Кіріспе

Кимбангуизм – Симон Кимбангудың 1921 жылы Бельгия Конгосында (қазіргі Конго Демократиялық Республикасы) құрған, Иса Мәсіхтің жер бетіндегі шіркеуі арқылы жарияланатын христиан діни қозғалысы. Африкалықтар бастаған үлкен, тәуелсіз шіркеудің шамамен 6 миллион жатағы бар, ал бас кеңсесі Конгоның Орталық провинциясындағы Нкамба қаласында орналасқан. Бұл дін Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің, Бүкіл Африка шіркеулер конференциясының және Африкалық институтталған шіркеулер ұйымының мүшесі болды. 2021 жылдың маусым айында Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі діни нанымдарына қатысты ұстанымдарға байланысты мүшелігін қайтарып алды.

Тарих

1921 жылы сәуірде баптист миссиясының катехизисі Кимбангу өзінің керемет емдеулері мен Киелі кітаптағы үйретілімдері арқылы жаппай қозғалысты бастады. Оның үйретілімдері жұмыс істейтін халықты қызықтырды, олар жұмыстарын тастап, оның азаттық туралы сөздерін тыңдауға келді. Бұл колониялық еңбек жүйесіне және, демек, Бельгия үкіметіне қауіп келтірді. Бельгия билігі бұл сенімге күдікпен қарады және Кимбангуды 1951 жылы қайтыс болғанға дейін түрмеге қамады. Шіркеу 1959 жылы Бельгия отаршылдық билігімен ресми түрде мойындалды. Орталық Африкадағы кейбір шағын, нашар ұйымдастырылған топтар Кимбангуды Құдайдың пайғамбары деп есептейді.

Кимбангу өмірі мен шығармашылығы

Шіркеудің мәліметінше, Кимбангу Конголық нәресте ретінде Сион тауынан жер бетіне түскен деп есептеледі. Оның әкесі дәстүрлі діни басшы болған, бірақ ата-анасы екеуі де қайтыс болып, Кимбангу жетім қалды және анасының қарындасының қамқорлығына берілді. Ол оны баптист миссионерлік мектебіне апарып, ол онда көп жылдар бойы оқыды. Өскен соң ол уағыздаушы болды.

Сенімдер мен тәжірибелер

Шіркеу саясаттан бас тартып, пуритандық этиканы қабылдайды, зорлық-зомбылық, көп әйел алу, сиқыр және колдовство, алкоголь, темекі және биді жоққа шығарады. Оның құлшылығы баптистік үлгіде, бірақ 1971 жылға дейін Евхаристия енгізілген жоқ. Кимбангушілер күнтізбенің үш маңызды күні: 6 сәуір (емдеу қызметінің басталу күні), 25 мамыр (Рождество, Әке Диалунгананың туған күні) және 12 қазан (Кимбангудың қайтыс болған күні). Шіркеуде діни сакраменттер кеңінен таралмаған, бірақ үлкен және жақсы ұйымдастырылған қызметтер өтеді. Шіркеу сондай-ақ Нкамбаның Киелі кітапта айтылған Жаңа Иерусалим екеніне сенеді. Шіркеу Кимбангудың Киелі Рух екеніне сендіреді, бұл Жохан 14:15–17-ге сәйкес келеді. Көптеген христиандық топтар сияқты, кимбангушілер де дұғаларын Ұш Тұрғысы туралы формуламен бастап, аяқтайды. Кимбангумен бірге Ұш Тұрғысы – Әке Кисолокеле (Кимбангудың үлкен ұлы) – Құдай Әке, Әке Соломон Диангани Диалуганга (қайта тірілген Иса және Кимбангудың екінші ұлы), Әке Диангиенда Кунтима (соңғы ұлы, Кимбангудың қайта жаратылуы және Киелі Рухтың екінші адамдық бейнесі) және Әке Симон Кимбангу Киангани (Кимбангудың немересі, Киелі Рухтың үшінші адамдық бейнесі және 2001 жылдан бері шіркеудің ағымдағы рухани жетекшісі). Бұл шіркеудің Кимбангуға берген доктриналық мәртебесі Ұш Тұрғысы доктринасына қайшы келетіндіктен және осылайша еретикалық болып саналатындықтан халықаралық дауға себеп болды. 2021 жылы шіркеудің Дүниежүзілік шіркеулер кеңесіндегі (ДСШ) мүшелігі теологиялық негіздермен ДСШ Орталық комитеті тарапынан тоқтатылды.