. It was the last of 12 victories for Carlos Reutemann and the last win for an Argentine driver as of 2023. It was also the first of 59 podiums for 1992 World Champion Nigel Mansell.
Механикалық қауіпсіздік және алғашқы жарыстың хаосы
Жарыс механиктерге қатысты екі ауыр оқиғамен бүлдірілді, олардың бірі өлімге алып келді. Жұма күнгі жаттығуларда Osella командасының механиктері Джованни Амадео пит-уолдан сығалап, Карлос Рейтманның Williams машинасының жолына түсті. Рейтман механикке соғып кетпеуге мүмкіндік таппады, нәтижесінде механик бас сүйегін жарақаттады. Ол жарыстан кейінгі дүйсенбіде алған жарақатынан көз жұмды. Жарыс басталар алдында барлық командалардың механиктері өздерін қорғайтын қауіпсіздік шараларына наразылық білдірді, кейін оларға бірнеше пилоттар (Вильнёв, Прост, Лаффит, Пирони және Шектер) қосылды, олар өз машиналарын тастап кетті. 1976 жылғы F1 чемпионатының чемпионы Джеймс Хант BBC тікелей эфирінде түсіндіргендей, наразылықтың басты себебі Золдердегі пит-лейнның тым тар болуы және оның тым көп адамға толы болуы еді, олардың көпшілігі жарысқа қатысы жоқ, жай ғана көзге түсуге келгендер болатын. Жарыс ұйымдастырушылары, десе де, жылыну айналымын әдеттегідей бастады, нәтижесінде бірнеше машина grid-те кешікті, қозғалтқыштары тоқтады немесе кабиналары бос қалды. Осы айналым аяқталғаннан кейін grid қайта құрылғандағы хаос, Нельсон Пике бастапқы орнын жіберіп алып, қалған машиналар тоқтатылып, қосымша айналымға жіберілген кезде одан да күшейді. Машиналар қызып кеткен соң, бірнеше пилоттар қозғалтқыштарын өшірді, олардың ішінде Arrows командасының пилоты Риккардо Патрезе де болды, Пике жасаған қатеге байланысты тағы бір құралу айналымын күтті. Алайда, ұйымдастырушылар Пике орнын қалпына келтіргеннен кейін, старт процедурасын әдеттегідей бастады. Патрезе машинасын қайта іске қоса алмады және стартқа шыға алмайтынын көрсету үшін қолдарын қозғады. Оның механиктері Дэйв Лаккет машинаны арт жағынан қайта іске қосу үшін трассаға шықты. Ол солай істегенде, жарыс директоры жарысты бастау үшін шамдарды жаққан, ал жарыс оның қатысуына және Патрезе жасаған ишараттарға қарамастан басталды. "Арроуз" командасының екінші пилоты Зигфрид Стор командаласының машинасына соқтығысып, Лаккетке тиді. Лаккет аяғы сынды және денесіне жарақат алды, бірақ оқиғадан аман қалды. Жарыс жалғасты, екінші айналым басталатын кезде Стордың бұзылған машинасы әлі де трассада болды. Жарысты тоқтатуға ресми құқығы жоқ кейбір ашулы маршалдар трассаға секіріп, пилоттарға тоқтауға шақырып, қолдарымен қозғалыс жасады, ал машиналар тар трассада өте аз кеңістікпен өтіп кетті. Санның қалпына келмеген пилоттар маршалдарға қолмен жауап берді, ал келесі айналымда пилоттар өз еркімен тоқтады. Осы оқиғалардың нәтижесінде жаңа ереже енгізілді, ол механиктерге құралу айналымынан кейін 15 секунд ішінде grid-ке шығуға тыйым салды, сондай-ақ жарыс стартері көбірек сақтық танытуға міндетті болды.
The race was marred by two serious incidents involving mechanics, one fatal. In Friday practice a mechanic from the Osella team, Giovanni Amadeo, stumbled off the pitwall into the path of the Williams of Carlos Reutemann. Reutemann was unable to avoid the mechanic, who suffered a fractured skull. He died from his injuries on the Monday after the race. Before the start of the race the mechanics of all the teams staged a protest over the safety measures protecting them, which was soon joined by several drivers (Villeneuve, Prost, Laffite, Pironi and Scheckter) who left their cars. According to F1 season of 1976 World Champion James Hunt who was commentating live for BBC in Sunday Grandstand, the protest was largely over the narrow pits at Zolder and that the pits were overcrowded, especially with people who were nothing more than 'hangers on' who were there to be seen and not for the actual racing. The race organisers nevertheless flagged the warm up lap at the normal time, leaving several cars delayed on the grid, either stalled or with their cockpits vacant. The resulting chaos when the grid formed up again at the end of this lap was exacerbated when Nelson Piquet missed his starting position and was sent round on another lap, with the other cars being held in position. As the cars began to overheat, several drivers turned off their engines, among them Arrows driver Riccardo Patrese, expecting another formation lap due to Piquet's error. However, the organisers began the start sequence as usual once Piquet had regained his position. Patrese was unable to restart his car and waved his arms to signal that he could not take the start. His mechanic, Dave Luckett, came onto the track to restart the car from behind. As he did so, the Clerk of the Course had already started the lighting sequence to start the race, and the race went ahead despite his presence and Patrese's gesticulations. The other Arrows driver, Siegfried Stohr, ploughed into the back of his teammate's car, hitting Luckett. Luckett suffered a broken leg and lacerations but survived the incident. The race continued, and as the field was about to start the second lap, Stohr's disabled car was still on the circuit, and some of the furious marshals, who did not have the official authority to stop the race jumped onto the track and frantically waved at the drivers to stop while the cars passed by with very little space on the narrow track. The confused drivers waved back at the marshals, and on the next lap the drivers did stop at their own accord. As a result of these events, a new rule was introduced forbidding mechanics from being on the grid within fifteen seconds of the formation lap, and the race starter would use greater caution.
Жарыс туралы есеп
Жарыста Реутеманды бірінші бұрылысқа кіре бергенде Дидье Пирони озуға сәттілікке жетті. Содан кейін Алан Джонс жарыстың басында Нельсон Пикетті итеру арқылы жарыстан шығарды, ал Пикет шиканадағы қауіпсіздік торларына соқтығысты. Бірнеше айналымнан кейін Джонстың қоробкасы бұзылып, ол кедергілерге шағылысып, қоробка майы кабинасына құйылғаннан кейін сол жамбасын ауыр күйдірді. Джонстың жарыстан шығуыннан кейін, бұрынғы оқиғадан әлі де ашулы болған Пике, Williams гаражына барып, Джонс пен Williams командасымен жанжалдасты. Пирони кері қарай жылжып, Джонстың апатынан кейін Реутеман көшбасшылыққа шығып, жаңбырдың басталуына дейін жарыс ерте тоқтатылғанша осы позицияны сақтап тұрды. Бұл оның маусымдағы екінші жеңісі және оның мансабындағы 12-ші және соңғы жеңісі болды.
In the race, Reutemann was passed by Didier Pironi going into the first corner. Then Alan Jones nudged off Nelson Piquet at the early stages of the race and Piquet crashed into some catch fencing at the chicane. A few laps later, Jones's gearbox failed, and he ploughed into the barriers and badly burned his left thigh after the gearbox oil leaked into his cockpit. Following Jones's retirement, Piquet, still furious after their previous incident, stormed to the Williams garage and had an altercation with Jones and the Williams personnel. Pironi had fallen back and after Jones's accident, Reutemann took the lead, keeping it until the race was called off early because of rain starting to fall on the track. It was his second victory of the season and the 12th and ultimately final victory of his career.
Іріктеу
Орын № Жүргізуші Ұйымдамасы Q1 Q2 Аралық 1 2 Карлос Рейтеманн Williams Ford 1:22.28 1:36.27 — 2 5 Нельсон Пике Brabham Ford 1:23.13 уақыт жоқ +0.85 3 28 Дидье Пирони Ferrari 1:23.47 1:36.76 +1.19 4 29 Риккардо Патрезе Arrows Ford 1:23.67 1:38.28 +1.39 5 7 Джон Уотсон McLaren Ford 1:23.73 1:30.92 +1.45 6 1 Алан Джонс Williams Ford 1:23.82 1:27.43 +1.54 7 27 Жіль Вильнёв Ferrari 1:23.94 1:27.33 +1.66 8 3 Эдди Чивер Tyrrell Ford 1:24.38 1:31.00 +2.10 9 26 Жак Лаффит Ligier Matra 1:24.41 1:44.07 +2.13 10 12 Найджел Мэнселл Lotus Ford 1:24.44 уақыт жоқ +2.16 11 20 Кеке Росберг Fittipaldi Ford 1:24.46 уақыт жоқ +2.18 12 15 Ален Прост Renault 1:24.63 1:43.35 +2.35 13 30 Зигфрид Штор Arrows Ford 1:24.66 уақыт жоқ +2.38 14 11 Элио де Анджелис Lotus Ford 1:24.96 уақыт жоқ +2.68 15 14 Марк Зурер Ensign Ford 1:25.19 уақыт жоқ +2.91 16 25 Жан-Пьер Жабуий Ligier Matra 1:25.28 1:38.87 +3.00 17 23 Бруно Джакомелли Alfa Romeo 1:25.31 1:37.77 +3.03 18 22 Марио Андретти Alfa Romeo 1:25.56 1:32.17 +3.28 19 4 Микеле Альборето Tyrrell Ford 1:25.91 1:32.21 +3.63 20 21 Шико Серра Fittipaldi Ford 1:25.93 уақыт жоқ +3.65 21 6 Эктор Ребаке Brabham Ford 1:26.52 2:49.14 +4.24 22 32 Беппе Габбиани Osella Ford 1:26.69 уақыт жоқ +4.41 23 8 Андреа де Чезарис McLaren Ford 1:26.95 1:30.99 +4.67 24 31 Пьеркарло Гинцани Osella Ford 1:27.48 уақыт жоқ +5.20 25 16 Рене Арну Renault 1:27.93 1:30.71 +5.65 26 18 Элизео Салазар March Ford 1:28.38 1:35.66 +6.10 27 9 Слим Боргудд ATS Ford 1:28.98 1:35.79 +6.70 28 33 Патрик Тамбай Theodore Ford уақыт жоқ 1:32.47 +10.19 29 36 Дерек Уорвик Toleman Hart 1:35.97 уақыт жоқ +13.69 30 35 Брайан Хентон Toleman Hart 1:36.37 1:42.95 +14.09 31† 17 Дерек Дали March Ford — — — Көзі:
Pos No Driver Constructor Q1 Q2 Gap 1 2 Carlos Reutemann Williams Ford 1:22.28 1:36.27 — 2 5 Nelson Piquet Brabham Ford 1:23.13 no time +0.85 3 28 Didier Pironi Ferrari 1:23.47 1:36.76 +1.19 4 29 Riccardo Patrese Arrows Ford 1:23.67 1:38.28 +1.39 5 7 John Watson McLaren Ford 1:23.73 1:30.92 +1.45 6 1 Alan Jones Williams Ford 1:23.82 1:27.43 +1.54 7 27 Gilles Villeneuve Ferrari 1:23.94 1:27.33 +1.66 8 3 Eddie Cheever Tyrrell Ford 1:24.38 1:31.00 +2.10 9 26 Jacques Laffite Ligier Matra 1:24.41 1:44.07 +2.13 10 12 Nigel Mansell Lotus Ford 1:24.44 no time +2.16 11 20 Keke Rosberg Fittipaldi Ford 1:24.46 no time +2.18 12 15 Alain Prost Renault 1:24.63 1:43.35 +2.35 13 30 Siegfried Stohr Arrows Ford 1:24.66 no time +2.38 14 11 Elio de Angelis Lotus Ford 1:24.96 no time +2.68 15 14 Marc Surer Ensign Ford 1:25.19 no time +2.91 16 25 Jean Pierre Jabouille Ligier Matra 1:25.28 1:38.87 +3.00 17 23 Bruno Giacomelli Alfa Romeo 1:25.31 1:37.77 +3.03 18 22 Mario Andretti Alfa Romeo 1:25.56 1:32.17 +3.28 19 4 Michele Alboreto Tyrrell Ford 1:25.91 1:32.21 +3.63 20 21 Chico Serra Fittipaldi Ford 1:25.93 no time +3.65 21 6 Héctor Rebaque Brabham Ford 1:26.52 2:49.14 +4.24 22 32 Beppe Gabbiani Osella Ford 1:26.69 no time +4.41 23 8 Andrea de Cesaris McLaren Ford 1:26.95 1:30.99 +4.67 24 31 Piercarlo Ghinzani Osella Ford 1:27.48 no time +5.20 25 16 René Arnoux Renault 1:27.93 1:30.71 +5.65 26 18 Eliseo Salazar March Ford 1:28.38 1:35.66 +6.10 27 9 Slim Borgudd ATS Ford 1:28.98 1:35.79 +6.70 28 33 Patrick Tambay Theodore Ford no time 1:32.47 +10.19 29 36 Derek Warwick Toleman Hart 1:35.97 no time +13.69 30 35 Brian Henton Toleman Hart 1:36.37 1:42.95 +14.09 31† 17 Derek Daly March Ford — — — Source:
† — уақыты жойылды.
† — time disallowed.
Жарыс
Орын № Тәуекелсіздік Жүгіруші Ұйым Тыныс Лаптар Уақыт/Шығу Тор Ұпай 1 2 Карлос Рейтеманн Williams Ford 54 1:16:31.61 1 9 2 26 Жак Лаффит Ligier Matra 54 + 36.06 9 6 3 12 Найжел Мэнселл Lotus Ford 54 + 43.69 10 4 4 27 Жиль Вильнёв Ferrari 54 + 47.64 7 3 5 11 Элио де Анджелис Lotus Ford 54 + 49.20 14 2 6 3 Эдди Чивер Tyrrell Ford 54 + 52.51 8 1 7 7 Джон Уотсон McLaren Ford 54 + 1:01.66 5 8 28 Дидье Пирони Ferrari 54 + 1:32.04 3 9 23 Бруно Джакомелли Alfa Romeo 54 + 1:35.58 17 10 22 Марио Андретти Alfa Romeo 53 + 1 Айналым 18 11 14 Марк Зурер Ensign Ford 52 + 2 Айналым 15 12 4 Микеле Альборето Tyrrell Ford 52 + 2 Айналым 19 13 31 Пьеркарло Гинцани Osella Ford 50 + 4 Айналым 24 Шығу 6 Эктор Ребаке Brabham Ford 39 Апат 21 Шығу 25 Жан Пьер Жабуий Ligier Matra 35 Жеткізу 16 Шығу 21 Чико Серра Fittipaldi Ford 29 Қозғалтқыш 20 Шығу 32 Беппе Габбиани Osella Ford 22 Қозғалтқыш 22 Шығу 1 Алан Джонс Williams Ford 19 Апат 6 Шығу 8 Андреа де Чезарис McLaren Ford 11 Барабан 23 Шығу 5 Нельсон Пике Brabham Ford 10 Апат 2 Шығу 20 Кеке Росберг Fittipaldi Ford 10 Барабан 11 Шығу 15 Ален Прост Renault 2 Көптеген 12 Шығу 29 Риккардо Патрезе Arrows Ford 0 Соқтығысу 4 Шығу 30 Зигфрид Штор Arrows Ford 0 Соқтығысу 13 Қатысудан бас тарту 18 Дерек Дали March Ford Қатысудан бас тарту 16 Рене Арну Renault Қатысудан бас тарту 17 Элисео Салазар March Ford Қатысудан бас тарту 9 Слим Боргудд ATS Ford Қатысудан бас тарту 33 Патрик Тамбай Theodore Ford Қатысудан бас тарту 36 Дерек Уорвик Toleman Hart Қатысудан бас тарту 35 Брайан Хентон Toleman Hart Дереккөз:
Pos No Driver Constructor Tyre Laps Time/Retired Grid Points 1 2 Carlos Reutemann Williams Ford 54 1:16:31.61 1 9 2 26 Jacques Laffite Ligier Matra 54 + 36.06 9 6 3 12 Nigel Mansell Lotus Ford 54 + 43.69 10 4 4 27 Gilles Villeneuve Ferrari 54 + 47.64 7 3 5 11 Elio de Angelis Lotus Ford 54 + 49.20 14 2 6 3 Eddie Cheever Tyrrell Ford 54 + 52.51 8 1 7 7 John Watson McLaren Ford 54 + 1:01.66 5 8 28 Didier Pironi Ferrari 54 + 1:32.04 3 9 23 Bruno Giacomelli Alfa Romeo 54 + 1:35.58 17 10 22 Mario Andretti Alfa Romeo 53 + 1 Lap 18 11 14 Marc Surer Ensign Ford 52 + 2 Laps 15 12 4 Michele Alboreto Tyrrell Ford 52 + 2 Laps 19 13 31 Piercarlo Ghinzani Osella Ford 50 + 4 Laps 24 Ret 6 Héctor Rebaque Brabham Ford 39 Accident 21 Ret 25 Jean Pierre Jabouille Ligier Matra 35 Transmission 16 Ret 21 Chico Serra Fittipaldi Ford 29 Engine 20 Ret 32 Beppe Gabbiani Osella Ford 22 Engine 22 Ret 1 Alan Jones Williams Ford 19 Accident 6 Ret 8 Andrea de Cesaris McLaren Ford 11 Gearbox 23 Ret 5 Nelson Piquet Brabham Ford 10 Accident 2 Ret 20 Keke Rosberg Fittipaldi Ford 10 Gearbox 11 Ret 15 Alain Prost Renault 2 Clutch 12 Ret 29 Riccardo Patrese Arrows Ford 0 Collision 4 Ret 30 Siegfried Stohr Arrows Ford 0 Collision 13 DNQ 18 Derek Daly March Ford DNQ 16 René Arnoux Renault DNQ 17 Eliseo Salazar March Ford DNQ 9 Slim Borgudd ATS Ford DNQ 33 Patrick Tambay Theodore Ford DNQ 36 Derek Warwick Toleman Hart DNQ 35 Brian Henton Toleman Hart Source: