2001 жылғы АҚШ Гран-присі: Индианаполистегі жарыс және 11 қыркүйек оқиғасынан кейінгі алғашқы жарыс

Кіріспе

2001 жылғы АҚШ Гран-приі (ресми түрде 2001 жылғы SAP АҚШ Гран-приі) – 2001 жылдың 30 қыркүйегінде Индиана штатының Индианаполис моторлы жарыс трассасында өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 2001 жылғы Формула-1 әлем чемпионатының 16-шы және соңғы алдындағы кезеңі және Индианаполисте өткен екінші АҚШ Гран-приі болды. 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін АҚШ-та өткен алғашқы халықаралық спорттық іс-шара осы жарыс болды, ол шабуылдардан 19 күн өткен соң өтті. McLaren командасының Мика Хаккинен 73 айналымдық жарысты төртінші орыннан бастап жеңіске жетті. Ferrari командасының Михаэль Шумахер екінші орынды, ал Хаккиненнің командаласы Дэвид Коултард үшінші орынды иеленді. Михаэль Шумахер ең жылдам біліктілік көрсеткеннен кейін поул позициясын алды, Хаккинен екінші орынға тағайындалды. Алайда, Хаккиненнің ең жақсы уақыты стюардтар тарапынан жойылды, себебі ол жарысқа дейін пит-лейнде ереже бұзғандығы үшін айыпталды және екінші үздік біліктілік көрсеткен уақыты бойынша төртінші орынға түсті. Михаэль Шумахер жарыстың алғашқы төрт айналымын жетектеді, содан кейін көшбасшылықты командаласы Рубенс Баррикеллоға өткізді. Баррикелло 27-ші айналымдағы алғашқы пит-стоптарынан бұрын командаласынан айтарлықтай үстеме алды. Хаккинен қозғалтқыштың аз отынды пайдалануын пайдаланып, көшбасшылыққа шығып, 46-шы айналымдағы жалғыз пит-стопына дейін сақтап қалды, содан кейін екінші орынға түсті. Баррикелло төрт айналымға көшбасшылықты қайта иеленді, ал Хаккинен жарыстың қалған бөлігін жетектеп, маусымдағы екінші жеңісін және мансабындағы 20-шы (және соңғы) жеңісін тойлады, себебі Баррикелло финиш сызығына екі айналым жетпей қозғалтқышы бұзылып жарыстан шықты. Ақырғы нәтиже Михаэль Шумахердің бір маусымдағы ең көп ұпай жинау бойынша жаңа рекорд орнатқанын көрсетті, бұрынғы рекордты ол Найджел Манселлмен бөліскен болатын. Коултард әлем чемпионатының жүргізушілер арасындағы бәсекесінде Баррикеллодан төрт ұпайға көбірек алды. McLaren командасының Индианаполистегі көрсеткісі командаға әлем чемпионатының құрылысшылар арасындағы бәсекесінде Williams командасынан озып, екінші орынды сақтап қалды.

The 2001 United States Grand Prix (formally the 2001 SAP United States Grand Prix) was a Formula One motor race held on September 30, 2001, at the Indianapolis Motor Speedway in Speedway, Indiana. It was the 16th and penultimate round of the 2001 Formula One World Championship, and the second United States Grand Prix hosted at Indianapolis. It was the first international sporting event to take place in the United States since the September 11 attacks, which occurred 19 days before the Grand Prix. McLaren's Mika Häkkinen won the 73 lap race after starting fourth. Ferrari's Michael Schumacher finished second, while Häkkinen's teammate David Coulthard was third. Michael Schumacher took pole position after setting the fastest qualifying lap, with Häkkinen second. Häkkinen's best time, however, was deleted by the stewards after he was penalized for a pit lane infraction during the warm up session and dropped to fourth on the basis of his second best qualifying lap. Michael Schumacher led the opening four laps before relinquishing the lead to teammate Rubens Barrichello. Before his first of two pit stops on lap 27, Barrichello had built up a significant lead over his teammate. Häkkinen used his engine's low fuel usage to take the lead and keep it until his lone pit stop on the 46th lap, when he dropped to second. Barrichello retook the lead for four laps, and Häkkinen led the rest of the race to claim his second victory of the season and the 20th (and final) of his career after Barrichello was forced to retire two laps from the finish due to an engine failure. The final result meant that Michael Schumacher broke the all time record for most points scored in a season, which he shared with Nigel Mansell. Coulthard increased his lead over Barrichello in the World Drivers' Championship by four points in the battle for second. McLaren's performance in Indianapolis clinched the team second in the World Constructors' Championship from Williams with one round remaining in the season.

Өмірбаян

2001 жылғы АҚШ Гран-приі 2001 жылғы 30 қыркүйекте Индиана штатының Спидвей қаласында Индианаполис моторлы жылдамдық жолы (IMS) автокөлік трассасында өткен 2001 жылғы Формула-1 әлем чемпионатының алды соңғы кезеңі болды. Porsche Supercup және Ferrari Challenge жарыстары демалыс күндері өткізілді. Бриджстон Гран-приге жұмсақ және қатты қоспалы дөңгелектерді әкелді, ал Мишлен "Прайм" және "Опцион" қоспаларын ұсынды. Жарысқа дейін Әлемнің жүргізушілер чемпионаты мен Әлемнің конструкторлар чемпионатының жеңімпаздары анықталған еді. Ferrari жүргізушісі Михаэль Шумахер Әлемнің жүргізушілер чемпионатында үш кезең бұрын жеңіске жеткен, ал Ferrari Әлемнің конструкторлар чемпионатында сол жарыста жеңіске жетті. McLaren командасының ұпайлары жеткіліксіз болғандықтан, олардың бәсекелестік таныту мүмкіндігі болмады. 16 қыркүйекте Англияның Сильверстон трассасында Arrows, Benetton, British American Racing (BAR), Jordan, Jaguar және McLaren командалары үш күн бойы сынақтан өтіп, АҚШ Гран-приіне дайындалды. Үш күннің барлығында жаңбыр жауып, командалар тек соңғы күні құрғақ трассада жаттығу жасады. Jordan командасының Жан Алеси бірінші күнгі сынақтарда көшбасшы болды, ал McLaren командасының сынақ жүргізушісі Александр Вурц қалған екі күнді жеңіп алды. Williams командасы өздерінің Michelin шиналарын, шассиін және қозғалтқышын Эсторил трассасында тұрақты жүргізуші Ральф Шумахермен, сынақ жүргізушісі Марк Генэмен және Формула 3000 жүргізушілері Антонио Пиццония мен Рикардо Сперафикомен сынады. Sauber командасы C20 машинасын американдық жарысқа төрт күн бойы Италияның Мугельо трассасында жетілдірді, алдымен итальяндық Формула 3000 жүргізушісі Фелипе Массамен, содан кейін тұрақты жүргізуші Ник Хайдфельдпен. Ferrari командасының сынақ жүргізушісі Лука Бадоер Италиядағы Фиорано трассасында F2001 электроника жүйесін, қозғалтқышты карталауды, шиналарды бағалауды және F2002 машинасының құрамдас бөліктерін бағалауды бес күн өткізді. 11 қыркүйектегі теракт жарысқа дейін 19 күн бұрын болды, бұл бірнеше команданы қауіпсіздік алаңдауларына байланысты жұмысшыларды Индианаполиске жіберуден тартындырды. Кейбір жүргізушілер мен команда басшылары жарыстың өткізілу мүмкіндігіне күмән келтірді, өйткені олардың мінез-құлқы мен жеке қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтары болды, бірақ басқалары АҚШ-ты қолдау мақсатында жарыс өткізілуі керек деп сенді. Жарыс жоспарланғандай өтті, жергілікті, штаттық және федералдық құқық қорғау органдары көрермендер мен қатысушы командаларды қорғау үшін қосымша қауіпсіздік шараларын қолданды. Бұл терактіден кейін АҚШ-та өткен алғашқы ірі халықаралық спорттық шара болды. IMS президенті Тони Джордж FIA (Формула-1 басқарушы органы) президенті Макс Мослимен және Формула-1 коммерциялық құқықтарының иегері Берни Экклстоунмен сөйлескеннен кейін жарысты тоқтатуды ешқашан ойламағанын мәлімдеді. Бірнеше қатысушы 11 қыркүйектегі теракттың құрбандарына құрмет көрсетіп, жарыс машиналарын және шлемдерін американдық тулармен безендірді. Гран-при жүргізушілер қауымдастығы құрбандарға көмек көрсету үшін жеке жарыс заттарын сыйға тартты. Жарысқа он бір конструктор екі-екі жүргізушіден қатысты; қатысқан жүргізушілердің алтауы бұрын Индианаполис трассасында жүрмеген, ал екеуі – бұрынғы Индианаполис 500 жеңімпаздары болды. Михаэль Шумахер мен Williams командасының жүргізушісі Хуан Пабло Монтойя британдық букмекерлердің жарысты жеңуге ең үлкен үміткерлері саналды. FIA дәрігері Гэри Хартштейн Лучано Буртиге 2001 жылдың желтоқсан айының соңына дейін демалуға бұйырды, ал оны маусымның соңғы екі жарысында чех жүргізушісі Томаш Энге алмастырды. Minardi командасы дайындық кезінде қиындыққа тап болды, өйткені олардың қызметкерлерінің жартысының визасы болмады. Мәселе кейін шешіліп, команда Индианаполиске сапарлады. Оның інісі Ральф Шумахер де жарысқа қатысты, бірақ Формула-1 жарысты өткізу жоспарларын "нағыз қызықсыздық" деп атады. Кейбір командалар жарысқа арналған машиналарын өзгертті, көбісі оларды Индианаполис трассасына бейімдеуге тырысты. Ferrari және Williams командалары 2002 жылғы маусымда қолдануға ниеттенген техникалық жаңалықтарды ұсынды. Ferrari басқаруды жақсарту үшін төрт қосымша батырмасы бар рульді ұсынды, олардың екеуі сүйреуді басқару жүйесін реттеуге арналған. Команда сонымен қатар жаңа шығару профилін және Williams командасы қолданғанға ұқсас артқы қанатты орнатты. Williams командасы Ferrari командасы сияқты жаңа қозғалтқыш шығару құбырларын орнатты. Сондай-ақ, олар жүргізушілеріне екі шасси ұсынды, бірақ жаңа шассисіз, өйткені үлкен радиаторларды орнату қиын болды. Жұма күнгі екі жаттығу салқын, бұлтты ауа райында өтті, 11 қыркүйектегі теракт салдарынан трибуналарда көрермендер азырақ болды. Трасса шаң-тозаңға толы болғандықтан, бірінші жаттығудың басым бөлігін оны тазалауға және шинаға резеңке салуға жұмсадық. Шаңды беттегі ұшудың жетіспеуіне байланысты бірнеше жүргізушілер көліктерінің бақылауын жоғалтты, бірақ ешкім апатқа ұшырамады. Михаэль Шумахер сессия соңында 1:14.085 көрсеткішімен ең жылдам айналым жасады. Одан кейін McLaren командасының Дэвид Култхард, Rubens Barrichello (Ferrari), Benetton командасының Джанкарло Физикелла, Sauber командасының Кими Райкконен және оның әріптесі Хайдфельд, сондай-ақ Jordan командасының Жарно Трулли, Benetton командасының Дженсон Баттон және Arrows командасының Жос Верстаппен келді. Хаккинен күнінің ең жылдам уақытын – 1:13.387 көрсетті, соңғы он екі минутта. Михаэль Шумахер, Баррикелло, Култхард, Jaguar командасының Эдди Ирвайн, Хайдфельд, Prost командасының Хайнц Харальд Френтцен, Ирвайннің әріптесі Педро де ла Роса және Williams командасының Ральф Шумахер мен Монтойя екінші орындан оныншы орынға дейін орналасты. Физикелланың жаттығуы бес минуттан кейін аяқталды, өйткені оның Benetton машинасы төртінші бұрылыста жолдан шығып кетті. Электрлік ақаулық Верстаппеннің жаттығу соңына қарай пит-стопқа кірер алдында тоқтауына себеп болды. Ferrari командасы артқы тежегіш шамдарын сынаған жалғыз команда болды, бірақ олардың пайдалануынан нақты қорытындылар жасалмады. Михаэль Шумахер үшінші жаттығу сессиясының үштен бір бөлігінде 1:12.078 көрсеткішімен ең жылдам айналым жасады. Оның інісі Ральф Шумахер, Баррикелло, Хаккинен, Култхард, Баттон, Хайдфельд, Физикелла және Трулли екінші орындан оныншы орынға дейін орналасты. Монтойя алтыншы бұрылыста тежеу кезінде көлігінің артқы бөлігін жоғалтып, 180 градусқа айналып кетті, бірақ зақымсыз жалғастырды. Трулли тоғызыншы және оныншы бұрылыстар арасында айналып кетті, ал Бернольди сегізінші бұрылыстың қашып кету жолына кері айналып, қозғалтқышын тоқтатты. Майлы сорғының май қысымын жоғалтуға байланысты Михаэль Шумахер соңғы жаттығуда Ferrari көлігін пит-стоптан шығу орнының жанындағы шөпке тастап кетті. Бұл квалификацияға дейін қозғалтқышты ауыстыру қажеттігін тудырды, бірақ ол жалпы ең жылдам болып қала берді. Хаккинен үшінші және төртінші бұрылыстар арасындағы жолдан шығып кетті, бірақ трассаға оралды, ал Алекс Юнг Minardi көлігімен жарыс барысында екі рет айналып кетті, бірақ тоқтаған жоқ.

The 2001 United States Grand Prix was the penultimate round of the 2001 Formula One World Championship, held on September 30, 2001, at the Indianapolis Motor Speedway (IMS) road course in Speedway, Indiana. The Porsche Supercup and the Ferrari Challenge held support races during the weekend. Bridgestone brought the soft and hard compound tires to the Grand Prix while Michelin supplied the "Prime" and "Option" compounds. Before the race, both the World Drivers' Championship and World Constructors' Championship were already won, with Ferrari driver Michael Schumacher having secured the World Drivers' Championship three rounds earlier in the and Ferrari took the World Constructors' Championship at the same race, with McLaren too many points behind to be able to catch them. Following the on 16 September, the Arrows, Benetton, British American Racing (BAR), Jordan, Jaguar and McLaren teams tested over three days at the Silverstone Circuit in England to prepare for the United States Grand Prix. Wet weather affected all three days, and teams only got the final day to run on a dry track. Jordan's Jean Alesi led the first day of testing, while McLaren test driver Alexander Wurz led the remaining two days. The Williams team tested its Michelin tyres, chassis, and engine at the Circuito do Estoril with regular driver Ralf Schumacher, test driver Marc Gené, and Formula 3000 drivers Antônio Pizzonia and Ricardo Sperafico. Sauber developed the C20 car for the American race for four days at the Mugello Circuit in Italy, first with Italian Formula 3000 driver Felipe Massa and then with regular driver Nick Heidfeld. Ferrari test driver Luca Badoer spent five days at the Fiorano Circuit in Italy evaluating the F2001's electronics systems, engine mapping, tire evaluations, and components for the F2002 car. The September 11 attacks occurred 19 days before the race, forcing several teams to be hesitant to send workers to Indianapolis amid security concerns at the circuit. Some drivers and team principals publicly questioned the race's viability due to concerns about behavior and personal safety but others believed it had to be held to show support for the United States. The race went on as planned, with additional security measures implemented by local, state, and federal law enforcement to protect spectators and participating teams. It was the United States's first major international sporting event since the attacks. According to IMS president Tony George, he never considered cancelling the race after talking to Fédération Internationale de l'Automobile (FIA; Formula One's governing body) president Max Mosley and Formula One commercial rights holder Bernie Ecclestone. Several participants paid respect to the victims of the September 11 attacks by putting American flags on their racing helmets and cars. The Grand Prix Drivers' Association donated personal racing items to raise funds for the victims. Eleven constructors entered two drivers each for the event; six of the entered drivers had not driven on the Indianapolis road course before and two were past Indianapolis 500 winners. Michael Schumacher and Williams driver Juan Pablo Montoya were the British bookmakers' joint favourites to win the race. FIA doctor Gary Hartstein ordered Luciano Burti to rest until at least the end of December 2001, and he was replaced for the season's final two races by Czech driver Tomáš Enge. Minardi ran into problems with preparation because half of their personnel did not have visas. The issue was later resolved and the team travelled to Indianapolis. Ralf Schumacher, his brother, also competed despite calling Formula One's plans to hold the race a "bad joke." Some teams modified their cars for the race, with most concentrating on adapting them to the Indianapolis road course. Ferrari and Williams brought technical innovations that they intended to use in the 2002 season. Ferrari introduced a revised steering wheel with four additional buttons, two of which were for adjusting the traction control system. The team also installed a new extractor profile and a rear wing similar to the one used at the Williams fitted new engine exhausts, similar to those built by Ferrari. It also made two chassis available to their drivers but without new bodywork because some bulky radiators were difficult to mount. Friday's two practice sessions were held in cool, overcast weather, with fewer spectators in the grandstands because of the September 11 attacks. The circuit was relatively dirty, so most of the first practice session was spent cleaning it and laying tire rubber on it. The lack of grip on the dusty surface meant several drivers lost control of their cars but no one crashed. Michael Schumacher set the fastest lap of 1:14.085 late in the session. He was followed by McLaren's David Coulthard, Rubens Barrichello (Ferrari), Benetton's Giancarlo Fisichella, Sauber's Kimi Räikkönen and his teammate Heidfeld, as well as Jordan's Jarno Trulli, Benetton's Jenson Button and Arrows's Jos Verstappen. Häkkinen set the day's fastest time, a 1:13:387, with twelve minutes remaining. Michael Schumacher, Barrichello, Coulthard, Jaguar's Eddie Irvine, Heidfeld, Prost's Heinz Harald Frentzen, Irvine's teammate Pedro de la Rosa and the Williams duo of Ralf Schumacher and Montoya were in positions two through ten. Fisichella's session was cut short after five minutes after his Benetton car went into the gravel at turn four. An electrical fault caused Verstappen to stop his car at the pit lane entry with two minutes left. Ferrari were the only team to test rear brake lights, although no concrete conclusions were drawn from their use. Michael Schumacher set the quickest lap at 1:12.078 a third of the way through the third practice session. His brother Ralf Schumacher, Barrichello, Häkkinen, Coulthard, Button, Heidfeld, Fisichella and Trulli followed in positions two to ten. Montoya lost control of his car's rear while braking due to oversteer and spun through 180 degrees at turn six, although he continued driving without damage. Trulli spun between turns nine and ten before Bernoldi spun backwards onto the turn eight escape road and stalled the engine. Due to an oil pump failure caused by a loss in oil pressure, Michael Schumacher abandoned his Ferrari on the grass beside the pit lane exit in the final practice session. This necessitated an engine change for qualifying but he remained fastest overall. Häkkinen skidded into the gravel trap between turns three and four before rejoining the track, and Alex Yoong spun twice in his Minardi midway through the race but continued without stalling.