Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2002 жылғы Жапон Гран-приі (ресми түрде 2002 жылғы Фудзи Телевидениесі Жапон Гран-приі) – 2002 жылдың 13 қазанында Сузукада өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 2002 жылғы FIA Формула-1 Әлем Чемпионатының он жетінші және соңғы жарысы болды. Бұл трассада өткізілген соңғы жарыс еді. 53 айналымдық жарысты Майкл Шумахер (Ferrari) жеңіп алды. Шумахер поул-позицияны иеленді, пит-стоптарды қоспағанда, жарыстың басынан соңына дейін көш бастады және жарыстың ең жылдам айналымын көрсетті. Бұл оның маусымдағы он бірінші жеңісі және Ferrari командасының он бесінші жеңісі болды, соның арқасында 1988 жылғы F1 маусымында McLaren көрсеткен рекордты теңестірді. Командаласы Рубенс Барричелло екінші орынды, ал Кими Райкконен McLaren Mercedes командасынан үшінші орынды иеленді. Бұл 1999 жылғы F1 маусымының күміс жүлдегері Эдди Ирвин мен 1993 және 1994 жылдардан бері F1-де қатысып келе жатқан Мика Сало үшін соңғы жарыс болды. Бұл Алекс Юнг пен Аллан Макниш үшін де соңғы жарыс еді, бірақ соңғысы біліктілік кезіндегі ауыр апаттан кейін алған жарақаттарына байланысты жарысқа қатыса алмады. Бұл 1991 жылы алғаш рет енгізілген 10-6-4-3-2-1 ұпайлар жүйесін және 1996 жылы енгізілген жарыс аптасы форматын (жұма күні екі, сенбі күні бір жаттығу сессиясы, бір сағаттық біліктілік және жексенбі күнгі жаттығу) пайдаланған соңғы жарыс болды. Бұл жарыс сонымен қатар Ferrari үшін 2004 жылғы Австралия Гран-приіне дейін соңғы бір-екі орынды жеңіс болды.
The 2002 Japanese Grand Prix (formally the 2002 Fuji Television Japanese Grand Prix) was a Formula One motor race held at Suzuka on 13 October 2002. It was the seventeenth and final race of the 2002 FIA Formula One World Championship. It is also the last race held on this layout. The 53 lap race was won by Michael Schumacher, driving a Ferrari. Schumacher took pole position, led the whole race except during the pit stops, and set the fastest race lap. It was his eleventh win of the season and the fifteenth for the Ferrari team, thus equalling the record set by McLaren in F1 season of 1988. Teammate Rubens Barrichello finished second, with Kimi Räikkönen third in a McLaren Mercedes. This was the last race for F1 season of 1999 runner up Eddie Irvine and Mika Salo, who had been in F1 since 1993 and 1994 respectively. It was also the last race for Alex Yoong and Allan McNish, though the latter could not participate in the race itself due to injuries suffered in a heavy crash during qualifying. This was the last race to use the 10 6 4 3 2 1 points system first introduced in 1991, and also the last race to use the race weekend format first introduced in 1996, with 3 practice sessions (two on Friday, one on Saturday morning), a one hour qualifying session and a Sunday morning warm up. The race would also mark Ferrari's last one two finish for a year until the 2004 Australian Grand Prix.
Өмірбаян
Жүргізушілер және конструкторлар титулы бұрыннан шешілгендіктен, чемпионаттағы күрес төменгі сатыларға шоғырланды. Жүргізушілер чемпионатында Хуан Пабло Монтоя командаласы Ральф Шумахерден 5 ұпайға озып, 3-орынды сақтап тұрды. Ральф 3-орынға ие болу үшін, Монтоя екінші орыннан төмен аяқтаса, жарысты жеңуі керек немесе Монтоя ұпай ала алмаса, екінші орынға қол жеткізуі қажет еді. Дэвид Коултардтың 3-орынды жеңіп алу мүмкіндігі аз болды, бірақ бұл тек Монтоя 3-орыннан төмен аяқтаса, Жапон Гран-присінде жеңіске жеткен жағдайда ғана мүмкін еді. Коултард Ральф Шумахерден озып, чемпионатта 4-орынды алуға да мүмкіндігі бар еді. Басқа да бірнеше жүргізушілер соңғы рейтингтерін жақсартуға талпынды. Конструкторлар чемпионатында «Феррари», «Уильямс» және «Макларен» 1-ден 3-орынға дейін өз орнын қалыптастырды. «Рено» 4-орынды дерлік қамтамасыз еткен, бірақ «Заубер» командасы жарысты жеңіп, екінші көлігі ұпай алатын болса ғана 4-орынға қол жеткізе алатын еді. Төрт команда (11 ұпаймен «Заубер», 8 ұпаймен «Ягуар» және 7 ұпайдан «Хонда» командаларының «BAR» және «Джордан») позиция үшін қатаң күресте болды, себебі соңғы рейтинг команданың телеарналардың құқықтарынан түсетін табысына әсер ететін еді. «Феррари» осы жарыста үстемдік танытады деп күтілді. Егер Михаэль Шумахер жарысты жеңіп алса, ол өзінің рекордтық жеңістер санын жақсартар еді, өйткені Шумахер сол жылы бірде-бір жарыстан шықпады және барлық жарысты жүлделі орында аяқтады. Бұл «Тойота» командасы үшін туған жері – Жапониядағы алғашқы «Формула-1» жарысы болды. Гран-приге дейін бірнеше команда өткен аптада сынақ жүргізді. «Макларен», «Уильямс», «Тойота» және «BAR» Барселонада болды, ал «Макларен» командасының тестілеуші жүргізушісі Александр Вурц сол жерде жаңа рекорд орнатты. «Феррари» «Заубер» командасымен Муджеллода, «Херес» және «Фиорано» трассаларында сынақтан өтті, ал «Рено» және «Джордан» Сильверстоунда жаттықты. Командалар Гран-приге дайындық жасаумен қатар, 2003 жылғы маусымға арналған компоненттерді де сынап көрді.
With both drivers and constructors title already decided, the fight in the championships concentrated on the lower ranks. In the Drivers' Championship, Juan Pablo Montoya was 3rd, 5 points ahead of teammate Ralf Schumacher. For Ralf to take 3rd, he needed to either win the race, provided that Montoya finished lower than second, or to finish second with Montoya out of the point scoring positions. David Coulthard had a slim chance of winning 3rd place but that could only happen if he won the Japanese Grand Prix with Montoya finishing 3rd or lower. Coulthard could take 4th in the Championship by finishing 4th and ahead of Ralf Schumacher. Further down, a number of drivers had a chance to improve their final ranking. In the Constructors' Championship, Ferrari, Williams and McLaren had secured 1st to 3rd. Renault had almost clinched 4th as Sauber would needed at least to win the race with their second car finishing in the points to take 4th. Four points separated four teams (Sauber on 11, Jaguar with 8 and both Honda runners BAR and Jordan with 7 points each) in a tough fight for positions, as the final ranking influenced how much a team received from the revenue of TV rights. Ferrari were expected to dominate this race. If Michael Schumacher managed to win the race, he would improve his record number of wins with a perfect finishing record, as Schumacher had not retired from any race that year and had finished every race on the podium. This was the first Formula 1 race for Toyota at their home country of Japan. A number of teams were testing the previous week before the Grand Prix. McLaren, Williams, Toyota and BAR were at Barcelona and McLaren test driver Alexander Wurz broke the lap record there. Ferrari were testing at Mugello with Sauber and at Jerez and Fiorano while Renault and Jordan tested at Silverstone. The teams concentrated on set up for the Grand Prix as well as testing components for the 2003 season.
Іріктеу
Майкл Шумахер маусымдағы 7-ші және карьерасындағы 50-ші поул-позицияны жеңіп алып, командаласы Рубенс Барричелло мен Дэвид Коултардтан озып кетті. Кими Райкконен 4-ші орынға ие болды, Ральф Шумахер мен Хуан Пабло Монтойядан жоғары көтерілді. Такума Сато 7-ші орынды алып, командаласы Джанкарло Физикелладан жақсы нәтиже көрсетті. Жак Вильнёв 9-шы орынды иеленді, ал Дженсон Баттон топ-10-ды аяқтады. Аллан Макниш 130R бұрылысында бақылауын жоғалтып, қауіпсіздік кедергісіне соғылып кеткенінен кейін жарыс 75 минуттан астам уақытқа тоқтатылды. Оның машинасының артқы бөлігі қирады, бірақ, әлдеқандай ауыр жарақат алмады. Ол 18-ші орынға іліккенімен, жарысқа қатысуға жарамсыз болды. Поул үшін күрес Майкл Шумахердің айқын басымдығымен аяқталды, ол командаласының және басқалардың барлығынан жылдам болды. Алдыңғы қатардағы күрес ең үздік үш команданың қалған бес пилоты арасында болды. Сессияның көп бөлігінде олар теңдей болғанмен, Барричелло, Коултард және Райкконен сессия соңында жақсартты, ал Ральф Шумахер мен Хуан Пабло Монтойя жақсартуға қол жеткізбеді, нәтижесінде соңғы орналасу белгіленді. Алдыңғы үш командадан кейін, «Жордан» командасы қуатты «Хонда» қозғалтқышының арқасында үздіктердің арасындағы ең жақсы нәтижені көрсетті. Такума Сато өзінің туған жеріндегі жанкүйерлерін таң қалдырып, ғана емес, командаласын озып, сонымен қатар 7-ші орынға ие болды және Формула-1 машинасымен трассадағы алғашқы рет үшін Майклдың көрсеткен уақытынан 1,773 секунд қана артта қалды. Сатодан кейін күткендей, 7-ші орындағы Сато мен 15-ші орындағы Масса арасында 1 секундтік айырма болды. Макништің соқтығысынан басқа, Оливье Панис пен Эдди Ирвин машиналарын бұзуға ұшырады және трассада тоқтауға мәжбүр болды. Панис қосалқы машинаны пайдаланып қайта оралды, ал Ирвин олай істеген жоқ. Командаластар арасындағы бәсекеде Мика Сало Аллан Макништен 1,449 секундқа озып өтті, бірақ Макниш соқтығысқа ұшырады және тек бір рет қана шықты. Жак Вильнёв Оливье Панистен 0,843 секундқа озып өтті, бірақ Панистің машинасы да бұзылып, қосалқы машинаға ауысуға мәжбүр болды. Михаэль Шумахер Рубенс Барричеллодан 0,432 секундқа озып өтті. Ральф Шумахер мен Хуан Пабло Монтойя арасындағы айырма 0,063 секундты құрады. Дэвид Коултард Кими Райкконеннен 0,109 секундқа озып өтті, ал Дженсон Баттон соңғы айналымында машинасы бұзылған Джарно Труллиден 0,118 секундқа озып өтті. Такума Сато маусымдағы ең жақсы біліктілік көрсетті, ал Михаэль Шумахер тағы да өзінің ең жақсы көрсеткішіне теңесті. Ральф Шумахер мен Хуан Пабло Монтойя осы маусымдағы ең нашар біліктілік көрсеткіштеріне теңесті.
Michael Schumacher grabbed his 7th pole position of the season and the 50th of his career ahead of teammate Rubens Barrichello and David Coulthard. Kimi Räikkönen was 4th ahead of Ralf Schumacher and Juan Pablo Montoya. Takuma Sato managed 7th and his best ever qualifying ahead of his teammate Giancarlo Fisichella. Jacques Villeneuve was 9th with Jenson Button wrapping up the top 10. The session was interrupted for over 75 minutes after Allan McNish appeared to have lost control of his car and crashed backwards through the safety barrier at the 130R curve. The back of his car was destroyed, luckily though he didn't sustain any major injuries. He qualified in 18th, however was unfit to start the race. The fight for pole turned to be a no contest with Michael Schumacher convincingly faster than anyone else here including his teammate. The fight at the front was really between the other 5 drivers of the top 3 teams. For most of the session they appeared to be evenly matched however Barrichello, Coulthard and Räikkönen all managed to improve late in the session while Ralf Schumacher and Juan Pablo Montoya didn't and hence the final order. Behind the top 3 teams, the Jordan team took the honours of the best of the rest thanks to a more powerful Honda engine. Takuma Sato impressed his home crowds by not just outqualifying his teammate but also ending up in 7th and only 1.773 seconds off Michael's pace despite this being his first time on the track in a Formula 1 car. Behind Sato, it was close as expected with 1 second separating Sato in 7th and Massa in 15th. In addition to McNish's crash, Olivier Panis and Eddie Irvine suffered from car problems and had to stop on the track. Panis managed to get back and use the spare but Irvine didn't. In the battle of the teammates, Mika Salo managed to qualify 1.449 seconds ahead of Allan McNish although McNish had his crash and only had 1 run. Jacques Villeneuve managed to qualify 0.843 seconds ahead of Olivier Panis but again Panis had car problems and had to switch to the spare and Michael Schumacher managed to out qualify Rubens Barrichello by 0.432 seconds. Closest were Ralf Schumacher and Juan Pablo Montoya with just 0.063 seconds separating them. David Coulthard managed to be 0.109 seconds ahead of Kimi Räikkönen and Jenson Button was 0.118 seconds ahead of Jarno Trulli who also suffered a car problem on his final run. Takuma Sato had his best qualifying position the season while Michael Schumacher once again equalled his best. Both Ralf Schumacher and Juan Pablo Montoya equalled their worst qualifying positions this season.
Біліктілік жіктелуі
Орын № Тәуекелдемеші Жүргізуші Ұйымдама Айналым Айырмашылық Төртінші қатар 1 1 Михаэль Шумахер Ferrari 1:31.317 1 2 2 Рубенс Барричелло Ferrari 1:31.749 +0.432 2 3 3 Дэвид Култард McLaren Mercedes 1:32.088 +0.771 3 4 4 Кimi Ряйкконен McLaren Mercedes 1:32.197 +0.880 4 5 5 Ральф Шумахер Williams BMW 1:32.444 +1.127 5 6 6 Хуан Пабло Монтойя Williams BMW 1:32.507 +1.190 6 7 10 Такума Сато Jordan Honda 1:33.090 +1.773 7 8 9 Джанкарло Физикелла Jordan Honda 1:33.276 +1.959 8 9 11 Жак Вильнёв BAR Honda 1:33.349 +2.032 9 10 15 Дженсон Баттон Renault 1:33.429 +2.112 10 11 14 Ярно Трулли Renault 1:33.547 +2.230 11 12 7 Ник Хайдфельд Sauber Petronas 1:33.553 +2.236 12 13 24 Мика Сало Toyota 1:33.742 +2.425 13 14 16 Эдди Ирвайн Jaguar Cosworth 1:33.915 +2.598 14 15 8 Фелипе Масса Sauber Petronas 1:33.979 +2.662 15 16 12 Оливье Панис BAR Honda 1:34.192 +2.875 16 17 17 Педро де ла Роса Jaguar Cosworth 1:34.227 +2.910 17 18 25 Аллан Макниш Toyota 1:35.191 +3.874 19 23 Марк Веббер Minardi Asiatech 1:35.958 +4.641 18 20 22 Алекс Юнг Minardi Asiatech 1:36.267 +4.950 19 107% уақыт: 1:37.709 Көздік дерек:
Pos No Driver Constructor Lap Gap Grid 1 1 Michael Schumacher Ferrari 1:31.317 1 2 2 Rubens Barrichello Ferrari 1:31.749 +0.432 2 3 3 David Coulthard McLaren Mercedes 1:32.088 +0.771 3 4 4 Kimi Räikkönen McLaren Mercedes 1:32.197 +0.880 4 5 5 Ralf Schumacher Williams BMW 1:32.444 +1.127 5 6 6 Juan Pablo Montoya Williams BMW 1:32.507 +1.190 6 7 10 Takuma Sato Jordan Honda 1:33.090 +1.773 7 8 9 Giancarlo Fisichella Jordan Honda 1:33.276 +1.959 8 9 11 Jacques Villeneuve BAR Honda 1:33.349 +2.032 9 10 15 Jenson Button Renault 1:33.429 +2.112 10 11 14 Jarno Trulli Renault 1:33.547 +2.230 11 12 7 Nick Heidfeld Sauber Petronas 1:33.553 +2.236 12 13 24 Mika Salo Toyota 1:33.742 +2.425 13 14 16 Eddie Irvine Jaguar Cosworth 1:33.915 +2.598 14 15 8 Felipe Massa Sauber Petronas 1:33.979 +2.662 15 16 12 Olivier Panis BAR Honda 1:34.192 +2.875 16 17 17 Pedro de la Rosa Jaguar Cosworth 1:34.227 +2.910 17 18 25 Allan McNish Toyota 1:35.191 +3.874 19 23 Mark Webber Minardi Asiatech 1:35.958 +4.641 18 20 22 Alex Yoong Minardi Asiatech 1:36.267 +4.950 19107% time: 1:37.709Source:
Жасырын жіктеу
Орын № Жүргізуші Конструктор Тыныс/Шығу Айналымдар Уақыты/Шығу Желісі Ұпайлар 1 1 Майкл Шумахер Ферари 53 1:26:59.698 1 10 2 2 Рубенс Барричелло Ферари 53 +0.506 2 6 3 4 Кими Райкконен Макларен Мерседес 53 +23.292 4 4 4 6 Хуан Пабло Монтойя Уильямс БМВ 53 +36.275 6 3 5 10 Такума Сато Джордан Хонда 53 +1:22.694 7 2 6 15 Дженсон Баттон Рено 52 1 айналым 10 1 7 7 Ник Хайдфельд Саубер Петронас 52 1 айналым 12 8 24 Мика Сало Тойота 52 1 айналым 13 9 16 Эдди Ирвин Ягуар Косворт 52 1 айналым 14 10 23 Марк Веббер Минарди Азиатек 51 2 айналым 18 11 5 Ральф Шумахер Уильямс БМВ 48 Қозғалтқыш 5 Шығу 17 Педро де ла Роза Ягуар Косворт 39 Беріліс 17 Шығу 9 Джанкарло Физикелла Джордан Хонда 37 Қозғалтқыш 8 Шығу 14 Жарно Трулли Рено 32 Механикалық 11 Шығу 11 Жак Вильнев БАР Хонда 27 Қозғалтқыш 9 Шығу 22 Алекс Юнг Минарди Азиатек 14 Сыртқа шығу 19 Шығу 12 Оливье Панис БАР Хонда 8 Механикалық 16 Шығу 3 Дэвид Култхард Макларен Мерседес 7 Дроссель 3 Шығу 8 Фелипе Масса Саубер Петронас 3 Апат 15 Шығу 25 Аллан Макниш Тойота Жарысқа қатыспады (жарақаттан)
Pos No Driver Constructor Tyre Laps Time/Retired Grid Points 1 1 Michael Schumacher Ferrari 53 1:26:59.698 1 10 2 2 Rubens Barrichello Ferrari 53 +0.506 2 6 3 4 Kimi Räikkönen McLaren Mercedes 53 +23.292 4 4 4 6 Juan Pablo Montoya Williams BMW 53 +36.275 6 3 5 10 Takuma Sato Jordan Honda 53 +1:22.694 7 2 6 15 Jenson Button Renault 52 +1 lap 10 1 7 7 Nick Heidfeld Sauber Petronas 52 +1 lap 12 8 24 Mika Salo Toyota 52 +1 lap 13 9 16 Eddie Irvine Jaguar Cosworth 52 +1 lap 14 10 23 Mark Webber Minardi Asiatech 51 +2 laps 18 11 5 Ralf Schumacher Williams BMW 48 Engine 5 Ret 17 Pedro de la Rosa Jaguar Cosworth 39 Transmission 17 Ret 9 Giancarlo Fisichella Jordan Honda 37 Engine 8 Ret 14 Jarno Trulli Renault 32 Mechanical 11 Ret 11 Jacques Villeneuve BAR Honda 27 Engine 9 Ret 22 Alex Yoong Minardi Asiatech 14 Spun off 19 Ret 12 Olivier Panis BAR Honda 8 Mechanical 16 Ret 3 David Coulthard McLaren Mercedes 7 Throttle 3 Ret 8 Felipe Massa Sauber Petronas 3 Accident 15 DNS 25 Allan McNish Toyota Injured in qualifying Sources: