Кіріспе

Италиялық католик епискобы және әулие (1831–1881)

Даниэле Комбони, МККЖ (15 наурыз 1831 – 10 қазан 1881) – Италиялық католик шіркеуінің прелаты, 1877 жылдан 1881 жылы қайтыс болғанға дейін Орталық Африканың апостолдық викарі қызметін атқарды. Ол Африкадағы миссионерлік қызметте жұмыс істеді және Иса Жүрегінің Комбони миссионерлері мен Комбони миссионер әйелдер қауымдарын құрды. Комбони Веронада Никола Маццадан оқыды, онда ол көп тілді білді және 1849 жылы Африка құрлығындағы миссионерлік қызметке қосылуға уәде берді, бірақ бұл 1857 жылы Суданға сапар жасағанда ғана іске асты. Ол өз қауымдарын құру және басқа да мәселелерді шешу үшін тағайындалған жерінен туған еліне қайтып, 1870 жылы Римде өткен Бірінші Ватикан кеңесіне қатысты. Комбони Африка құрлығындағы кедейлікке тап болған адамдардың жағдайына Еуропаның назарын аударуға тырысты және 1865 жылдың басынан ортасына дейін Лондон, Париж сияқты қалаларға кедейлер мен ауруларға көмектесу үшін қаржы жинау мақсатымен сапарлады. Оның Африкаға жасаған миссиясы 1877 жылы епископтыққа тағайындалғаннан кейін күшейді, бұл оған Хартум, Каир және басқа да қалалардағы өкілдіктерін құруға мүмкіндік берді. Комбониді Папа Иоанн Павел II 1996 жылдың 17 наурызында Санкт-Петер базиликасында мақұлдады, ал 2003 жылдың 5 қазанында қанонизацияланды.

Туу және діни қызметке тағайындау

Даниэле Комбони 1831 жылы 15 наурызда Брешиядағы Лимоне-суль-Гардада кедей бағбандығымен айналысқан Луиджи Комбони мен Доменика Пейстің сегіз баласының төртіншісі ретінде дүниеге келді. Ол ересек жасқа жеткен жалғыз бала болды. Сол кезде Лимоне Австрия-Венгрия империясының билігінде болды. Ол сол жерде медицина және тілдерді оқып бітірді (француз, ағылшын және араб тілдерін үйренді) және дін қызметкері болуға дайындалды. 1849 жылы 6 қаңтарда жапондық шейіттер туралы оқығаннан кейін 1846 жылдан бері армандаған африкалық миссияға қатысамын деп уәде берді. 1854 жылы 31 желтоқсанда Тренто қаласында Тренто епископы Иоганн Непомук фон Цхидерер зу Глайфхаймнан дін қызметкеріне бекітілді. Комбони 1855 жылдың 29 қыркүйегінен 14 қазанына дейін Қасиетті жерге қажылық сапар жасады. 1857 жылы анасының батасымен ол тағы бес миссионермен бірге Африкаға аттанды, олардың барлығы Маццаның бұрынғы шәкірттері еді.

Миссионерлік

Төрт айдан кейін, 1858 жылғы 8 қаңтарда ол Суданның Хартум қаласына жетті. Ауа райының шыдамсыздығы, аурулар, сондай-ақ бірнеше миссионерлердің қаза болуы сияқты қиындықтар болды; бұл, халықтың кедей және тастап кетілген жағдайымен қоса, жағдайды одан да қиындатты. Ол ата-анасына топтың тап болған жағдайлары мен қиындықтары туралы жазған, бірақ олардың ниеттерінде қалысқан жоқ. Ол жолдастарының біреуінің өлімін көрді, бірақ одан тоқтамай, жалғастыруға бекінді және: "О, Нигризия, өлім!" (аударма: "Африка немесе өлім!") деп жазды. 1859 жылдың соңына қарай бесінің үшеуі қайтыс болды, ал екеуі Комбонидің өзі ауырғанда Каирде болды. Комбони 1858 жылдан 15 қаңтарға дейін жаңа ортада болды, содан кейін малярия салдарынан Веронаға қайта оралуға мәжбүр болды. Ол 1861 жылдан 1864 жылға дейін Мацца институтында сабақ берді. 1864 жылы туған жеріне оралғаннан кейін миссия үшін жаңа стратегиялар ойлап тапты. 1864 жылғы 15 қыркүйекте Римдегі Әулие Петрдің қабірін зиярат етті және қабір алдында ойланып отырып, "Африканы Африка арқылы құтқару" ұранымен "Африканы жаңғырту жоспары" деген идеяға келді.

Епископтық қызмет және өлім

1870 жылы 9 наурызда ол Каирден Римге кетіп, 15 наурызда жетті, онда Верона епискобы Луиджи ди Каноссаның теологы ретінде Бірінші Ватикан кеңесіне қатысты; 24 маусымда Африканы жаңару үшін петиция – «Postulatum pro Nigris Africæ Centralis» жасады; оған 70 епископ қол қойды. Франко-прусс соғысының басталуы және Папалық мемлекеттердің тарауы себебінен құжат талқыланбастан бұрын Бірінші Ватикан кеңесі тоқтатылды. 1877 жылдың ортасында ол Орталық Африканың апостолдық викарийі болып тағайындалды және 1877 жылдың 12 тамызында кардинал Алессандро Франчиден епископтық киелену рәсімін алды. Оның епископтық тағайындалуы оның идеялары мен қызметтері – кейбіреулер ақымақтық деп есептеген – Ілгі хабарды жариялаудың тиімді құралы ретінде мойындалғанын көрсетті. 1877 және 1878 жылдары миссия аймағында құрғақшылық болды, одан кейін жаппай аштық басталды. Жергілікті халық саны екі есе азайды, ал діни қызметкерлер мен олардың қызметі дерлік тоқтатылды. Әйелдер ордені 1897 жылдың 22 ақпанында мақтау жарлығын, ал 1912 жылдың 10 маусымында Папаның бекітуін алды, 2008 жылы 192 үйде 1529 діни қызметкер болды. Бұл орден Еуропадағы Ұлыбритания, Африкадағы Камерун және Мозамбик, Америкадағы Коста-Рика және Эквадор, Азиядағы Израиль және Иордания сияқты елдерде жұмыс істейді.

Қасиеттілік

Қасиеттілер қатарына қабылдау ісі епископ Жироламо Кардинале 1928 жылдың 14 ақпанынан 1929 жылдың 21 қарашасына дейін Веронада ақпараттық процесс жүргізу арқылы басталды, ал епископ Паоло Транкильо Сильвестри 1929 жылдың 6 ақпанынан 1929 жылдың 7 маусымына дейін Хартумда тағы бір ақпараттық процесті қадағалады. Постулация кейіннен Positio досьесін жинақтап, 1982 жылы Қасиеттілердің ісі жөніндегі Конгрегацияға жіберді, ал теологтар оның жазбаларын 3 мамырда 1982 жылы оқытушылыққа сай деп бекітті; тарихшылар да іске қатысты ешқандай тарихи кедергі жоқ деп шешіп, 1989 жылдың 21 ақпанында істі мақұлдады. 1993 жылдың 12 қазанында алты теолог досьені мақұлдады, ал Қасиеттілердің ісі жөніндегі Конгрегация (C.C.S.) 1993 жылдың 5 қарашасында екі ақпараттық процесті растады, ал C.C.S. кардиналдары мен епископтары 1993 жылдың 14 желтоқсанында істі мақұлдады. 1994 жылдың 26 наурызында оның батырлық өмір сүргендігінің расталуы Папа Иоанн Павел II-ге оны «Құрметті» деп атауға мүмкіндік берді. Көрсетілген керемет оқиға – 1965 жылы туған мұсылман ана Лубана Абдель Азиздің 1997 жылдың 11 қарашасында Хартум ауруханасына кесарево кесу үшін түсуі болды; бұл аурухана Комбони миссионерлік қарындастары басқаратын болған. Сәби дүниеге келді, бірақ анасы қайта-қайта қан кету мен басқа да ауыр проблемалардан зардап шекті және 13 қарашада қан құюға қарамастан, өлім алдында болды. Дәрігерлер оның жағдайына үмітсіздікпен қарады, бірақ қарындастар Комбониге дұға оқыды. Әйел күткендей болмады, қайтыс болған жоқ және 18 қарашада ауруханадан толыққанды сауығып шықты.