Кіріспе

1998 жылғы Бельгия Гран-приі (ресми түрде LVI Foster's Belgian Grand Prix) – 1998 жылғы 30 тамызда Спа-Франкоршамп трассасында өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1998 жылғы FIA Формула-1 әлем чемпионатының он үшінші жарысы болды. Жарысты «Иордания» командасының пилоты Дамон Хилл жеңіп алды, ал оның командаласы Ральф Шумахер екінші орынды, ал Жан Алеси «Заубер» командасы үшін үшінші орынды иеленді. Бұл Алесидің Формула-1 мансабындағы 32-ші және соңғы подиумы болды. Жарыс қатты жаңбыр жағдайында өтті, бірінші айналымда Дэвид Коултард «Макларен» көлігін басқаруды жоғалтып, он үш пилот қатысқан жаппай соқтығысуға себепкер болды, нәтижесінде жарыс тоқтатылды. Трассаны тазалауға бір сағаттан астам уақыт кетті, содан кейін жарысты қайта бастауға тырысты, бірақ бұл оқиғаға қатысқан төрт пилотсыз өтті. Қайта стартта чемпионаттың көшбасшысы және поул-позиция иесі Мика Хаккинен бірінші бұрышта «Макларен» көлігін бұрып, Джонни Герберттің «Заубер» көлігімен соқтығысып, екеуі де жарыстан шықты. Хилл көшбасшылыққа шықты, бірақ сегізінші айналымда Майкл Шумахер оны озып кетті. 24-ші айналымда Шумахер Хиллден 30 секундтан астам басымдық алды, ол Коултардты шауып өткенде. Команда радиосы арқылы оны өткізіп жіберуге нұсқау бергеннен кейін, Коултард баяулады, бірақ жарыс жолында қалды. Коултардтың артындағы су тамшыларынан Шумахер көрінбей, «Макларен» көлігінің артқы бөлігіне соқтығысып, «Феррари» көлігіне зақым келтірді. Коултард бастапқыда өз көлігінің зақымдануына байланысты жарыстан шықты, бірақ кейін жарысқа қайта қосылып, жетінші орынды иеленді. Хилл қайтадан көшбасшылыққа шықты, оның артында «Иордания» командасының пилоты тұрды. Жарыс аясында жас Шумахер Хиллді қуып жете бастады. Бастапқыда команда Хиллге командаласының жылдамдығы туралы хабарлап, оны өткізіп жіберу керектігін ұсынды. Хилл команда иесі Эдди Джорданға бірінші орын үшін күресіп, ештеңеге қол жеткізбеу қаупі бар екенін, яғни соқтығысу болуы мүмкін екенін, немесе позицияларын сақтап, командаға 1-2 жеңіс әкелуге болатынын айтты. Нәтижесінде командалық бұйрық берілді, екі пилотқа да финиш сызығына дейін өз позицияларын сақтау тапсырылды. Хилл «Иордания» командасы үшін бірінші Формула-1 жеңісін (Mugen Motorsports қозғалтқыштары үшін екінші) әкелді, өзінің жеңістерінің санын 22-ге жеткізді. Бұл сондай-ақ, «Уильямс» командасынан кеткеннен кейін екі жылдан кейінгі оның алғашқы жеңісі болды және оның 22-ші және соңғы Формула-1 жеңісі, сондай-ақ оның мансабындағы 42-ші және соңғы подиум болды.

Өмірбаян

Маусымның 13-ші кезеңіне қадам басқанда, Мика Хаккинен 77 ұпаймен чемпионаттың көшбасшысы болды. Майкл Шумахер жеті ұпай қалып, екінші орында тұрды. Хаккиненнің командаласы Дэвид Коултард 48 ұпаймен үшінші орында болды, осы үш жүргізуші ғана математикалық тұрғыдан титул жеңу мүмкіндігіне ие болды. Қалған төрт жарыста максималды 40 ұпай салынғандықтан, Эдди Ирвин төртінші орында 45 ұпай артта болғандықтан Хаккиненнің көрсеткішіне жете алмады. Конструкторлар чемпионатында Макларен 125 ұпаймен көш бастады, ал Феррари 102 ұпаймен екінші орында тұрды. Бенетон 32 ұпаймен үшінші орында болды, бұл олардың қалған жарыстардағы 64 ұпайдың ең көп мөлшерін жинаған жағдайда да Макларен мен Феррариді қуып жете алмайтынын білдірді. Төртінші орындағы Уильямс Бенетоннан екі ұпайға алда болды, ал Джордан бесінші орында тағы төрт ұпай қалып қойды. Tyrrell командасынан басқа барлық командалар Венгриядағы бұрынғы жарыстан бері сынақтардан өтті. Макларен Италиядағы Монцада да, Ұлыбританиядағы Сильверстоун трассасында да сынақ жүргізуді жөн көрді. Сильверстоунға Уильямс, Ароуз және Стюарт командалары да қатысты, сонда Уильямстың сынақ жүргізушісі Хуан Пабло Монтоя трассадағы ең жылдам уақытты көрсетті. Феррари Монцада да, Италияның Маранелло қаласындағы Фиорано трассасында да сынақ жүргізді. Джордан да Монцада болды, бірақ осы трассада Маклареннің Коултарды ең жылдам уақытты тіркеді. Sauber және Minardi Феррариге Фиоранода қосылды, ал Бенетон және Прост командалары жеке сынақтар үшін Францияның Магни-Курс және Испанияның Барселона қалаларына сапарлады.

Практика және біліктілік

Жарыстан бұрын үш жаттығу сессиясы өтті: екеуі жұма күні, ал үшіншісі сенбі күні таңертең. Барлық үш сессия да бір сағатқа жоспарланған. Дэвид Коултард бірінші сессияда ең жылдам болды, сессия соңында апатқа ұшырағанмен екінші орынды алған командаласы Мика Хаккиненнен озып кетті. Ferrari және Williams машиналары қалған алтылыққа кірді; Ferrari жүргізушілері Майкл Шумахер және Эдди Ирвин үшінші және бесінші орындарды иеленді. Williams төртінші және алтыншы орында болды, Жак Вильнёв Хайнц Харальд Френценді озып кетті. Шумахер екінші жаттығуда ең жылдам айналды, екі McLaren екінші (Хаккинен) және үшінші (Коултард) орындарда болды. Damon Hill, Jordan командасынан, төртінші орынды иеленді. Вильнёв Eau Rouge бұрылысын өтегенде 290 км/сағ жылдамдықпен бақылауын жойып алды. Оның машинасы табылғанша сессия 25 минутқа тоқтатылды. Вильнёвті медициналық орталыққа жеткізгенімен, ол жарақат алмады. Бұл оның «F1-дегі ең ірі апаты» деп сипатталды. Сенбі күні өткен үшінші жаттығуда McLaren қайтадан ең жылдам машиналар болды, Хаккинен мен Коултард сессияны бірінші және екінші жылдам уақыттармен аяқтады. Hill үшінші орынды алды, ал Вильнёв, жұма күні машинасына келген зақымнан кейін Williams командасының қосалқы машинасын жүргізіп, төртінші орынға ие болды. Шумахер мен Ирвиннің Ferrari машиналары тиісінше бесінші және алтыншы орындарды алды. Сессия барысында Мика Сало Eau Rouge-та ауыр апатқа ұшырады және сақтық шарасы ретінде ауруханаға жеткізілді, бірақ біліктілікке қатысуға рұқсат алды. Біліктілік сессиясы сенбі күні сағаттап өткізілді, әр жүргізушіге 12 айналымға дейін жүруге рұқсат берілді. Хаккинен 1:48.682 уақытпен 1998 жылғы маусымдағы тоғызыншы поул-позициясын жеңіп алды. McLaren командаласы Коултард оған алдыңғы қатарда қосылды, оның ең жақсы уақыты Хаккиненнен екі ондықтан бір секундқа ғана баяу болды, екі жүргізуші де сессияның әртүрлі кезеңдерінде ең жылдам айналымды көрсетті. Hill үшінші орынды иеленді, бұл маусымдағы оның ең жоғары көрсеткіші, ол Хаккиненнен бір секундтан астам, бірақ Шумахерден үш ондықтан бір секундқа жылдам болды. Чемпионаттың Хаккиненнің басты қарсыласы Шумахер, ең жылдам айналым уақыты жойылғаніна қарамастан, төртінші орынды иеленді, себебі стюардтар сары жалау өтетін кезде ол жеткілікті түрде жылдамдығын төмендетпегенін шешті, бұл жолдағы қауіпті көрсетеді. Ақырында, бұл оның орнына әсер етпеді, өйткені оның ең жылдам айналым уақыты төртінші орынға ғана жеткілікті болар еді. Шумахердің командаласы Ирвин бесінші, ал Вильнёв алтыншы орынды иеленді.

Жарыс

Жарыс күні өте ылғалды болды және Майкл Шумахер таңертеңгі жаттығу кезінде ең жылдам көрсетті. Ай сияқты ауыр жаңбырға қарамастан, жарыс кесте бойынша, өткен маусымдағыдан айырмашылығы, қауіпсіздік машинасызсыз басталатыны шешілді. Бастапқыда Мика Хаккинен Жак Вильнёв, Шумахер және Джанкарло Физикелладан озып шықты. Олардан кейін Дэвид Коултард күрт бұрылып, жарыс жолынан ауытқып, жол жиегіне соқтығысты. Коултард сол кезде Эдди Ирвинмен соқтығысқандарын айтты, бірақ кейін "шын мәнісінде металл торға дөңгелегімді түсірдім" деді. McLaren қарсыластарына қарай тікелей домалап, тізбектей реакция тудырды, нәтижесінде жарысқа қатысқан он бір пилот, яғни жарыс алаңының жартысынан астамы жарыстан шықты. Бұл Формула-1 тарихындағы ең әйгілі оқиғалардың бірі болып, "Ұлы үйірме" деп аталды. Дамон Хиллдің Джордан командасы, Ральф Шумахер және Минардидің Эстебан Туэросы сынды кейбір пилоттар зардапсыз құтылды. Хилл оқиға орнынан бірнеше метр қашықтықта болды, ал оның командаласы артта қалды. Коултардпен бірге апатқа қатысқандардың арасында Эдди Ирвин (Ferrari), Александр Вурц (Benetton), Рубенс Барричелло (Stewart), Джонни Герберт (Sauber), Оливье Панис (Prost), Джарно Трулли (Prost), Мика Сало (Arrows), Педро Диниз (Arrows), Тораносуке Такаги (Tyrrell), Рикардо Россет (Tyrrell) және Синдзи Накано (Minardi) болды. Жос Верстаппен Стюарт көлігін пит-шоуға қайтаруға тырысты, бірақ ол қатты зақымдалғандықтан жарысқа қатыса алмады. Бірінші айналым аяқталғанға дейін жарыс тоқтатылды, зақымдалған көліктерді алып қою және жолды тазалау үшін. Ешкім жарақат алмады, ал оқиғаға қатысқандардың барлығы екінші стартқа қатыса алды, себебі сол кездегі ереже бойынша жарыс алғашқы екі айналымда тоқтатылса, старт жарамсыз деп есептеліп, бастапқы қашықтық бойынша толық қайта старт беріледі. Ирвин мен Барричелло жеңіл жарақат алды, Ирвин қайта старт алды, ал Барричелло жоқ. Үш команданың екі көлігі де зақымдалды, әрқайсысының тек бір қосалқы көлігі болды, сондықтан Сало, Россет және Панис командаларының шешімімен әріптестеріне қосалқы көлікті беруге бел буды. Жалпы, төрт пилот екінші стартқа қатыспады. Жарысты қайта бастауға екінші рет бір сағаттан кейін тырысты. Бастапқыда Хилл 1997 жылғы Мажарстан Гран-приінен бері алғаш рет Гран-приде көшбасшылыққа шықты. Чемпионаттың көшбасшылары Хаккинен мен Шумахер бірінші бұрышта орны үшін күресті, сол кезде Хаккинен көлігін бақылаудан шығарып, Герберттің Sauber-іне соқтығысты, нәтижесінде екеуі де жарыстан шықты. Бірінші айналымда Коултард пен Александр Вурц соқтығысты, нәтижесінде Вурц жарыстан шықты, ал Коултард соңғы орынға қайта оралды. Бәсекелестерді баяулату және трассаның ортасында қалған Хаккиненнің көлігін қауіпсіз алып қою үшін қауіпсіздік машинасы шығарылды. Екінші айналымның соңында қауіпсіздік машинасы алынып тасталды, Хилл жарыс қайта басталғаннан кейін Шумахерден бастап кетті. Хилл сегізінші айналымға дейін көшбасшы болып қалды, одан кейін Шумахер оны аялдамада озып кетті. Ол содан кейін жолдан шығып, алдыңғы қанатын жоғалтып, үшінші орыннан он бірінші орынға түсті. Коултард Шумахерді бірден жібермеді, бұл Феррари пилотының шотландтыққа қарсы ым-сигнал беруіне себеп болды. Көліктер Поухонға қарай төбеден төмен түсіп келе жатқанда, Коултард жылдамдығын азайту үшін көтеріліп, Шумахерді жіберуге тырысты. Бірақ ол жарыс жолынан шықпады, және нашар көрінетін жағдайда, спреймен жасырылған Шумахер McLaren-нің артқы жағына соқтығысты, Ферраридің оң жақ алдыңғы дөңгелегін жыртып, McLaren-нің артқы қанатын алып тастады. Екі көлік те пит-шоуға оралды, Шумахер дереу көліктен шығып, McLaren гаражына бет алды. Шумахер онымен бетпе-бет келді. Коултардтың айтуынша, Шумахер оны "мені өлтіруге тырысып баққандық үшін" айыптады және оны өлтіретінін айтты. Көптеген адамдар Коултардтың командаласына көмектесу үшін мұны әдейі жасағанына сенімді болды. Ferrari және McLaren командасының қызметкерлері екі пилотты бөлгеннен кейін, Шумахер штурмандық кеңеске наразылық білдірді. Жарыс жалғасқанда, штурмандық кеңес Шумахердің наразылығын қарастырды. Олар Коултардқа қарсы ешқандай жағдай таппады және Коултард оны өткізіп кетуге рұқсат бергеннен кейін неміс неліктен оның спрейіне кіргенін түсіндіруді сұрады. Коултард кейін артқы қанаты ауыстырылғаннан кейін жарысқа қайта қосылды. Шумахердің жарыстан шығуы нәтижесінде Хилл Гран-приде көшбасшылыққа шықты, одан кейін оның командаласы. Сол айналымда Ирвин жарыстан шығып, Ферраридің жарыстағы үмітін жойды. Бір айналымнан кейін Физикелланың Benetton-ы Наканоның Minardi-сіне соқтығысты, нәтижесінде Benetton-ның екі алдыңғы дөңгелегі жыртылып, Minardi-дің артқы бөлігі зақымдалды. Benetton пит-шоудың жиегіне соқтығып, тоқтағанда өртке ұшырады, бірақ өрт тез сөндірілді. Екеуі де зардап шекпеді, бірақ оқиға қауіпсіздік машинасының қайтадан шығарылуына әкелді, және Хилл өзінің екінші пит-стопын жасап, көшбасшылығын сақтап қалды. Осы кезде жарыста барлығы алты көлік қалды, яғни әр көлік әлем чемпионатының ұпайларын алуға мүмкіндік алды. Бұл Коултард пен Наканоның көліктеріне күшті жөндеу жұмыстарынан кейін жарысқа қайта қосылуына себеп болды, егер тағы да жарыстан шыққандар болса, әлем чемпионатының ұпайларын алуға үміттенеді. Жарыс қайта басталғанда, Хилл командаласынан бастап кетті, ал үшінші орында Жан Алези жақыннан ілесіп келді. Содан кейін Жордан командасы үшін жеңіске жетуге дейін айналымдарды санау ғана қалды, және Хилл өзінің 22-ші және соңғы Гран-при жеңісін тойлады, Жорданға 1994 жылы алғашқы поул позициясын алған және 1997 жылы екінші орын алған трассада алғашқы Гран-при жеңісін сыйлады. Кейін команданың кіші Шумахерге Хиллді озуға тыйым салғаны белгілі болды. Жарыс әртүрлі сипатталды, "нағыз даулы", "маусымның ең жақсы сәті", "1997 жылғы Херес титулы үшін шешімді жарысқа қарағанда әлдеқайда қызықты", және "ең драматикалық жарыстардың бірі" және "ең тамаша Формула-1 жарыстарының бірі" деп аталды. Марапаттау салтанатында, жеңімпаз құрылысшы Жордан үшін британдық әуен "God Save the Queen" ойнатылғанда шатасу туды, ирландтық әуен "Amhrán na bhFiann" ойнатылмады. Жордан Ұлыбританияда орналасқан болса да, оның Формула-1 командасының ұлттығы ирландтық меншігін көрсетті және осылайша ирландтық жарыс органымен байланысты болды. Хейнц Харальд Френтцен 1999 жылғы Франция Гран-приінде Жорданның екінші жеңісін алғанда, ирландтық әуен ойнатылды.

Жарыстан кейінгі

Эдди Джордан Ральф Шумахерге Деймон Хиллді озуға тыйым салғаннан кейін, жарыс аяқталған соңғы тойлар кезінде оның інісі Майкл Шумахер ашуланып Джорданмен тікелей кездесіп, оған інісі енді оның командасы үшін жарыспайтынын айтты және оның шартын 2 миллион фунт стерлингке сатып алды. Келесі маусымда кіші Шумахер «Уильямс» командасына өтті. 2003 жылы Коултард Спа трассасындағы апаттың өзінің кінәсі екенін алғаш рет мойындады. Ол: «Шындығында, мен оны өтуге рұқсат ету үшін жылдамдығымды аяқтадым, бірақ жарыс жолындағы су тамшыларының салдарынан жылдамдықты аяқтадым. Мұндай іс жасауға болмайды. Қазір мен мұндай іс жасай алмаймын» деді. Шумахер Коултардқа оқиға бойынша келіскені үшін алғыс айтты және: «Оның осы оқиға бойынша менің пікіріммен келісетініне қуаныштымын. Бұл көп бұрын болған оқиға, енді осы туралы айтуға ештеңе жоқ. Бірақ оның мойындағанын естігеніміз жақсы» деп түсіндірді.

Іріктеу

Орын № Тәуекелдемеші Жүргізуші Ұйымдама Уақыт Аралық 1 8 Мика Хаккинен McLaren Mercedes 1:48.682 — 2 7 Дэвид Каултхард McLaren Mercedes 1:48.845 +0.163 3 9 Дамон Хилл Jordan Mugen Honda 1:49.728 +1.046 4 3 Михаэль Шумахер Ferrari 1:50.027 +1.345 5 4 Эдди Ирвайн Ferrari 1:50.189 +1.507 6 1 Жак Вильнев Williams Mecachrome 1:50.204 +1.522 7 5 Джанкарло Физикелла Benetton Playlife 1:50.462 +1.780 8 10 Ральф Шумахер Jordan Mugen Honda 1:50.501 +1.819 9 2 Хайнц Харальд Френтцен Williams Mecachrome 1:50.686 +2.004 10 14 Жан Алези Sauber Petronas 1:51.189 +2.507 11 6 Александр Вурц Benetton Playlife 1:51.648 +2.966 12 15 Джонни Герберт Sauber Petronas 1:51.851 +3.169 13 12 Ярно Трулли Prost Peugeot 1:52.572 +3.890 14 18 Рубенс Баррикелло Stewart Ford 1:52.670 +3.988 15 11 Оливье Панис Prost Peugeot 1:52.784 +4.102 16 16 Педро Диниз Arrows 1:53.037 +4.355 17 19 Жос Верстаппен Stewart Ford 1:53.149 +4.467 18 17 Мика Сало Arrows 1:53.207 +4.525 19 21 Тораносуке Такаги Tyrrell Ford 1:53.237 +4.555 20 20 Рикардо Россе Tyrrell Ford 1:54.850 +6.168 21 22 Шинжи Накано Minardi Ford 1:55.084 +6.402 22 23 Эстебан Туэро Minardi Ford 1:55.520 +6.838 107% уақыт: 1:56.290 Көздік: