Кіріспе

Жоғарғы келісім залы (; Маньчжу: ; Меллендорф: amba hūwaliyambure deyen) — Қытайдың Пекин қаласындағы Тыйым салынған қаладағы ең үлкен зал. Ол Жоғарғы үйлесімдік қақпасының артында, қаланың орталық осінде орналасқан. Мармур тас негізінен үш қабатқа дейін көтеріліп, қоладан жасалған құрбандық тұғындарымен қоршалған Жоғарғы келісім залы Қытайдағы ең ірі ағаш құрылымдардың бірі болып табылады. Мин және Цин әулеттерінің императорлары осы залдың ішінде таққа отыру және үйлену рәсімдерін өткізген. Залдың атауы соңғы бірнеше ғасыр ішінде бірнеше рет өзгерді: бастапқыда Фенгтиан Диан (奉天殿) деп аталды, 1562 жылы Хуанцзи Дианға (皇极殿) ауыстырылды, ал 1645 жылы Цин әулетінің Шунцзи императоры оны қазіргі атауымен атады. Жоғарғы келісім залы, Орталық келісім және Келісімді сақтау залдарымен бірге, Тыйым салынған қаланың Сыртқы ауласының орталық бөлігін құрайды. Жоғарғы келісім залы айналасындағы алаңнан бірнеше метр биікке көтеріледі. Бұл зал – императорлық биліктің салтанатты орталығы және Қытайдағы ең үлкен сақталған ағаш құрылысы. Оның ені он бір бөлік, ал негізгі залдың ені тоғыз бөлік, тереңдігі бес бөлік. Тоғыз және бес сандары императордың мәртебесімен байланысты символдық мағынаға ие. Император тағына ең жақын орналасқан алты бағана алтынмен жабылған, ал бүкіл зал айдаһар мотивтерімен безендірілген. Айдаһар тағының арқасы мен қолының тіреуіштерінде бес айдаһар бейнеленген. Тақтың артындағы экранда тоғыз айдаһардан тұратын суреттер жиынтығы бейнеленген, бұл да "тоғыз бес" символизмін көрсетеді. Жоғарғы келісім залында қызыл сандал ағашынан жасалған әсем тақ орналасқан, оны бұрын Цин әулетінің императорлары қолданған. Тақтың тікелей үстіндегі төбеде күрделі кассион орналасқан, ол орамалданған айдаһармен әсемделген. Оның аузынан "Xuanyuan Mirror" деп аталатын металл шарлар жиынтығына ұқсас люстра аспа байна. Бұл айна – мифологиялық Қытай билеушісі Сары императорға сілтеме. Аңыз бойынша, егер біреу таққа қол сұқса, металл шарлар құлап, оны өлтіреді. Мин әулеті кезінде императорлар мемлекеттік мәселелерді осы залдың ішінде талқылаған. Цин әулеті кезінде императорлар сотты жиі өткізген. Осының салдарынан залдың орны Ішкі аулаға көшірілді, ал Жоғарғы келісім залы тек салтанатты шаралар үшін, мысалы, таққа отыру, тағайындау және императорлық үйлену тойлары үшін қолданылды. Алғашқы зал 1421 жылы Мин әулеті кезінде салынды, Цин әулеті кезінде жеті рет өртенді, ал 1695-1697 жылдары соңғы рет қайта жаңартылды. 16 ғасырдағы қайта құрылыстан кейін залдың көлемі қазіргі өлшемдеріне дейін қысқартылды. Бұл өзгерістің себебі жеткілікті үлкен ағаш бөреулерін таба алмау болды.