Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа идеялар мен технологиялардың қалай және неліктен таралатынын түсіндіретін теория. Бұл теорияны Эверетт Роджерс 1962 жылы алғаш жарияланған «Инновациялардың таралуы» атты кітабы арқылы танымал етті. Роджерс таралуды – инновацияның белгілі бір арналар арқылы әлеуметтік жүйедегі қатысушыларға уақыт өте келе таралуы ретінде қарастырады. Инновациялардың таралуы теориясының бастаулары алуан түрлі және көп салалы ғылымдарды қамтиды. Роджерс жаңа идеяның таралуына бес негізгі фактор әсер етеді дейді: инновацияның өзі, қабылдаушылар, коммуникация арналары, уақыт және әлеуметтік жүйе. Бұл процесте әлеуметтік капиталдың маңызы зор. Инновацияның өзін-өзі қамтамасыз етуі үшін кеңінен қабылдануы қажет. Қабылдау қарқынында инновацияның сыни массаға жететін сәті болады. 1989 жылы Regis McKenna, Inc. консалтингтік фирмасындағы менеджмент кеңесшілері бұл шектің ерте қабылдаушылар мен ерте көпшіліктің арасында екенін болжады. Нишалық сұраныс пен жаппай (өзін-өзі ұстап тұратын) қабылдау арасындағы бұл айырмашылық бастапқыда «маркетингтік алшақтық» деп аталды. Қабылдаушылардың санаттары: инноваторлар, ерте қабылдаушылар, ерте көпшілік, кеш көпшілік және артта қалғандар. Таралу әртүрлі жолдармен жүзеге асып, қабылдаушылардың типі мен инновациялық шешімдерді қабылдау процесіне байланысты өзгереді. Қабылдаушыларды жіктеудің критерийі – инновациялық белсенділік, ол жеке тұлғаның жаңа идеяны қабылдау деңгейі ретінде анықталады.
Theory on how and why new ideas spread
Diffusion of innovations is a theory that seeks to explain how, why, and at what rate new ideas and technology spread. The theory was popularized by Everett Rogers in his book Diffusion of Innovations, first published in 1962. Rogers argues that diffusion is the process by which an innovation is communicated through certain channels over time among the participants in a social system. The origins of the diffusion of innovations theory are varied and span multiple disciplines. Rogers proposes that five main elements influence the spread of a new idea: the innovation itself, adopters, communication channels, time, and a social system. This process relies heavily on social capital. The innovation must be widely adopted in order to self sustain. Within the rate of adoption, there is a point at which an innovation reaches critical mass. In 1989, management consultants working at the consulting firm Regis McKenna, Inc. theorized that this point lies at the boundary between the early adopters and the early majority. This gap between niche appeal and mass (self sustained) adoption was originally labeled "the marketing chasm". The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority, and laggards. Diffusion manifests itself in different ways and is highly subject to the type of adopters and innovation decision process. The criterion for the adopter categorization is innovativeness, defined as the degree to which an individual adopts a new idea.
Тарих
Диффузия ұғымын алғаш рет 19-шы ғасырдың соңында француз социологы Габриэль Тарде, сондай-ақ Фридрих Ратцель және Лео Фробеньус сияқты неміс және австриялық антропологтар мен географтар зерттеді. Инновациялардың таралуын зерттеу 1920-1930 жылдары АҚШ-тың орталық аймағындағы ауылдық социологияның тармақшасында басталды. Ауыл шаруашылығы технологиясы қарқынды дамыды, және зерттеушілер тәуелсіз фермерлердің гибридтік тұқымдарды, жабдықтарды және техникаларды қалай қабылдайтынын зерттеуге кірісті. Райан мен Гросс (1943) Айова штатында гибридтік жүгері тұқымын қабылдау туралы жасаған зерттеусі, бұрынғы диффузиялық жұмыстарды болашақта жиі сілтеме жасалатын жеке парадигма ретінде бекітті. Ауылдық социологияда бастау алғаннан бері, Инновациялардың диффузиясы медициналық социология, коммуникация, маркетинг, даму зерттеулері, денсаулықты нығайту, ұйымдық зерттеулер, білімді басқару, табиғатты қорғау биологиясы және күрделілік зерттеулері сияқты көптеген салаларда қолданылды, әсіресе дәрі-дәрмектерді қолдану, медициналық техникалар мен денсаулық сақтау коммуникацияларына елеулі әсер етті. Ұйымдық зерттеулерде оның негізгі эпидемиологиялық немесе ішкі ықпал ету формасын H. Earl Pemberton, мысалы, пошта маркалары мен стандартталған мектеп этика кодекстері қалыптастырды. 1962 жылы Огайо штатының мемлекеттік университетінің ауылдық социология профессоры Эверетт Роджерс өзінің маңызды еңбегін – «Инновациялардың диффузиясы» кітабын жариялады. Роджерс теорияға бастапқыда әсер еткен антропология, ерте социология, ауылдық социология, білім беру, өнеркәсіптік социология және медициналық социология салаларынан алынған 508-ден астам диффузиялық зерттеудің нәтижелерін синтездеді. Роджерс оны гигиена, қатерлі ісіктердің алдын алу, отбасылық жоспарлау және мас күйде көлік құралын жүргізу мәселелерін шешу үшін денсаулық сақтау саласына қолданды. Осы синтезінің нәтижесінде Роджерс жеке тұлғалар мен ұйымдар арасында инновацияларды қабылдау теориясын жасады. «Инновациялардың диффузиясы» және Роджерстің кейінгі кітаптары диффузиялық зерттеулерде ең көп сілтеме жасалатын еңбектердің қатарында. Оның әдістемелері қазіргі диффузиялық зерттеулерде тығыз қолданылады, тіпті бұл сала әлеуметтік желілерді талдау және коммуникация сияқты басқа әдістемелік пәндерге кеңейіп, олардың ықпалына түскендігіне қарамастан.
The concept of diffusion was first studied by the French sociologist Gabriel Tarde in late 19th century and by German and Austrian anthropologists and geographers such as Friedrich Ratzel and Leo Frobenius. The study of diffusion of innovations took off in the subfield of rural sociology in the midwestern United States in the 1920s and 1930s. Agriculture technology was advancing rapidly, and researchers started to examine how independent farmers were adopting hybrid seeds, equipment, and techniques. A study of the adoption of hybrid corn seed in Iowa by Ryan and Gross (1943) solidified the prior work on diffusion into a distinct paradigm that would be cited consistently in the future. Since its start in rural sociology, Diffusion of Innovations has been applied to numerous contexts, including medical sociology, communications, marketing, development studies, health promotion, organizational studies, knowledge management, conservation biology and complexity studies, with a particularly large impact on the use of medicines, medical techniques, and health communications. In organizational studies, its basic epidemiological or internal influence form was formulated by H. Earl Pemberton, such as postage stamps and standardized school ethics codes. In 1962, Everett Rogers, a professor of rural sociology at Ohio State University, published his seminal work: Diffusion of Innovations. Rogers synthesized research from over 508 diffusion studies across the fields that initially influenced the theory: anthropology, early sociology, rural sociology, education, industrial sociology and medical sociology. Rogers applied it to the healthcare setting to address issues with hygiene, cancer prevention, family planning, and drunk driving. Using his synthesis, Rogers produced a theory of the adoption of innovations among individuals and organizations. Diffusion of Innovations and Rogers' later books are among the most often cited in diffusion research. His methodologies are closely followed in recent diffusion research, even as the field has expanded into, and been influenced by, other methodological disciplines such as social network analysis and communication.
Жеке қабылдаушылардың ерекшеліктері
Инновациялар сияқты, инновацияны қабылдау мүмкіндігіне әсер ететін қасиеттері бар екені анықталды. Инновацияны қабылдауға байланысты жеке тұлғалық ерекшеліктер көп зерттелді, бірақ арасында келісім аз. Мүмкіндіктер мен мотивация, тұлғалық қасиеттерден өзгеше, жағдайға қарай өзгереді және потенциалды қабылдаушының инновацияны қабылдау ықтималдығына зор әсер етеді. Күтпегендей, инновацияны қабылдауға ниетті потенциалды қабылдаушылар, оны қабылдау үшін қажетті өзгерістерді жасауға бейім. Мотивация инновацияның мағынасына байланысты болуы мүмкін; инновациялар қабылдауға ынталандыратын (немесе керісінше тоқтататын) символдық құндылыққа ие болуы мүмкін. Райан мен Гросс (1943) алғаш ұсынғандай, потенциалды қабылдаушының қаламен бейнеленген кең қоғаммен байланысының деңгейі маңызды. Диффузиялық аясты толықтыра отырып, Технологияны қабылдау моделі (TAM) және Технологияны қабылдау және пайдаланудың біріктірілген теориясы (UTAUT) сияқты мінез-құлық модельдері жеке технологияны қабылдау туралы шешімдерді толыққанды түсіну үшін жиі қолданылады.
Like innovations, adopters have been determined to have traits that affect their likelihood to adopt an innovation. A bevy of individual personality traits have been explored for their impacts on adoption, but with little agreement. Ability and motivation, which vary on situation unlike personality traits, have a large impact on a potential adopter's likelihood to adopt an innovation. Unsurprisingly, potential adopters who are motivated to adopt an innovation are likely to make the adjustments needed to adopt it. Motivation can be impacted by the meaning that an innovation holds; innovations can have symbolic value that encourage (or discourage) adoption. First proposed by Ryan and Gross (1943), the overall connectedness of a potential adopter to the broad community represented by a city. Complementary to the diffusion framework, behavioral models such as Technology acceptance model (TAM) and Unified theory of acceptance and use of technology (UTAUT) are frequently used to understand individual technology adoption decisions in greater details.
Ұйымдардың ерекшеліктері
Ұйымдар қабылдау мүмкіндіктерінің күрделілігімен бетпе-бет келеді, себебі ұйымдар – жеке тұлғалардың жиынтығы емес, сонымен қатар процедуралар мен нормалары бар дербес жүйе. Жоғарыда аталған жеке ерекшеліктермен үйлесетін үш ұйымдық ерекшелік: өзгеріске деген талап (мотивация және мүмкіндік), инновациялық жүйеге сәйкестік (үйлесімділік) және салдарларын бағалау (көріну). Ұйымдар өзгеріске деген талаптан туындаған қысымды сезіне алады. Егер ұйымның жағдайы тұрақсыз болса, ол өз жағдайын өзгерту үшін инновацияны қабылдауға бейімді болады. Мұндай талас көбінесе ұйымның жеке мүшелері арасында орын алады. Ұйымның бұрынғы жүйесімен үйлесетін инновациялар аз ауытқуларды қажет етеді, бағалау оңай және қабылдану мүмкіндігі жоғары. Ұйымның кеңірек ортасы – көбінесе сала, қауымдастық немесе экономика да ұйымға қысым түсіреді. Егер инновация ұйымның ортасында қандай да бір себеппен таралып жатса, ұйым оны қабылдауы мүмкін. Жеке шешімдерден өзгеше, мінез-құлық модельдері (мысалы, TAM және UTAUT) таралу аясын толықтыру және қосымша мәліметтер беру үшін қолданылуы мүмкін, бірақ бұл модельдер ұйымдық шешімдерге тікелей қолданылмайды. Дегенмен, зерттеулер көрсеткендей, тиісті бастапқы іріктеу процедуралары енгізілген жағдайда қарапайым мінез-құлық модельдері ұйымдық технологияны қабылдауды дұрыс болжауға әлі де қолданылуы мүмкін.
Organizations face more complex adoption possibilities because organizations are both the aggregate of its individuals and its own system with a set of procedures and norms. Three organizational characteristics match well with the individual characteristics above: tension for change (motivation and ability), innovation system fit (compatibility), and assessment of implications (observability). Organizations can feel pressured by a tension for change. If the organization's situation is untenable, it will be motivated to adopt an innovation to change its fortunes. This tension often plays out among its individual members. Innovations that match the organization's pre existing system require fewer coincidental changes and are easy to assess and more likely to be adopted. The wider environment of the organization, often an industry, community, or economy, exerts pressures on the organization, too. Where an innovation is diffusing through the organization's environment for any reason, the organization is more likely to adopt it. Unlike individual decisions where behavioral models (e. g. TAM and UTAUT) can be used to complement the diffusion framework and reveal further details, these models are not directly applicable to organizational decisions. However, research suggested that simple behavioral models can still be used as a good predictor of organizational technology adoption when proper initial screening procedures are introduced.
Процесс
Диффузия бес қадамдық шешім қабылдау процесі арқылы жүзеге асады. Бұл, ұқсас әлеуметтік жүйенің мүшелері арасында белгілі бір уақыт ішінде әртүрлі коммуникация арналары арқылы таралады. Райан мен Гросс 1943 жылы қабылдауды алғашқы процесс ретінде анықтады. Роджерстің бес сатысы (қадамдары): хабардар болу, қызығушылық, бағалау, сынап көру және қабылдау – осы теорияның негізгі бөлігі болып табылады. Жеке тұлға инновацияны қабылдау процесінің кез келген кезеңінде немесе одан кейін қабылдамау мүмкін. Абрахамсон бұл процесті сын тұрғысынан қарастырып, мынандай сұрақтар қойды: Техникалық тұрғыдан тиімсіз инновациялар қалай таралады және техникалық тұрғыдан тиімді инновациялардың таралуына не кедергі келтіреді? Абрахамсон ұйымдық ғалымдар инновациялардың таралуын толыққанды бағалау үшін қандай ұсыныстар жасай алатынын көрсетеді. «Инновацияның таралуы» кітабының кейінгі басылымдарында Роджерс бес сатырдың терминологиясын: білім, көндіру, шешім, іске асыру және бекіту деп өзгертеді. Дегенмен, санаттардың сипаттамалары басылымдар бойынша шамамен бірдей қалды. + Қабылдау процесінің бес кезеңіКезеңМағынасы Білім / Хабардар болу Жеке тұлға алғаш рет инновациямен танысады, бірақ оның туралы толық ақпарат жоқ. Бұл кезеңде тұлға инновация туралы көбірек білуге ынталанбайды. Көндіру Жеке тұлға инновацияға қызығушылық танытып, оған қатысты ақпаратты/детальдарды іздейді. Шешім Жеке тұлға өзгеріс тұжырымдамасын қарастырып, инновацияны пайдаланудың артықшылықтары мен кемшіліктерін салыстырып, қабылдауға немесе қабылдамауға шешім қабылдайды. Бұл кезеңнің жеке тұлғалық сипатымен байланысты, Роджерс эмпирикалық деректерді алудың ең қиын кезеңі екенін атап өтеді. Іске асыру Жеке тұлға жағдайға қарай инновацияны әртүрлі деңгейде қолданады. Бұл кезеңде тұлға инновацияның пайдалылығын анықтап, оның туралы қосымша ақпарат іздеуі мүмкін. Бекіту / Жалғастыру Жеке тұлға инновацияны пайдалануды жалғастыру туралы шешімін нақтылайды. Бұл кезең жеке ішкі (когнитивтік диссонанс тудыруы мүмкін) және қауымдық болып табылады, топтың дұрыс шешім қабылдағанын растайды. Бұл кезең қабылдаушыға шешімнің және оны іске асырудың тиімділігіне сенімділік табуға мүмкіндік береді. Қабылдаушылар көбінесе осы соңғы бекітусіз когнитивтік диссонанс сезінеді. Диссонанс инновация туралы жағымсыз ақпарат арқылы күшейеді, және егер диссонанс сейілмесе, инновация тепе-теңдікті қалпына келтіру үшін құнсыздануы мүмкін. Өзгеріс агенттері осы кезеңде қабылдаушыларға өз шешімдеріне сенімді болуға көмектеседі.
Diffusion occurs through a five–step decision making process. It occurs through a series of communication channels over a period of time among the members of a similar social system. Ryan and Gross first identified adoption as a process in 1943. Rogers' five stages (steps): awareness, interest, evaluation, trial, and adoption are integral to this theory. An individual might reject an innovation at any time during or after the adoption process. Abrahamson examined this process critically by posing questions such as: How do technically inefficient innovations diffuse and what impedes technically efficient innovations from catching on? Abrahamson makes suggestions for how organizational scientists can more comprehensively evaluate the spread of innovations. In later editions of Diffusion of Innovation, Rogers changes his terminology of the five stages to: knowledge, persuasion, decision, implementation, and confirmation. However, the descriptions of the categories have remained similar throughout the editions. + Five stages of the adoption processStageDefinition Knowledge / Awareness The individual is first exposed to an innovation, but lacks information about the innovation. During this stage the individual has not yet been inspired to find out more information about the innovation. Persuasion The individual is interested in the innovation and actively seeks related information/details. Decision The individual takes the concept of the change and weighs the advantages/disadvantages of using the innovation and decides whether to adopt or reject the innovation. Due to the individualistic nature of this stage, Rogers notes that it is the most difficult stage on which to acquire empirical evidence. Implementation The individual employs the innovation to a varying degree depending on the situation. During this stage the individual also determines the usefulness of the innovation and may search for further information about it. Confirmation / Continuation The individual finalizes their decision to continue using the innovation. This stage is both intrapersonal (may cause cognitive dissonance) and interpersonal, confirmation the group has made the right decision. This stage allows the adopter to seek reassurance that the decision and implementation are beneficial. Adopters typically experience cognitive dissonance without this final confirmation. Dissonance could be heightened by negative information about the innovation, and if dissonance is not relieved, the innovation may be discounted to restore balance. Change agents help adopters in this stage feel comfortable with their decision.
Қабылдау көрсеткіші
Қабылдау қарқыны – қатысушылардың жаңалықты қабылдауының салыстырмалы жылдамдығы. Бұл жылдамдық әдетте, әлеуметтік жүйенің белгілі бір пайызының жаңалықты қабылдауына кеткен уақыт арқылы өлшенеді. Жаңалықтарды қабылдау қарқыны жеке адамның қабылдаушы санатына байланысты айқындалады. Жалпы алғанда, жаңалықты бірінші болып қабылдаған адамдар, кейінірек қабылдағандарға қарағанда, қабылдау процесінің қысқа мерзімін қажет етеді. Қабылдау қисығының бір белгілі нүктесінде жаңалықтың маңызды деңгейге жетуі мүмкін. Осы кезде жаңалықты қабылдаған жеке адамдардың саны, жаңалықтың өзін-өзі қолдауын қамтамасыз етеді.
The rate of adoption is defined as the relative speed at which participants adopt an innovation. Rate is usually measured by the length of time required for a certain percentage of the members of a social system to adopt an innovation. The rates of adoption for innovations are determined by an individual's adopter category. In general, individuals who first adopt an innovation require a shorter adoption period (adoption process) when compared to late adopters. Within the adoption curve at some point the innovation reaches critical mass. This is when the number of individual adopters ensures that the innovation is self sustaining.
Қабылдау стратегиясы
Роджерс инновацияның осы сатыға жетуіне көмектесетін бірнеше стратегияны көрсетеді, соның ішінде әлеуметтік желіде өте беделді тұлға қабылдаған инновацияны және нақты инновацияға деген өзінен туындайтын құштарлықты жарату. Тағы бір стратегия – осы технологияны қуана қолданатын адамдар тобына инновацияны енгізу, сондай-ақ алғашқы қабылдаушыларға жағымды пікір мен пайда әкелу.
Rogers outlines several strategies in order to help an innovation reach this stage, including when an innovation adopted by a highly respected individual within a social network and creating an instinctive desire for a specific innovation. Another strategy includes injecting an innovation into a group of individuals who would readily use said technology, as well as providing positive reactions and benefits for early adopters.
Қабылдаудан таралу
Қабылдау – өнім туралы алғаш естіген сәттен бастап, оны толыққанды пайдалануға дейінгі кезеңдерді көрсететін жеке процесс. Диффузия – инновацияның қалай таралатынын көрсететін топтық құбылыс.
Adoption is an individual process detailing the series of stages one undergoes from first hearing about a product to finally adopting it. Diffusion signifies a group phenomenon, which suggests how an innovation spreads.
Қабылдаушылар санаттары
Роджерс қабылдаушы категорияны инновациялық қағидаға негізделген әлеуметтік жүйедегі адамдардың жіктелуі ретінде анықтайды. «Инновациялардың таралуы» кітабында Роджерс таралу зерттеулерінде қолдануды стандарттау үшін қабылдаушылардың бес санатын ұсынады. Инновацияны қабылдау уақыт өте келе S қисығын құрайды. Қабылдаушылар санаттары: инноваторлар, ерте қабылдаушылар, ерте көпшілік, кеш көпшілік және артта қалғандар. Белгілі бір қауымдастықта қақпашылар мен пікір көшбасшыларынан өзге, өзгеріс агенттері қауымдастықтың сыртынан да келуі мүмкін. Өзгеріс агенттері инновацияларды жаңа қауымдастықтарға әкеледі – бірінші кезекте қақпашылар арқылы, содан кейін пікір көшбасшылары арқылы және осылай қауымдастық бойынша.
Rogers defines an adopter category as a classification of individuals within a social system on the basis of innovativeness. In the book Diffusion of Innovations, Rogers suggests a total of five categories of adopters in order to standardize the usage of adopter categories in diffusion research. The adoption of an innovation follows an S curve when plotted over a length of time. The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority and laggards. In addition to the gatekeepers and opinion leaders who exist within a given community, change agents may come from outside the community. Change agents bring innovations to new communities – first through the gatekeepers, then through the opinion leaders, and so on through the community. Adopter categoryDefinitionInnovatorsInnovators are willing to take risks, have the highest social status, have financial liquidity, are social and have closest contact to scientific sources and interaction with other innovators. Their risk tolerance allows them to adopt technologies that may ultimately fail. Financial resources help absorb these failures. Early adoptersThese individuals have the highest degree of opinion leadership among the adopter categories. Early adopters have a higher social status, financial liquidity, advanced education and are more socially forward than late adopters. They are more discreet in adoption choices than innovators. They use judicious choice of adoption to help them maintain a central communication position. Early MajorityThey adopt an innovation after a varying degree of time that is significantly longer than the innovators and early adopters. Early Majority have above average social status, contact with early adopters and seldom hold positions of opinion leadership in a system Late MajorityThey adopt an innovation after the average participant. These individuals approach an innovation with a high degree of skepticism and after the majority of society has adopted the innovation. Late Majority are typically skeptical about an innovation, have below average social status, little financial liquidity, in contact with others in late majority and early majority and little opinion leadership. Laggards They are the last to adopt an innovation. Unlike some of the previous categories, individuals in this category show little to no opinion leadership. These individuals typically have an aversion to change agents. Laggards typically tend to be focused on "traditions", lowest social status, lowest financial liquidity, oldest among adopters, and in contact with only family and close friends.
**Қабылдаушы категориясы**
Rogers defines an adopter category as a classification of individuals within a social system on the basis of innovativeness. In the book Diffusion of Innovations, Rogers suggests a total of five categories of adopters in order to standardize the usage of adopter categories in diffusion research. The adoption of an innovation follows an S curve when plotted over a length of time. The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority and laggards. In addition to the gatekeepers and opinion leaders who exist within a given community, change agents may come from outside the community. Change agents bring innovations to new communities – first through the gatekeepers, then through the opinion leaders, and so on through the community. Adopter categoryDefinitionInnovatorsInnovators are willing to take risks, have the highest social status, have financial liquidity, are social and have closest contact to scientific sources and interaction with other innovators. Their risk tolerance allows them to adopt technologies that may ultimately fail. Financial resources help absorb these failures. Early adoptersThese individuals have the highest degree of opinion leadership among the adopter categories. Early adopters have a higher social status, financial liquidity, advanced education and are more socially forward than late adopters. They are more discreet in adoption choices than innovators. They use judicious choice of adoption to help them maintain a central communication position. Early MajorityThey adopt an innovation after a varying degree of time that is significantly longer than the innovators and early adopters. Early Majority have above average social status, contact with early adopters and seldom hold positions of opinion leadership in a system Late MajorityThey adopt an innovation after the average participant. These individuals approach an innovation with a high degree of skepticism and after the majority of society has adopted the innovation. Late Majority are typically skeptical about an innovation, have below average social status, little financial liquidity, in contact with others in late majority and early majority and little opinion leadership. Laggards They are the last to adopt an innovation. Unlike some of the previous categories, individuals in this category show little to no opinion leadership. These individuals typically have an aversion to change agents. Laggards typically tend to be focused on "traditions", lowest social status, lowest financial liquidity, oldest among adopters, and in contact with only family and close friends.
**Инноваторлар** Инноваторлар тәуекелге дайын, ең жоғары әлеуметтік мәртебеге ие, қаржылық мүмкіндіктері жоғары, қоғамдық және ғылыми дереккөздермен тығыз байланыста және басқа инноваторлармен өзара әрекеттеседі. Олардың тәуекелге төзімділігі, сәтсіздікке ұшырауы мүмкін технологияларды қабылдауға мүмкіндік береді. Қаржылық ресурстар осы сәтсіздіктердің салдарын жеңілдетуге көмектеседі.
Rogers defines an adopter category as a classification of individuals within a social system on the basis of innovativeness. In the book Diffusion of Innovations, Rogers suggests a total of five categories of adopters in order to standardize the usage of adopter categories in diffusion research. The adoption of an innovation follows an S curve when plotted over a length of time. The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority and laggards. In addition to the gatekeepers and opinion leaders who exist within a given community, change agents may come from outside the community. Change agents bring innovations to new communities – first through the gatekeepers, then through the opinion leaders, and so on through the community. Adopter categoryDefinitionInnovatorsInnovators are willing to take risks, have the highest social status, have financial liquidity, are social and have closest contact to scientific sources and interaction with other innovators. Their risk tolerance allows them to adopt technologies that may ultimately fail. Financial resources help absorb these failures. Early adoptersThese individuals have the highest degree of opinion leadership among the adopter categories. Early adopters have a higher social status, financial liquidity, advanced education and are more socially forward than late adopters. They are more discreet in adoption choices than innovators. They use judicious choice of adoption to help them maintain a central communication position. Early MajorityThey adopt an innovation after a varying degree of time that is significantly longer than the innovators and early adopters. Early Majority have above average social status, contact with early adopters and seldom hold positions of opinion leadership in a system Late MajorityThey adopt an innovation after the average participant. These individuals approach an innovation with a high degree of skepticism and after the majority of society has adopted the innovation. Late Majority are typically skeptical about an innovation, have below average social status, little financial liquidity, in contact with others in late majority and early majority and little opinion leadership. Laggards They are the last to adopt an innovation. Unlike some of the previous categories, individuals in this category show little to no opinion leadership. These individuals typically have an aversion to change agents. Laggards typically tend to be focused on "traditions", lowest social status, lowest financial liquidity, oldest among adopters, and in contact with only family and close friends.
**Ерте қабылдаушылар** Бұл адамдар қабылдаушылар санаттарының ішінде ең жоғары пікір көшбасшылығы деңгейіне ие. Ерте қабылдаушылардың әлеуметтік мәртебесі, қаржылық мүмкіндіктері, білімі жоғары және олар кеш қабылдаушылардан көбірек прогрессивті. Олар инновацияларды қабылдауда инноваторларға қарағанда еңбектеп, сақтанады. Олар қабылдауды тиімді таңдау арқылы орталық коммуникациялық позицияны сақтауға көмектеседі.
Rogers defines an adopter category as a classification of individuals within a social system on the basis of innovativeness. In the book Diffusion of Innovations, Rogers suggests a total of five categories of adopters in order to standardize the usage of adopter categories in diffusion research. The adoption of an innovation follows an S curve when plotted over a length of time. The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority and laggards. In addition to the gatekeepers and opinion leaders who exist within a given community, change agents may come from outside the community. Change agents bring innovations to new communities – first through the gatekeepers, then through the opinion leaders, and so on through the community. Adopter categoryDefinitionInnovatorsInnovators are willing to take risks, have the highest social status, have financial liquidity, are social and have closest contact to scientific sources and interaction with other innovators. Their risk tolerance allows them to adopt technologies that may ultimately fail. Financial resources help absorb these failures. Early adoptersThese individuals have the highest degree of opinion leadership among the adopter categories. Early adopters have a higher social status, financial liquidity, advanced education and are more socially forward than late adopters. They are more discreet in adoption choices than innovators. They use judicious choice of adoption to help them maintain a central communication position. Early MajorityThey adopt an innovation after a varying degree of time that is significantly longer than the innovators and early adopters. Early Majority have above average social status, contact with early adopters and seldom hold positions of opinion leadership in a system Late MajorityThey adopt an innovation after the average participant. These individuals approach an innovation with a high degree of skepticism and after the majority of society has adopted the innovation. Late Majority are typically skeptical about an innovation, have below average social status, little financial liquidity, in contact with others in late majority and early majority and little opinion leadership. Laggards They are the last to adopt an innovation. Unlike some of the previous categories, individuals in this category show little to no opinion leadership. These individuals typically have an aversion to change agents. Laggards typically tend to be focused on "traditions", lowest social status, lowest financial liquidity, oldest among adopters, and in contact with only family and close friends.
**Ерте көпшілік** Олар инновацияны инноваторлар мен ерте қабылдаушыларға қарағанда едәуір ұзақ уақыттан кейін қабылдайды. Ерте көпшіліктің әлеуметтік мәртебесі орташадан жоғары, ерте қабылдаушылармен байланыста және жүйеде пікір көшбасшысы лауазымын сирек иеленеді.
Rogers defines an adopter category as a classification of individuals within a social system on the basis of innovativeness. In the book Diffusion of Innovations, Rogers suggests a total of five categories of adopters in order to standardize the usage of adopter categories in diffusion research. The adoption of an innovation follows an S curve when plotted over a length of time. The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority and laggards. In addition to the gatekeepers and opinion leaders who exist within a given community, change agents may come from outside the community. Change agents bring innovations to new communities – first through the gatekeepers, then through the opinion leaders, and so on through the community. Adopter categoryDefinitionInnovatorsInnovators are willing to take risks, have the highest social status, have financial liquidity, are social and have closest contact to scientific sources and interaction with other innovators. Their risk tolerance allows them to adopt technologies that may ultimately fail. Financial resources help absorb these failures. Early adoptersThese individuals have the highest degree of opinion leadership among the adopter categories. Early adopters have a higher social status, financial liquidity, advanced education and are more socially forward than late adopters. They are more discreet in adoption choices than innovators. They use judicious choice of adoption to help them maintain a central communication position. Early MajorityThey adopt an innovation after a varying degree of time that is significantly longer than the innovators and early adopters. Early Majority have above average social status, contact with early adopters and seldom hold positions of opinion leadership in a system Late MajorityThey adopt an innovation after the average participant. These individuals approach an innovation with a high degree of skepticism and after the majority of society has adopted the innovation. Late Majority are typically skeptical about an innovation, have below average social status, little financial liquidity, in contact with others in late majority and early majority and little opinion leadership. Laggards They are the last to adopt an innovation. Unlike some of the previous categories, individuals in this category show little to no opinion leadership. These individuals typically have an aversion to change agents. Laggards typically tend to be focused on "traditions", lowest social status, lowest financial liquidity, oldest among adopters, and in contact with only family and close friends.
**Кеш көпшілік** Олар инновацияны орташа қатысушыдан кейін қабылдайды. Бұл адамдар инновацияға жоғары күмәнмен қарайды және қоғамның көпшілігі инновацияны қабылдағаннан кейін ғана оған бет бұрады. Кеш көпшілігі әдетте инновацияларға күмәнданады, орташадан төмен әлеуметтік мәртебеге ие, қаржылық мүмкіндіктері шектеулі, соңғы және ерте көпшіліктегі басқалармен байланыста және пікір көшбасшылығы деңгейі төмен.
Rogers defines an adopter category as a classification of individuals within a social system on the basis of innovativeness. In the book Diffusion of Innovations, Rogers suggests a total of five categories of adopters in order to standardize the usage of adopter categories in diffusion research. The adoption of an innovation follows an S curve when plotted over a length of time. The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority and laggards. In addition to the gatekeepers and opinion leaders who exist within a given community, change agents may come from outside the community. Change agents bring innovations to new communities – first through the gatekeepers, then through the opinion leaders, and so on through the community. Adopter categoryDefinitionInnovatorsInnovators are willing to take risks, have the highest social status, have financial liquidity, are social and have closest contact to scientific sources and interaction with other innovators. Their risk tolerance allows them to adopt technologies that may ultimately fail. Financial resources help absorb these failures. Early adoptersThese individuals have the highest degree of opinion leadership among the adopter categories. Early adopters have a higher social status, financial liquidity, advanced education and are more socially forward than late adopters. They are more discreet in adoption choices than innovators. They use judicious choice of adoption to help them maintain a central communication position. Early MajorityThey adopt an innovation after a varying degree of time that is significantly longer than the innovators and early adopters. Early Majority have above average social status, contact with early adopters and seldom hold positions of opinion leadership in a system Late MajorityThey adopt an innovation after the average participant. These individuals approach an innovation with a high degree of skepticism and after the majority of society has adopted the innovation. Late Majority are typically skeptical about an innovation, have below average social status, little financial liquidity, in contact with others in late majority and early majority and little opinion leadership. Laggards They are the last to adopt an innovation. Unlike some of the previous categories, individuals in this category show little to no opinion leadership. These individuals typically have an aversion to change agents. Laggards typically tend to be focused on "traditions", lowest social status, lowest financial liquidity, oldest among adopters, and in contact with only family and close friends.
**Артта қалғандар** Олар инновацияны қабылдаудың соңғы сатысында болады. Алдыңғы санаттардан айырмашылығы, бұл санаттағы адамдар пікір көшбасшылығын көрсетпейді немесе өте аз көрсетеді. Бұл адамдар әдетте өзгеріс агенттеріне қарсы тұрады. Артта қалғандар әдетте «дәстүрлерге» баса назар аударады, ең төменгі әлеуметтік мәртебеге ие, қаржылық мүмкіндіктері шектеулі, қабылдаушылардың ең үлкен жас тобын құрайды және тек отбасы мен жақын достарымен байланыста болады.
Rogers defines an adopter category as a classification of individuals within a social system on the basis of innovativeness. In the book Diffusion of Innovations, Rogers suggests a total of five categories of adopters in order to standardize the usage of adopter categories in diffusion research. The adoption of an innovation follows an S curve when plotted over a length of time. The categories of adopters are innovators, early adopters, early majority, late majority and laggards. In addition to the gatekeepers and opinion leaders who exist within a given community, change agents may come from outside the community. Change agents bring innovations to new communities – first through the gatekeepers, then through the opinion leaders, and so on through the community. Adopter categoryDefinitionInnovatorsInnovators are willing to take risks, have the highest social status, have financial liquidity, are social and have closest contact to scientific sources and interaction with other innovators. Their risk tolerance allows them to adopt technologies that may ultimately fail. Financial resources help absorb these failures. Early adoptersThese individuals have the highest degree of opinion leadership among the adopter categories. Early adopters have a higher social status, financial liquidity, advanced education and are more socially forward than late adopters. They are more discreet in adoption choices than innovators. They use judicious choice of adoption to help them maintain a central communication position. Early MajorityThey adopt an innovation after a varying degree of time that is significantly longer than the innovators and early adopters. Early Majority have above average social status, contact with early adopters and seldom hold positions of opinion leadership in a system Late MajorityThey adopt an innovation after the average participant. These individuals approach an innovation with a high degree of skepticism and after the majority of society has adopted the innovation. Late Majority are typically skeptical about an innovation, have below average social status, little financial liquidity, in contact with others in late majority and early majority and little opinion leadership. Laggards They are the last to adopt an innovation. Unlike some of the previous categories, individuals in this category show little to no opinion leadership. These individuals typically have an aversion to change agents. Laggards typically tend to be focused on "traditions", lowest social status, lowest financial liquidity, oldest among adopters, and in contact with only family and close friends.
Диффузияның сәтсіздігі
Таралудың сәтсіздікке ұшырауы, технологияны ешкім қабылдамағанын білдірмейді. Керісінше, сәтсіз таралу көбінесе өзінің кемшіліктері, басқа инновациялардың бәсекелестігі немесе хабардарлықтың жетіспеуі салдарынан 100% қабылдауға жетпейтін немесе оған жақындамайтын таралуды білдіреді. Әлеуметтік желілер тұрғысынан қарағанда, сәтсіз таралу белгілі бір топтарда кеңінен қабылдануы мүмкін, бірақ алыс байланыстағы адамдарға әсер етпейді. Тым байланысқан желілер инновацияның әкелер өзгерістеріне кедергі келтіретін қатаңдыққа ұшырауы мүмкін. Кейде инновациялар жергілікті қатысу мен қоғамдық қатысудың жетіспеуінен де сәтсіздікке ұшырайды. Мысалы, Роджерс Перудегі Лос-Молинас ауылында денсаулықты жақсарту мақсатында ішуге арналған суды қайнатуды енгізу жағдайын талқылады. Ауыл тұрғындары санитария мен аурудың арасындағы байланысты білмеген. Науқан ауыл тұрғындарымен суды қайнату, қоқысты өртеп, дәретханалар орнату және ауру жағдайларын жергілікті денсаулық сақтау органдарына хабарлауды үйретуге бағытталды. Лос-Молинаста қайнатылған суды тек "ауру" адамдар ішеді деген пікір қалыптасқан, сондықтан сау тұрғындардың суды ішу алдында қайнату идеясы сынға ұшырады. Екі жылдық білім беру науқаны көбінесе сәтсіз деп танылды. Бұл сәтсіздік, әлеуметтік өзгерістерге бағытталған мұндай науқандардағы коммуникация арналарының маңыздылығын көрсетті. Сальвадордағы таралуды зерттеу инновациялар таратылғанда бірнеше әлеуметтік желінің қатысуы мүмкін екенін анықтады. Бір желі ақпаратты, екіншісі – ықпалды таратады. Адамдар инновацияның пайдасы туралы естісе де, Роджерстің Лос-Молинастағы санитария жағдайында ықпал желісі мен мәртебе қабылдауға кедергі келтірді.
Failed diffusion does not mean that the technology was adopted by no one. Rather, failed diffusion often refers to diffusion that does not reach or approach 100% adoption due to its own weaknesses, competition from other innovations, or simply a lack of awareness. From a social networks perspective, a failed diffusion might be widely adopted within certain clusters but fail to make an impact on more distantly related people. Networks that are over connected might suffer from a rigidity that prevents the changes an innovation might bring, as well. Sometimes, some innovations also fail as a result of lack of local involvement and community participation. For example, Rogers discussed a situation in Peru involving the implementation of boiling drinking water to improve health and wellness levels in the village of Los Molinas. The residents had no knowledge of the link between sanitation and illness. The campaign worked with the villagers to try to teach them to boil water, burn their garbage, install latrines and report cases of illness to local health agencies. In Los Molinas, a stigma was linked to boiled water as something that only the "unwell" consumed, and thus, the idea of healthy residents boiling water prior to consumption was frowned upon. The two year educational campaign was considered to be largely unsuccessful. This failure exemplified the importance of the roles of the communication channels that are involved in such a campaign for social change. An examination of diffusion in El Salvador determined that there can be more than one social network at play as innovations are communicated. One network carries information and the other carries influence. While people might hear of an innovation's uses, in Rogers' Los Molinas sanitation case, a network of influence and status prevented adoption.
Гетерофилия және байланыс арналары
Лазарсфельд пен Мертон алғаш рет гомофилия және оның қарама-қарсысы – гетерофилия принциптеріне назар аударды. Роджерс олардың анықтамасын пайдаланып, гомофилияны "бір-бірімен қарым-қатынас жасайтын адамдардың сенімдер, білім, әлеуметтік статусы сияқты белгілі бір қасиеттері бойынша қаншалықты ұқсас екендігінің дәрежесі" деп анықтайды. Адамдар мүмкіндік алғанда, әдетте өздеріне ұқсас адаммен қарым-қатынас жасауды қалайды. Гомофильді адамдар тиімдірек қарым-қатынас жасайды, себебі олардың ұқсастықтары білімді арттыруға, сондай-ақ көзқарасты немесе мінез-құлқын өзгертуге көмектеседі. Нәтижесінде, гомофильді адамдар бір-бірінің арасында жаңалықтардың таралуын ынталандырады. Дегенмен, таралу үшін қарым-қатынасқа жаңа идеяларды енгізу үшін белгілі бір дәрежеде гетерофилия қажет; егер екі адам толықтай бірдей болса, таралу болмайды, өйткені алмасуға жаңа ақпарат жоқ. Сондықтан, идеалды жағдай – инновация туралы білімінен басқа барлық жағынан гомофильді болатын потенциалды қабылдаушыларды қамту. Салауатты мінез-құлқыны насихаттау гомофилия мен гетерофилия арасындағы тепе-тәуелділіктің мысалы болып табылады. Адамдар көбінесе денсаулық жағдайы ұқсас адамдарға жақын болады. Осының салдарынан, темекі шегу және семіздік сияқты денсаулыққа зиянды әдеттері бар адамдар денсаулықты нығайтуға бағытталған ақпарат пен мінез-құлқымен сирек кездеседі. Бұл денсаулық сақтау саласындағы коммуникация үшін маңызды мәселе тудырады, себебі гетерофильді адамдар арасындағы байланыс салыстырмалы түрде нашар, оны құру және сақтау қиын. Денсаулыққа қатысты зиянды әдеттері бар топтармен гетерофильді байланыстарды дамыту жақсы денсаулықты сақтау мінез-құлқының таралу тиімділігін арттыра алады. Егер гомофильді байланыстың бірі жаңа мінез-құлқы немесе инновацияны қабылдаса, сол топтың басқа мүшелері де оны қабылдауы мүмкін.
Lazarsfeld and Merton first called attention to the principles of homophily and its opposite, heterophily. Using their definition, Rogers defines homophily as "the degree to which pairs of individuals who interact are similar in certain attributes, such as beliefs, education, social status, and the like". When given the choice, individuals usually choose to interact with someone similar to themselves. Homophilous individuals engage in more effective communication because their similarities lead to greater knowledge gain as well as attitude or behavior change. As a result, homophilous people tend to promote diffusion among each other. However, diffusion requires a certain degree of heterophily to introduce new ideas into a relationship; if two individuals are identical, no diffusion occurs because there is no new information to exchange. Therefore, an ideal situation would involve potential adopters who are homophilous in every way, except in knowledge of the innovation. Promotion of healthy behavior provides an example of the balance required of homophily and heterophily. People tend to be close to others of similar health status. As a result, people with unhealthy behaviors like smoking and obesity are less likely to encounter information and behaviors that encourage good health. This presents a critical challenge for health communications, as ties between heterophilous people are relatively weaker, harder to create, and harder to maintain. Developing heterophilous ties to unhealthy communities can increase the effectiveness of the diffusion of good health behaviors. Once one previously homophilous tie adopts the behavior or innovation, the other members of that group are more likely to adopt it, too.
Сананы қалыптастырушылар
Адамдардың бәрі бірдей басқаларға бірдей ықпал ете бермейді. Осы тұрғыдан алғанда, пікір көшбасшылары инновация туралы жағымды немесе жағымсыз ақпаратты таратуда ықпалды болады. Роджерс пікір көшбасшыларының ықпалы туралы өз идеяларын дамытуда Кац пен Лазарсфельдтің идеяларына және екі қадамдық ағын теориясына сүйенеді. Пікір көшбасшылары инновациялық шешім қабылдау процесінің бағалау кезеңінде және соңғы қабылдаушыларға ең көп ықпал етеді. Сонымен қатар, пікір көшбасшылары бұқаралық ақпарат құралдарына жиірек қатысады, көбірек дүниетанымы кең, өзгерістер агенттерімен байланысы тығыз, әлеуметтік тәжірибесі мол, әлеуметтік-экономикалық жағдайы жоғары және басқалардан гөрі инновациялық болады. 1950 жылдардың басында Чикаго университетінде жаңа өнімдер мен қызметтерді таратудағы телерадио жарнамасының тиімділігін бағалау мақсатында зерттеулер жүргізілді. Зерттеу нәтижелері бойынша, қоғамда пікір көшбасшылығы иерархиялық құрылымға ұйымдастырылған, оның әр деңгейі сол деңгейдегі басқа мүшелерге және төменгі деңгейдегілерге ең көп ықпал етеді. Ең төменгі деңгейлер көбінесе саны жағынан көп болады және бұқаралық жарнаманың нысанасы бола алатын әртүрлі демографиялық ерекшеліктермен сәйкес келеді. Алайда, зерттеулер тікелей әңгіме және мысал көрсетудің телерадио хабарламаларынан гөрі әлдеқайда тиімді екенін көрсетті, себебі телерадио хабарламалары тікелей ықпалды күшейткен жағдайда ғана нәтижелі болады. Осыған байланысты, жарнаманы мүмкіндігі болса, қабылдауға дайын тұрғандарға бағыттаған дұрыс, ал ықпал ету тізбегіне әлі жете қоймағандарға емес деген қорытындыға келді. Акторлық желі теориясы (АЖТ) бойынша жүргізілген зерттеулер АЖТ тұжырымдамалары мен инновацияның таралуы арасындағы маңызды байланысты анықтады, олар инновацияның ерекшеліктерін және оның әлеуметтік жүйедегі түрлі мүдделі тараптар арасындағы контекстін қарастырады, инновацияны іске асыратын желі немесе жүйені құру үшін. Қоғамдық таңдау теориясымен байланысты басқа зерттеулер инновацияларға ықпал ету иерархиясы ресми, саяси немесе экономикалық мәртебе иерархиясымен міндетті түрде сәйкес келмейтінін және көбінесе сәйкес келмейтінін анықтады. Элиталар көбінесе инноваторлар болмайды, сондықтан инновацияларды сырттан енгізу қажет және жоғарғы шешім қабылдаушыларға иерархиялық жолмен тарату керек.
Not all individuals exert an equal amount of influence over others. In this sense opinion leaders are influential in spreading either positive or negative information about an innovation. Rogers relies on the ideas of Katz & Lazarsfeld and the two step flow theory in developing his ideas on the influence of opinion leaders. Opinion leaders have the most influence during the evaluation stage of the innovation decision process and on late adopters. In addition opinion leaders typically have greater exposure to the mass media, more cosmopolitan, greater contact with change agents, more social experience and exposure, higher socioeconomic status, and are more innovative than others. Research was done in the early 1950s at the University of Chicago attempting to assess the cost effectiveness of broadcast advertising on the diffusion of new products and services. The findings were that opinion leadership tended to be organized into a hierarchy within a society, with each level in the hierarchy having most influence over other members in the same level, and on those in the next level below it. The lowest levels were generally larger in numbers and tended to coincide with various demographic attributes that might be targeted by mass advertising. However, it found that direct word of mouth and example were far more influential than broadcast messages, which were only effective if they reinforced the direct influences. This led to the conclusion that advertising was best targeted, if possible, on those next in line to adopt, and not on those not yet reached by the chain of influence. Research on actor network theory (ANT) also identifies a significant overlap between the ANT concepts and the diffusion of innovation which examine the characteristics of innovation and its context among various interested parties within a social system to assemble a network or system which implements innovation. Other research relating the concept to public choice theory finds that the hierarchy of influence for innovations need not, and likely does not, coincide with hierarchies of official, political, or economic status. Elites are often not innovators, and innovations may have to be introduced by outsiders and propagated up a hierarchy to the top decision makers.
Электрондық коммуникация әлеуметтік желілері
Интернет пайда болғанға дейін әлеуметтік желілердің инновацияларды, әсіресе жасырын білімді таратуда маңызды рөл атқаратыны айтылды, бұл туралы "The IRG Solution – иерархиялық нашарлық және оны қалай жеңуге болады" кітабында жазылған. Кітапта жеке адамдардың компьютерлік желілерін кеңінен пайдалану инновацияларды тиімдірек таратуға, олардың мүмкін болатын кемшіліктерін жақсырақ түсінуге және басқа жағдайда тумаған қажетті инновацияларды анықтауға әкелетіні көрсетілген. Райан мен Гросс ұсынған әлеуметтік модельді Валенте кеңейтеді, ол Райан мен Гросс қолданған жүйелік деңгейдегі талдауға ғана сүйенудің орнына, әлеуметтік желілерді инновацияларды қабылдаушыларды жіктеудің негізі ретінде пайдаланады. Валенте сонымен қатар жеке тұлғаның жеке желісін қарастырады, бұл көптеген басқа ғалымдар қолдайтын ұйымдық көзқарасқа қарағанда ерекшеленеді. Wear-дің соңғы зерттеулері көрсеткендей, әсіресе өңірлік және ауылдық аймақтарда, адамдар арасындағы байланыс желілері күшті қоғамдарда инновациялар көбірек пайда болады.
Prior to the introduction of the Internet, it was argued that social networks had a crucial role in the diffusion of innovation particularly tacit knowledge in the book The IRG Solution – hierarchical incompetence and how to overcome it. The book argued that the widespread adoption of computer networks of individuals would lead to much better diffusion of innovations, with greater understanding of their possible shortcomings and the identification of needed innovations that would not have otherwise occurred. The social model proposed by Ryan and Gross is expanded by Valente who uses social networks as a basis for adopter categorization instead of solely relying on the system level analysis used by Ryan and Gross. Valente also looks at an individual's personal network, which is a different application than the organizational perspective espoused by many other scholars. Recent research by Wear shows, that particularly in regional and rural areas, significantly more innovation takes place in communities which have stronger inter personal networks.
Ұйымдар
Инновациялар көбінесе ұйымдар тарапынан инновациялық шешімдердің екі түрі арқылы қабылданады: ұжымдық инновациялық шешімдер және өкілеттік инновациялық шешімдер. Ұжымдық шешім консенсус негізінде қабылдау арқылы жасалады. Өкілеттік шешім ұйым ішіндегі биліктің жоғары лауазымдарында тұрған аз ғана адамдардың қабылдауы арқылы жүзеге асырылады. Опциялық инновациялық шешім қабылдау процесінен өзгеше, бұл шешім қабылдау процестері тек ұйым немесе иерархиялық топ шеңберінде ғана жүреді. Зерттеулер көрсеткендей, тиісті бастапқы іріктеу процедуралары болған жағдайда, тіпті қарапайым мінез-құлық моделі де көптеген коммерциялық ұйымдарда технологияны қабылдаудың жақсы болжауы болуы мүмкін. Саясатты беруді – «бір саяси ортадағы (өткен немесе қазіргі) саясаттар, әкімшілік шаралар, институттар және идеялар туралы білімді, басқа саяси ортадағы саясаттарды, әкімшілік шараларды, институттарды және идеяларды әзірлеуде пайдалану» деп анықтауға болады. Саясат таратуға қатысты алғашқы қызығушылықтар уақыт бойынша өзгеруге немесе мемлекеттік лотереяны қабылдауға бағытталған, бірақ соңғы кезде механизмдерге (үлгі алу, оқыту және мәжбүрлеу) немесе тарату арналарына қызығушылық артты, онда зерттеушілер реттеуші агенттіктердің құрылуы ел және сектор арналары арқылы таратылатынын анықтады. Жергілікті деңгейде, танымал қалалық саясатты зерттеу, қоғамдық хабардарлықты өлшеу арқылы таралу үлгілерін анықтауды жеңілдетеді. Халықаралық деңгейде экономикалық саясаттар елдер арасында жергілікті саясаткерлердің басқа жерлердегі табыстар мен сәтсіздіктерден алған тәжірибесіне және жаһандық қаржы ұйымдарының мандатына кірмейтін шараларға сәйкес жүзеге асырылатыны айтылады. Бірнеше елдер саясаттың белгілі бір жиынтығымен сәттілікке жеткенде, басқалары соңынан еретін болады, мысалы, Азия жолбарыстарының табысынан кейін дамушы елдердегі дерегуляция және либерализация. 2000 жылдардың басындағы ережелердің қайта енгізілуі де осы оқу процесін көрсетеді, бұл білім мен шешімнің кезеңдеріне сәйкес келеді және Қытайдың сәтті өсуін бақылау арқылы алынған сабақтар ретінде қарастырылуы мүмкін.
Innovations are often adopted by organizations through two types of innovation decisions: collective innovation decisions and authority innovation decisions. The collective decision occurs when adoption is by consensus. The authority decision occurs by adoption among very few individuals with high positions of power within an organization. Unlike the optional innovation decision process, these decision processes only occur within an organization or hierarchical group. Research indicated that, with proper initial screening procedures, even simple behavioral model can serve as a good predictor for technology adoption in many commercial organizations. Specifically, policy transfer can be defined as "knowledge about how policies administrative arrangements, institutions, and ideas in one political setting (past or present) is used in the development of policies, administrative arrangements, institutions, and ideas in another political setting". The first interests with regards to policy diffusion were focused in time variation or state lottery adoption, but more recently interest has shifted towards mechanisms (emulation, learning and coercion) or in channels of diffusion where researchers find that regulatory agency creation is transmitted by country and sector channels. At the local level, examining popular city level policies make it easy to find patterns in diffusion through measuring public awareness. At the international level, economic policies have been thought to transfer among countries according to local politicians' learning of successes and failures elsewhere and outside mandates made by global financial organizations. As a group of countries succeed with a set of policies, others follow, as exemplified by the deregulation and liberalization across the developing world after the successes of the Asian Tigers. The reintroduction of regulations in the early 2000s also shows this learning process, which would fit under the stages of knowledge and decision, can be seen as lessons learned by following China's successful growth.
Технология
Перес, Мюллер және Махажан диффузияны "әлеуметтік ықпалдармен қозғалатын жаңа өнімдер мен қызметтердің нарыққа ену процесі" деп түсіндірді, бұл тұтынушылар арасындағы өзара байланыстарды қамтиды, олар нарық қатысушыларына олардың тікелей білімімен немесе білімі жоқ жағдайда әсер етеді. Эвиленд диффузияны феноменологиялық көзқараспен бағалап, "Технология – ақпарат, және ол адамдар оны іс жүзіге асыра алатын және құндылықтарға жете алатын дәрежеде ғана бар" деді. Қолданыстағы технологиялардың таралуын "S қисықтары" арқылы өлшеуге болады. Бұл технологияларға радио, теледидар, бейнежазба құрылғысы, кабельдік теледидар, унитаз, кір жуғыш машина, тоңазытқыш, үй иелігі, кондиционер, ыдыс жуғыш машина, электрленген үйлер, телефон, сымсыз телефон, ұялы телефон, бір адамға шаққандағы әуе сапарлары, жеке компьютер және Интернет кіреді. Бұл деректер болашақ жаңалықтарды болжауға көмектеседі. Инфрақұрылымның диффузия қисықтары жеке технологиялар мен инфрақұрылымның таралу процестерінің арасындағы айырмашылықты көрсетеді.
Peres, Muller and Mahajan suggested that diffusion is "the process of the market penetration of new products and services that is driven by social influences, which include all interdependencies among consumers that affect various market players with or without their explicit knowledge". Eveland evaluated diffusion from a phenomenological view, stating, "Technology is information, and exists only to the degree that people can put it into practice and use it to achieve values". Diffusion of existing technologies has been measured using "S curves". These technologies include radio, television, VCR, cable, flush toilet, clothes washer, refrigerator, home ownership, air conditioning, dishwasher, electrified households, telephone, cordless phone, cellular phone, per capita airline miles, personal computer and the Internet. These data can act as a predictor for future innovations. Diffusion curves for infrastructure reveal contrasts in the diffusion process of personal technologies versus infrastructure.
Бала асырап алудың салдары
Жеке адам немесе ұйым белгілі бір жаңалықты қабылдағанда, оң және теріс нәтижелер туындауы мүмкін. Роджерс бұл мәселенің инновацияға байланысты бағалы көзқараспен байланысты одан әрі зерттеуді қажет ететінін айтады. Роджерс салдарларын үш категорияға бөледі: қалаулы және қалаусыз, тікелей және жанама, күтілетін және күтпеген. Ал Вейнерт екі категорияны бөліп көрсетеді: қоғамдық және жеке, сондай-ақ пайда мен шығын.
Both positive and negative outcomes are possible when an individual or organization chooses to adopt a particular innovation. Rogers states that this area needs further research because of the biased positive attitude that is associated with innovation. Rogers lists three categories for consequences: desirable vs. undesirable, direct vs. indirect, and anticipated vs. unanticipated. In contrast Wejnert details two categories: public vs. private and benefits vs. costs.
Мемлекеттік-жекеменшік қатынастар
Қоғамдық салдарлар – инновацияның актерден өзгелерге тигізетін әсері, ал жеке салдарлар – актерге тигізетін әсері. Қоғамдық салдарлар көбінесе елдер, штаттар, ұйымдар немесе әлеуметтік қозғалыстар сияқты ұжымдық субъектілерді қамтиды. Нәтижелер әдетте қоғамдық әл-ауқат мәселелерімен байланысты болады. Жеке салдарлар көбінесе жеке тұлғаларға немесе қауым сияқты кіші ұжымдық топтарға қатысты. Инновациялар көбінесе өмір сапасын жақсартуға немесе ұйымдық немесе әлеуметтік құрылымдарды реформалауға бағытталған.
Public consequences comprise the impact of an innovation on those other than the actor, while private consequences refer to the impact on the actor. Public consequences usually involve collective actors, such as countries, states, organizations or social movements. The results are usually concerned with issues of societal well being. Private consequences usually involve individuals or small collective entities, such as a community. The innovations are usually concerned with the improvement of quality of life or the reform of organizational or social structures.
Шығындармен салыстырғанда пайда
Инновацияның пайдасы – оның жағымды салдары, ал шығындары – теріс салдары. Шығындар ақшалай немесе ақшалай емес, тікелей немесе жанама болуы мүмкін. Тікелей шығындар көбінесе қаржылық белгісіздікке және нарық қатысушысының экономикалық жағдайына байланысты. Жанама шығындарды анықтау қиынырақ. Мысалы, инновациялық тұқымдарды қолдану үшін жаңа пестицидтер сатып алу қажеттігі. Жанама шығындар әлеуметтік сипатта да болуы мүмкін, мысалы, инновация тудырған әлеуметтік шиеленістер. Маркетологтар диффузия процесіне ерекше қызығушылық танытады, себебі ол жаңа өнімнің табысқа жететінін немесе сәтсіздікке ұшырайтынын анықтайды. Жаңа өнім немесе қызметті тиімді басқару үшін маркетологқа диффузия процесін түсіну өте маңызды.
Benefits of an innovation obviously are the positive consequences, while the costs are the negative. Costs may be monetary or nonmonetary, direct or indirect. Direct costs are usually related to financial uncertainty and the economic state of the actor. Indirect costs are more difficult to identify. An example would be the need to buy a new kind of pesticide to use innovative seeds. Indirect costs may also be social, such as social conflict caused by innovation. Marketers are particularly interested in the diffusion process as it determines the success or failure of a new product. It is quite important for a marketer to understand the diffusion process so as to ensure proper management of the spread of a new product or service.
Қалайтылатын және қаламайтын
Инновациялардың таралуы теориясы қоғамдық денсаулық сақтаудағы жаңа араласулардың күтпеген салдары зерттеулері үшін қолданылды. Кітапта технологиялық таралудың күтпеген жағымсыз салдарының көптеген мысалдары келтірілген. Орталық Батыс ауыл шаруашылығы колледждері жасаған автоматты томат жинау машиналарын қабылдау нәтижесінде тұтынушылар ұнатпаған қатты томаттар пайда болды, сондай-ақ мыңдаған жұмыс орындары жойылды, осының салдарынан мыңдаған шағын фермерлер банкротқа ұшырады. Тағы бір мысал ретінде, саам халқының бұғы шаруашылығы мәдениетінде қар мотоциклінің пайдалануы олардың қоғамын құлдыратып, бұғы шаруалары арасында алкоголизм мен жұмыссыздық кеңінен тарады, бұғылардың денсаулығы нашарлады (мысалы, стрестен туған ойық жаралар, түсік тастау) және теңсіздік күрт өсті.
The diffusion of innovations theory has been used to conduct research on the unintended consequences of new interventions in public health. In the book multiple examples of the unintended negative consequences of technological diffusion are given. The adoption of automatic tomato pickers developed by Midwest agricultural colleges led to the adoption of harder tomatoes (disliked by consumers) and the loss of thousands of jobs leading to the collapse of thousands of small farmers. In another example, the adoption of snowmobiles in Saami reindeer herding culture is found to lead to the collapse of their society with widespread alcoholism and unemployment for the herders, ill health for the reindeer (such as stress ulcers, miscarriages) and a huge increase in inequality.
Математикалық өңдеу
Инновацияның таралуы көбінесе логистикалық функцияға ұқсас S пішіндес қисық сызықты құрайды. Роджердің таралу моделі жаңа өнімнің танымалдылығы уақыт өте келе қанығу деңгейіне жетеді, содан кейін төмендейді деген тұжырымға келеді, бірақ ол бұл процеске қанша уақыт кететінін және қанығу деңгейінің қандай болатынын болжауға мүмкіндік бермейді. Басс (1969) және көптеген басқа зерттеушілер осы кемшілікті жою және қабылдау уақыты мен деңгейін сандық түрде болжау үшін параметрлік формулаларға негізделген таралуды модельдеуді ұсынды. Басс моделі алғашқы екі кезеңге (таныстыру және өсу) назар аударады. Басс моделінің кейбір кеңейтімдері соңғы екі кезеңнің (жетілу және төмендеу) математикалық модельдерін ұсынады. MS Excel немесе басқа да құралдарды Басс моделінің теңдеулерін және басқа таралу модельдерінің теңдеулерін сандық түрде шешу үшін қолдануға болады. Математикалық бағдарламалау модельдері, мысалы, S D моделі, инновациялар теориясының таралуын нақты деректерге қатысты мәселелерге қолданады. Сонымен қатар, агенттік модельдер идеялар мен инновациялардың таралуын модельдеу үшін жеке деңгейдегі ережелерді құру арқылы көбірек интуитивті процеске сүйенеді.
The diffusion of an innovation typically follows an S shaped curve which often resembles a logistic function. Roger's diffusion model concludes that the popularity of a new product will grow with time to a saturation level and then decline, but it cannot predict how much time it will take and what the saturation level will be. Bass (1969) and many other researchers proposed modeling the diffusion based on parametric formulas to fill this gap and to provide a means for a quantitative forecast of adoption timing and levels. The Bass model focuses on the first two (Introduction and Growth). Some of the Bass Model extensions present mathematical models for the last two (Maturity and Decline). MS Excel or other tools can be used to solve the Bass model equations, and other diffusion models equations, numerically. Mathematical programming models such as the S D model apply the diffusion of innovations theory to real data problems. In addition to that, agent based models follow a more intuitive process by designing individual level rules to model the diffusion of ideas and innovations.
Күрделі жүйелер үлгілері
Күрделі желілік модельдер инновациялардың бір-бірімен байланысты жеке тұлғалар арасында таралуын зерттеу үшін де қолданылуы мүмкін, мысалы, физикалық қауымдастық немесе көршілес аудандағы пірден пірге (peer-to-peer) байланыс желісі арқылы. Мұндай модельдер желіде (немесе графикте) түйіндер ретінде жеке тұлғалардың жүйесін көрсетеді. Бұл тұлғаларды байланыстыратын өзара әрекеттесулер желінің қабырғаларымен бейнеленеді және әлеуметтік байланыстардың ықтималдығына немесе күшіне негізделуі мүмкін. Мұндай модельдердің динамикасында әр түйінге қазіргі күйі беріледі, бұл жеке тұлғаның инновацияны қабылдағанын немесе қабылдамағанын көрсетеді, ал модель теңдеулері осы күйлердің уақыт өте қалай өзгеретінін сипаттайды. Шегі бар модельдерде технологияны қабылдау екі фактордың тепе-теңдігімен анықталады: инновацияның жеке тұлға үшін (көбінесе пайдалылық деп аталады) қабылданатын пайдасы, сондай-ақ қабылдауға кедергі келтіретін факторлар, мысалы, құны. Жеке және әлеуметтік мотивациямен қабылдау шешімдеріне әсер ететін көптеген параметрлерді нақты қарым-қатынастарды көрсететін түйіндер мен байланыстар тізбегі ретінде осындай модельдер арқылы көрсетуге болады. Әлеуметтік желілерді талдаудан алған білімді пайдалана отырып, әр түйін инноватор, қабылдаушы немесе қабылдауға болатын тұлға болып табылады. Қабылдауға болатын тұлғалардың шегі бар – инновацияны қабылдаған көршілерінің үлесі, оған қол жеткізбейінше қабылдамайды. Уақыт өте келе, әр қабылдауға болатын тұлға өз көршілеріне қарап, олар қолданатын технологияларға сүйене отырып, қабылдау керек-меу деген шешімге келеді. Әрбір жеке түйіннің әсерін және оның бүкіл желіге тигізетін әсерін талдағанда, қабылдаудың күтілетін деңгейі бастапқы қабылдаушылардың санына және желінің құрылымы мен қасиеттеріне байланысты екені байқалды. Инновацияның сәтті таралуы үшін екі фактор маңызды: түйіндердің көршілерімен байланыстарының саны және желіде ортақ байланыстардың жоғары деңгейінің болуы (кластерлеу коэффициентімен өлшенген). Бұл модельдер пікір көшбасшыларының басқаларға тигізетін әсерін көрсетуде өте тиімді. Компьютерлік модельдер көбінесе таралудың әлеуметтік аспектілері мен жеке тұлғалар үшін қабылданатын ішкі пайда арасындағы тепе-теңдікті зерттеу үшін қолданылады.
Complex network models can also be used to investigate the spread of innovations among individuals connected to each other by a network of peer to peer influences, such as in a physical community or neighborhood. Such models represent a system of individuals as nodes in a network (or graph). The interactions that link these individuals are represented by the edges of the network and can be based on the probability or strength of social connections. In the dynamics of such models, each node is assigned a current state, indicating whether or not the individual has adopted the innovation, and model equations describe the evolution of these states over time. In threshold models, the uptake of technologies is determined by the balance of two factors: the (perceived) usefulness (sometimes called utility) of the innovation to the individual as well as barriers to adoption, such as cost. The multiple parameters that influence decisions to adopt, both individual and socially motivated, can be represented by such models as a series of nodes and connections that represent real relationships. Borrowing from social network analysis, each node is an innovator, an adopter, or a potential adopter. Potential adopters have a threshold, which is a fraction of his neighbors who adopt the innovation that must be reached before he will adopt. Over time, each potential adopter views his neighbors and decides whether he should adopt based on the technologies they are using. When the effect of each individual node is analyzed along with its influence over the entire network, the expected level of adoption was seen to depend on the number of initial adopters and the network's structure and properties. Two factors emerge as important to successful spread of the innovation: the number of connections of nodes with their neighbors and the presence of a high degree of common connections in the network (quantified by the clustering coefficient). These models are particularly good at showing the impact of opinion leaders relative to others. Computer models are often used to investigate this balance between the social aspects of diffusion and perceived intrinsic benefit to the individuals.
Сын
Инновациялардың таралуы бойынша көптеген салаларда төрт мыңнан астам мақала жарияланғанымен, олардың көп бөлігі Роджерс жүйелі теорияны жасағаннан кейін жазылған, бірақ теорияға елеулі өзгерістер енгізілген жоқ. Таралуды сандық көрсеткіштермен бағалау қиын, себебі адамдар мен адамдар арасындағы байланыстар өте күрделі. Жаңалықты қабылдауға не себеп болатынын нақты анықтау өте қиын, тіпті мүмкін емес. Осы факторлардың көптігі зерттеулерде тұрақсыз нәтижелерге алып келді, бұл эвристикалық құнын төмендетті. Роджерс таралу зерттеулерінің жетістіктерін және сын-ескертпелерін төрт категорияға жіктеді: инновацияға бейімділік, жеке адамды кінәлауға бейімділік, есте сақтау мәселесі және теңдік мәселелері. Атап айтқанда, инновацияға бейімділік, барлық жаңалықтың пайдалы және оларды қабылдау қажет дегенді білдіреді. Ақпаратты көптеген көздерден алатын және жіберушіге кері байланыс беретін күрделі жағдайда, бір бағытты модель жеткіліксіз, және бірнеше коммуникация ағындарын зерттеу қажет.
Even though there have been more than four thousand articles across many disciplines published on Diffusion of Innovations, with a vast majority written after Rogers created a systematic theory, there have been few widely adopted changes to the theory. Diffusion is difficult to quantify because humans and human networks are complex. It is extremely difficult, if not impossible, to measure what exactly causes adoption of an innovation. This variety of variables has also led to inconsistent results in research, reducing heuristic value. Rogers placed the contributions and criticisms of diffusion research into four categories: pro innovation bias, individual blame bias, recall problem, and issues of equality. The pro innovation bias, in particular, implies that all innovation is positive and that all innovations should be adopted. In complex environments where the adopter is receiving information from many sources and is returning feedback to the sender, a one way model is insufficient and multiple communication flows need to be examined.