1988 жылғы Бразилия Гран-присі: Жарыс және даулар

Кіріспе

1988 жылғы Бразилия Гран-приі – 1988 жылғы 3 сәуірде Рио-де-Жанейродағы қайта аталған Autódromo Internacional Nelson Piquet трассасында өткен Формула-1 автожарысы. 1987 жылғы F1 маусымында 3-ші жүргізушілер чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін, Джакарепагуа трассасы жергілікті герой Нельсон Пике атымен аталып, жаңа атын алды. Бұл 1988 жылғы Формула-1 маусымының бірінші жарысы болды.

Өмірбаян

Қысқы сынақтар Ферраридің 1987 жылғы F1 маусымының соңғы екі жарысында жеңіске жеткенін көрсетті, және 1987 жылғы машинасының жаңартылған нұсқасына ие болғанына қарамастан, McLaren Honda және Williams табиғи аспирациялық Judd V8 қозғалтқыштарымен жабдықталған, сондай-ақ жарыс жеңімпаздары болуға мүмкіндік беретін машиналарын жасады. Ferrari Риодағы маусым алдындағы сынақтарда барлық командалардан жылдам болды, тіпті 1987 жылғы Бразилия Гран-присінде тіркелген уақыттардан да озып кетті. Бұл команда FIA-ның 1988 жылы турбо-қозғалтқыштардың қысымын 2,5 барға дейін шектеген міндетті клапанын өшірген, немесе 1987 жылғы 4,0 бар шегі бар клапанды қолданып жатыр деген қауесеттерге орын берді (көптеген команда инженерлері 1988 жылы турбо-қозғалтқыштар қысымның төмендеуіне байланысты қуатын жоғалтқанымен келісті). Бразилиядағы біліктілік кезінде бұл қауесеттер қайта жаңғырды, өйткені Микеле Альборето мен Герхард Бергер екеуі де бір ай бұрынғы сынақ уақытына жақындаса алмады, ал екі жүргізуші де қозғалтқыштардың қуаты төмендегенін, жанар майды көп жұмсайтынын және баяу бұрылыстардан шығу кезінде газ педаліне жауабы нашар болғанын айтты. 1988 жылғы клапан қосылған күйі екі Ferrari McLaren немесе Lotus Honda-дан ұзақ тік сызықтарда айтарлықтай баяу болды, олардың барлығы белгілі бір уақытты көрсетті. Біліктілік сессиясы кезінде Нельсон Пике жергілікті БАҚ-та Айртон Сеннаны ашық қорлаған сөздері дау тудырды, бірақ кейін ол журналистпен сөйлесіп жатқанын білмегенін мәлімдеді және сот процесімен қорқытып, айыптамасын қайтарып алуға мәжбүр болды (уақыт өте келе Пике мен Просттың көмегімен Сеннаның гомосексуалдығы туралы айыптауларға дейін жетті, әсіресе оның 1982 жылы ажырасқан некесіне байланысты; 1990 жылы Бразилиялық Playboy басылымында Сеннамен жасалған сұхбатта Сеннаның Пике әйелімен қарым-қатынаста болғаны осы қауесеттерге себеп болуы мүмкін екені айтылды). Әлем чемпионы Найджел Манселлдің әйелі Розаннаны ("жағымсыз қорапша" деп атады) және екі жүргізушінің отбасыларын да қорлады. BMS Dallara-ның Алекс Каффи Формула 3000 шассиін өзгертті, өйткені Формула 1 шассиі дайын болған жоқ. Бұл Форд Косворт DFV қозғалтқышының Формула 1 Гран-приінде соңғы рет қолданылуы болды. Риода дебют жасаған жүргізушілер: бразилиялық Маурисио Гугельмин (March Judd), испандық Луис Перес Сала (Minardi Ford), аргентиналық спорттық автомобиль жүргізушісі Оскар Ларраури (EuroBrun Ford), 33 жасында F1 дебютін жасады, британиялық Джулиан Бейли (Tyrrell Ford), Кен Тирреллдің командасымен жүргізу үшін барлық мүлкін сатты, және жас неміс Формула 3 чемпионы Бернд Шнайдер Zakspeed-пен келісімшарт жасады. Жаңа жүргізушілердің арасында Бейли мен Шнайдер ғана біліктілікке ілікпеді. EuroBrun (Ларраури және 1987 жылғы Халықаралық Формула 3000 чемпионы Стефано Моденамен) және Риал Расинг, тәжірибелі Андреа де Чезарис жалғыз жүргізушісі ретінде, конструкторлар ретінде F1 дебютін жасады. EuroBrun командасының EuroRacing бөлімі бұрын 1982-1985 жылдары Alfa Romeo командасын басқарған, ал Rial, неміс Гюнтер Шмидтің басқаруымен, 1977-1984 жылдары F1 жарыстарында өнер көрсеткен ATS командасының қайта жандануы болды. Екі команда да 3,5 литрлік Ford DFZ V8 қозғалтқышын пайдаланды.

Winter testing had indicated Ferrari would be maintaining the edge that they had gained by winning the final two races of the F1 season of 1987 season despite only having an updated version of their 1987 car, with McLaren Honda and Williams, now with naturally aspirated Judd V8 engines, also producing cars that looked like potential race winners. Ferrari had dominated the pre season tests in Rio with times that were not only faster than everyone else, but faster than had been recorded at the 1987 Brazilian Grand Prix, prompting rumors that the team had either shut off the FIA's mandatory pop off valve which in 1988 limited turbo boost pressure to just 2.5 Bar, or more likely were running the 1987 valve which had a 4.0 Bar limit (most of the team engineers agreed that in 1988 the turbo engines had lost approximately due to the reduction in boost). The rumors were renewed during qualifying in Brazil when neither Michele Alboreto nor Gerhard Berger could get near their test times from a month earlier and both drivers complained of engines that were down on power, too thirsty and had poor throttle response out of the slower corners. With the 1988 pop off valve connected, both Ferraris were also significantly slower on the circuits long back straight than either the McLaren or Lotus Hondas which were all timed at over
During the qualifying session, there was controversy when Nelson Piquet made comments in the local media publicly insulting Ayrton Senna, though he later claimed he did not know he was talking to a journalist and was forced to withdraw his allegation under threat of a lawsuit (over time, these insults by Piquet – with the aid of Prost – also extended to claims that Senna was homosexual, particularly given his failed marriage in 1982; as it transpired in a 1990 interview of Senna by Brazilian edition of Playboy the gay claim may have been motivated by the fact that Senna had apparently had a relationship with Piquet's wife when she was single). The World Champion had also been insulting about Nigel Mansell's wife Roseanne (calling her an "unattractive boxhead"), and both drivers' families. BMS Dallara's Alex Caffi had to use a modified Formula 3000 chassis because the Formula One chassis was not ready. This was also the last time Ford Cosworth DFV engine was used in a Formula One Grand Prix. Drivers making their debut in Rio were: Brazilian Maurício Gugelmin (March Judd), Spanish driver Luis Pérez Sala (Minardi Ford), Argentine Sportscar driver Oscar Larrauri (EuroBrun Ford) making his F1 debut at the age of 33, Briton Julian Bailey (Tyrrell Ford) who had sold just about everything he owned in order to pay for his drive with Ken Tyrrell's team, and young German Formula 3 Champion Bernd Schneider signed with Zakspeed. Of the new drivers, only Bailey and Schneider failed to qualify. EuroBrun (with Larrauri and 1987 International Formula 3000 champion Stefano Modena) and Rial Racing, with veteran Andrea de Cesaris as its sole driver, were making their F1 debuts as constructors. The EuroRacing side of the EuroBrun team had formerly run the Alfa Romeo team in 1982–85, while Rial, run by German Günter Schmid, was virtually a born again ATS which had competed in F1 in 1977–84. Both teams would use the 3.5L Ford DFZ V8 engine.

Іріктеу

1987 жылғы Жапон Гран-приі іріктеу кезінде апатқа ұшырағаннан кейін бес ай өткен соң, Манселл табиғи түрде дем алатын Williams машинасымен сенсациялық көрсетіс жасап, екінші орынды иеленді, бұл келесі "атмо" машинасынан – Тьерри Бутсеннің Benetton Ford-ынан 1,5 секундқа жылдам болды, ол 7-орында тұрды. Полда Сенна, McLaren үшін алғашқы рет шарықталып, Манселлдің 1987 жылғы полынан шамамен екі секундқа баяу нәтиже көрсетті. Екінші қатарда Герхард Бергердің Ferrari және Ален Просттің McLaren машиналары орналасты. Автомобильдің дайындығы кешіккендіктен, Риодағы сынақтарға қатысуға дейін Имолада аз ғана сынақтан өткен Сена мен Прост, іріктеу кезінде McLaren MP4/4 машиналарының тепе-теңдігіне қанағаттанбады. Манселл алдыңғы қатарда біліктілік алғанмен, 1983 жылғы Бразилия Гран-приінде оның бұрынғы Williams командаласы Кеке Розберг Williams Ford машинасымен сол трассада поул-позицияны алғанынан бері, табиғи түрде дем алатын (атмо) машинасымен Гран-придің алдыңғы қатарынан старт алған алғашқы жүргізуші болды. Іріктеуден өтпеген төрт команда – Джулиан Бейлидің Tyrrell Ford, Пьеркарло Гинзани мен Шнайдердің турбо Zakspeed машиналары және Никола Ларинидің турбо Osella машинасы. Алекс Каффи өзгертілген F3000 Dallara машинасымен алдын ала іріктеуге қатыса алмады.

Жарыс қорытындылары

Парадтық шеңберде Сеннаның жылдамдықтарды ауыстыру механизмі бұзылып, ол бірінші жылдамдықпен тұрып қалып, шеңберді аяқтауға мәжбүр болды. Бірінші старт тоқтатылып, Сена қосалқы машинамен питтен старт алды. Екінші стартта Ален Прост, Сеннаның қатыспауына байланысты алдында қарсылас болмағандықтан, стартты жеңіп алып, өзінің танымал алғашқы шеңберінің бірін жасады, нәтижесінде ол шамамен 2 секундқа көшбасшылыққа шықты, Манселл 2-орында болды, бірақ ол көп ұзамай Бергердің "Феррариінен" өтті. Турбокомпрессорлы "Ферраридің" артындағы ыстық ауада жүргеннен кейін, 19-шы шеңберде Манселлдің температура көрсеткіші "Уильямстың" қызып кеткенін көрсетті (алғашқы тоқтатылған стартта Манселл қызып кеткен "Джадд V8" қозғалтқышына байланысты айыппұлсыз жол бойында айналып өтуге мәжбүр болды). Ол тексеру үшін питке кірді, нәтижесінде үшінші орынды "Лотус" командасының Нельсон Пикесіне берді; осы процесте Манселл қозғалтқышын тоқтатты. Сена, старттық тордың соңынан керемет көтеріліс жасап, 1-ші шеңберде 21-орынға, (бұрынғы бөлмелес әріптесі Маурисио Гугельминнің "Марш" машинасымен шамалы соқтығысқаннан кейін, ол өзінің дебюттік жарысы басталғаннан кейін 50 метрден аз уақыт өткен соң беріліс қорабы бұзылып, жолдың ішкі жағына шығып кетті, ал Сена питтен шығып жатқанда) 4-ші шеңберде 15-орынға, 10-шы шеңберде 8-орынға, 13-шы шеңберде ұпайлар қатарына енді және 20-шы шеңберде питке тоқтағаннан кейін Пикетті артқы түзу бойында озу арқылы екінші орынға көтерілді. Бұрынғы жылдары жоғары қуатты қозғалтқыштармен Рио трассасы дөңгелектерге қатыгез болып келді және жүргізушілер жаңа резеңке алу үшін жарысты екі-үш рет тоқтатуға мәжбүр болды. 1988 жылы турбо күшейткішін азайту арқасында дөңгелектердің тозуы төмендеді және "Макларен" командасы өз жүргізушілері үшін бір тоқталымға есептеді. Прост 26-шы шеңберде көшбасшылықты жоғалтпай питке кірді, ал Сена бір шеңберден кейін тоқтады. Тоқтағанда Сенаның "Хонда" қозғалтқышы тоқтап, ол 6-орынға түсті. Біраз уақыттан кейін оған қара ту көрсетіліп, парадтық шеңберден кейін жасыл ту көрсетілгеннен кейін машинаны ауыстырғаны үшін жарыстан шеттетілді, бұл рұқсат етілмеген әрекет еді. Жарыстың соңғы 10 шеңбері ішінде Бергер көшбасшы Простқа 10 секундқа жақындады, бірақ француз өзінің қарқынын сақтап, қазіргі төмен отын лимитінде аяқтауын қамтамасыз етті, ал Бергер оны қуып жете алмады. Әлемнің ағымдағы чемпионы Пике, "Лотос" командасы үшін алғашқы жарысында "Арроуз Мегатрон" командасының Дерек Уорвикын жеңіп, үшінші орынды иеленді. Микеле Альборето екінші "Феррариде", Сатору Накаджима екінші "Лотоста" 5-ші және 6-шы орындармен ұпай жинады. "Атмосфералық" машинаны бірінші болып аяқтаған - Тьерри Бутсеннің "Бенетон Форды". Накаджима мен Бутсен екеуі де Просттан бір шеңберге қалып қойды және 7-орында аяқтады. "Атмосфералық" машиналарын бәсекеге қабілетті ету үшін FISA-ның жаңа теңдестіру формуласының бірінші жарысында турбо қозғалтқыштар барлық ұпайларды алды.

On the parade lap, Senna's gear selector mechanism broke and he had to complete the lap jammed in first gear. The first start was aborted and Senna started in the spare car from the pits. At the second start, Alain Prost with no one in front of him due to Senna's absence, won the start and put in one of his famous first laps that saw him lead by almost 2 seconds, with Mansell in 2nd place, though he was soon passed by Berger's Ferrari. After running in the hot air behind the turbocharged Ferrari, on lap 19 Mansell's temperature gauge showed that the Williams was overheating (at the first aborted start Mansell had been forced to drive off around the track, thankfully without penalty, due to his Judd V8 already overheating on the grid). He entered the pits to investigate, handing third to Nelson Piquet in his Lotus; during the process, Mansell stalled his engine. Senna was making a remarkable drive from the rear of the grid, climbing to 21st on lap 1 (after almost colliding with the March of his former flatmate Maurício Gugelmin who suffered gearbox failure less than 50 metres after the start of his debut race and pulled to the inside of the track as Senna was leaving the pits), 15th on lap 4, 8th on lap 10, into the points on lap 13 and by lap 20 was in second place after passing Piquet on the back straight following a pit stop to Berger. In previous years with high horsepower, the Rio circuit had proved savage on tyres and drivers were forced to stop two or three times a race for new rubber. With the reduction of turbo boost in 1988, tyre wear was reduced and McLaren figured on only one stop for their drivers. Prost pitted on lap 26 without losing the lead, and Senna pitted a lap later. During his stop Senna stalled his Honda engine and dropped to sixth place. Shortly afterwards he was shown the black flag and disqualified for changing cars after the green flag had been shown following the parade lap, a move that was not allowed. Over the last 10 laps of the race Berger closed to within 10 seconds of leader Prost, but the Frenchman was merely pacing himself to make sure he finished on the now lower fuel limit and Berger was unable to catch him. Piquet, the reigning World Champion, came home third in his first drive for Lotus ahead of Derek Warwick in the Arrows Megatron. Michele Alboreto in the second Ferrari and Satoru Nakajima in the second Lotus rounded out the points with 5th and 6th places. The first atmospheric car to finish was the Benetton Ford of Thierry Boutsen. Nakajima and Boutsen both finished a lap down on Prost in 7th place. The first race of FISA's new equivalency formula in a bid to make the 'atmos' competitive had seen turbos still take all the points on offer.

Алдын ала біліктілік

Поз No Жүргізуші Құрылысшы Уақыт 1 22 Андреа де Чезарис Риал Форд 1:37.033 — 2 33 Стефано Модена ЕвроБрун Форд 1:37.886 +0.853 3 32 Оскар Ларраури ЕвроБрун Форд 1:38.276 +1.243 4 31 Габриэле Таркини Колони Форд 1:43.869 +6.836 DNPQ 36 Алекс Каффи Далара Форд 1:46.442 +9.409

Іріктеу

Орын № Жүргізуші Ұйым Q1 Q2 Аралық 1 12 Айртон Сенна McLaren Honda 1:30.218 1:28.096 — 2 5 Найджел Мэнселл Williams Judd 1:30.928 1:28.632 +0.536 3 11 Ален Прост McLaren Honda 1:31.975 1:28.782 +0.686 4 28 Герхард Бергер Ferrari 1:32.123 1:29.026 +0.930 5 1 Нельсон Пике Lotus Honda 1:32.888 1:30.087 +1.991 6 27 Микеле Альборето Ferrari 1:32.523 1:30.114 +2.018 7 20 Тьерри Бутсен Benetton Ford 1:32.060 1:30.140 +2.044 8 6 Риккардо Патрезе Williams Judd 1:34.070 1:30.439 +2.343 9 16 Иван Капелли March Judd 1:33.546 1:30.929 +2.833 10 2 Сатору Накадзима Lotus Honda 1:33.293 1:31.280 +3.184 11 17 Дерек Уорвик Arrows Megatron 1:34.323 1:31.713 +3.617 12 19 Алессандро Наннини Benetton Ford 1:31.722 1:32.748 +3.626 13 15 Маурисио Гугельмин March Judd 1:34.037 1:31.833 +3.737 14 22 Андреа де Чесарис Rial Ford 1:34.988 1:32.275 +4.179 15 18 Эдди Чивер Arrows Megatron 1:33.787 1:32.843 +4.747 16 30 Филипп Аллио Lola Ford 1:35.930 1:32.933 +4.837 17 29 Янник Дальмас Lola Ford 1:36.832 1:33.408 +5.312 18 25 Рене Арну Ligier Judd 1:37.214 1:34.474 +6.378 19 14 Филипп Стрейфф AGS Ford 1:37.601 1:34.481 +6.385 20 24 Луис Перес Сала Minardi Ford 1:36.593 1:34.532 +6.436 21 26 Стефан Йоханссон Ligier Judd 1:37.454 1:34.579 +6.483 22 3 Джонатан Палмер Tyrrell Ford 1:38.628 1:34.686 +6.590 23 23 Адриан Кампос Minardi Ford 1:36.593 1:34.886 +6.790 24 33 Стефано Модена EuroBrun Ford 1:37.506 1:34.910 +6.814 25 31 Габриэле Таркуини Coloni Ford 1:41.149 1:35.407 +7.311 26 32 Оскар Ларраури EuroBrun Ford 1:38.927 1:35.711 +7.615 DNQ 4 Джулиан Бейли Tyrrell Ford 1:39.711 1:36.137 +8.041 DNQ 9 Пьеркарло Гинцани Zakspeed 1:40.431 1:37.621 +9.525 DNQ 21 Никола Ларини Osella 1:38.927 1:38.371 +10.275 DNQ 10 Бернд Шнайдер Zakspeed 1:45.540 1:38.614 +10.518

Жарыс

Орын № Жүргзуші Конструктор Айналым Уақыт/Шығу Тор Нүктелері 1 11 Ален Прост Макларен Хонда 60 1:36:06.857 3 9 2 28 Герхард Бергер Феррари 60 + 9.873 4 6 3 1 Нельсон Пикет Лотус Хонда 60 + 1:08.591 5 4 4 17 Дерек Уорвик Эйроус Мегатрон 60 + 1:13.348 11 3 5 27 Микеле Альборето Феррари 60 + 1:14.556 6 2 6 2 Сатору Накаджима Лотус Хонда 59 + 1 Айналым 10 1 7 20 Тьерри Бутсен Бенеттон Форд 59 + 1 Айналым 7 8 18 Эдди Чивер Эйроус Мегатрон 59 + 1 Айналым 15 9 26 Стефан Йоханссон Лижье Джуд 57 + 3 Айналым 21 Шығу 22 Андреа де Чезарис Риал Форд 53 Қозғалтқыш 14 Шығу 3 Джонатан Палмер Тиррел Форд 47 Жеткізу жұмысы 22 Шығу 24 Луис Перес Сала Минарди Форд 46 Шасси 20 Шығу 30 Филипп Аллио Лола Форд 40 Ілгектік жүйе 16 Шығу 31 Габриэле Таркуини Колони Форд 35 Ілгектік жүйе 25 Шығу 14 Филипп Стрейфф АГС Форд 35 Тормоз 19 Шығу 29 Янник Дальмас Лола Форд 32 Қозғалтқыш 17 Дисквалификация 12 Айртон Сенна Макларен Хонда 31 Автомобильді заңсыз ауыстыру 1 Шығу 25 Рене Арну Лижье Джуд 23 Ілгектік жұмысы 18 Шығу 33 Стефано Модена ЕвроБрун Форд 20 Қозғалтқыш 24 Шығу 5 Найджел Мэнселл Уильямс Джуд 18 Қозғалтқыш 2 Шығу 19 Алессандро Наннини Бенеттон Форд 7 Қозғалтқыш 12 Шығу 6 Риккардо Патрезе Уильямс Джуд 6 Қозғалтқыш 8 Шығу 16 Иван Капелли Марч Джуд 6 Қозғалтқыш 9 Шығу 23 Адриан Кампос Минарди Форд 5 Шасси 23 Шығу 15 Маурисио Гугельмин Марч Джуд 0 Жеткізу жұмысы 13 Шығу 32 Оскар Ларраури ЕвроБрун Форд 0 Электрлік 26 Қатысуға жіберілмеді 4 Джулиан Бейли Тиррел Форд Қатысуға жіберілмеді 9 Пьеркарло Гинцани Закспид Қатысуға жіберілмеді 21 Никола Ларини Оселла Қатысуға жіберілмеді 10 Бернд Шнайдер Закспид Қатысуға жіберілмеді 36 Алекс Каффи Даллара Форд