Кіріспе

Lustenau (Лустенау) – Аустрияның ең батыс штаты Воралбергтің Дорнбирн округіндегі қала. Ол Швейцариямен шекараны құрайтын Рейн өзенінің жағасында орналасқан. Лустенау – Воралберг штатындағы төртінші ірі қала.

География

Лустенау Альпі Рейнінің шығыс жағалауында, Төменгі Воралберг Рейн аңғарында орналасқан. Оның биіктігі теңіз деңгейінен 404 метрді құрайды. Қала Рейн өзені аңғарының төменгі жағында орналасқандықтан, онда төбелер мен таулар жоқ. Лустенау батысында Рейнмен, солтүстік-шығысында Дорнбирнер Ах өзенімен шектеседі. Аумағы солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 8,5 км, ал шығыстан батысқа қарай 4 км-ге созылады. Лустенау мен Швейцарияны байланыстыратын төрт көпір бар. Әкімшілік аумақ төрт шіркеу округіне бөлінген, жергілікті тұрғындар оларды жиі Rotkreuz, Rheindorf, Kirchdorf және Hasenfeld деп атайды. Лустенаудағы шіркеу алаңы көк түспен боялғандықтан, ауыл орталығы "Көк алаң" (немісше "Blauer Platz") деп аталады.

Тарих

Лустенау атауы 887 жылғы 24 қаңтарда Каролинг королі Чарльз Толы қол қойған "Lustenauua curti regali" деген атаумен, "Лустенаудың патшалық сарайы" деген мағынаны білдіретін құжатқа негізделген. 1395 жылы Верденберг графтары Цвингенштейн бекінісі мен Лустенауды Эмс рыцарларына кепілге берді, ал 1526 жылы кепілдік толыққанды сатып алуға айналдырылды. 1759 жылы Хогенемс әулетінің еркек тарабы жойылғаннан кейін, Австрияның Мария Терезасы мен Хогенемс мұрагері Мария Ребекка арасында Лустенаудың иелігі үшін он жылдық дау туды. 1830 жылға дейін Лустенау Вальдбург-Цайл-Лустенау-Хогенемс графтары басқаратын тәуелсіз графтық болды. 1830 жылдан кейін ол Австрия құрамына енді. Герман Рейхы кезінде Лустенауда нацистік социализмге қарсы ұйымдасқан қарсылықтың ешқандай дерегі жоқ. Дегенмен, жеке қарсылық көрсеткен көптеген жағдайлар құжатталған, олар тұтқындаумен, концлагерьге жіберумен немесе тіпті өлім жазасымен жазаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лустенаудың жергілікті кесте тоқу өнеркәсібі экономикалық өрлеуге алып келді.

Халық саны

Алғашқы санақ 1750 жылы өткізіліп, 1073 тұрғын тіркелді. Тарихының көп бөлігінде Люстенау муниципалитеті Ворльбергтің орташа көрсеткіштерінен гөрі халық санының жоғары өсуін бастан өткерді. Атап айтқанда, гүлденген кесте тігу өнеркәсібімен басталган күшті экономикалық өсім және 19 ғасырдың соңында су тасқыны мәселесінің шешілуі Люстенауға Ворльбергтің басқа муниципалитеттерінен, сондай-ақ Австрияның қалған бөлігінен және Оңтүстік Германиядан күшті көші-қон ағынын әкелді. 1950-1960 жылдардағы иммиграцияның екінші толқыны Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін экономиканың қайта жандануымен байланысты болды.

Ерекше белгілері

Патшалық соты мәртебесіне байланысты Люстенау ғасырлар бойы айналасынан салыстырмалы түрде оқшауланған. 1837 жылға дейін шетелдік ер адамдар азаматтыққа қабылданбады. Осының нәтижесінде Люстенауда айналасындағы басқа алемандық диалекттерден ерекшеленіп, өзіндік диалект қалыптасып, сақталды. Люстенаудың ғасырлар бойғы тәуелсіздігінің тағы бір салдары – "Хаммерле", "Грабхерр" және "Бёш" сияқты бірнеше әулеттік тегінің басымдығы. 1806 жылы саналып көрген 1998 тұрғын тек 19 әулеттік тегге бөлінген, және 1950 жылы халықтың 60 пайызы осы тегтерден тараған. Осы себепті, 17-шы ғасырдан 20-шы ғасырдың соңына дейін үй аттарын қолдану Форарльбергтің басқа аймақтарына қарағанда Люстенауда одан да кең таралған. Бұл қала бұрын кестелеу өнеркәсібінің маңызды орталығы болса, қазір жаңа технологиялар индустриясының орталығы болып табылады.

Тұрақты оқиғалар

Әр жазда, 30 жылдан астам уақыт бойы, "Szene Lustenau" мәдениет және жастар бірлестігі Рейн жағалауында ашық аспан астында фестиваль ұйымдастырады, ол Батыс Австриядағы ең ірі Szene Openair фестивалі деп аталады. Шараға халықаралық әртістер мен жергілікті топтар қатысады және Австрия, Германия, Швейцария және Лихтенштейннен 10 000-нан астам келушіні қызықтырады. Фестивальде 450-ден астам ерікті жұмыс істейді. Кильби, Ақпараттық шіркеудің шіркеу жәрмеңкесі, – Ворарльбергтегі ең ірі жәрмеңке. Жыл сайын қазан айының екінші жексенбісінде шіркеу алаңында 160-қа жуық сауда орындары өз тауарларын ұсынады. Кильбиге арналған уақытша ойын-сауық паркі ауыл алаңында орналасқан, онда американдық таулар, айналмалы бұрыштар, тирлер және тағы да көптеген көңіл көтеру мүмкіндіктері бар. Кильбиге дейін соңғы сенбіде "Килбифест" атты кеш ұйымдастырылады.

Көлік

Лустенау Швейцариядағы Сент-Маргретен мен Брегенц арасында өтетін Ворарльберг темір жолының бір бөлігінде жатыр. Бұл қала сонымен қатар Рейн өзенін реттеу жөніндегі Халықаралық темір жолының бас кеңсесіне де үй иесі. Бұл тарихи өнеркәсіптік темір жол бұрын Рейн өзенінің жағалауларын нығайту және оны Констанц көліне қарай кеңейту үшін пайдаланылған.

Спорт

Лустенаудың спорттағы тарихы ұзақ және сәтті. Қаланың екі футбол командасы – SC Austria Lustenau және FC Lustenau Австрияның маңызды футбол лигаларында өнер көрсетеді. Әйгілі және табысты шаңғышы Марк Жирарелли Лустенауда туған, ал Лустенаудың хоккей командасы, EHC Lustenau, Австрия Ұлттық лигасында ойнайды. FC Lustenau 07 және SC Austria Lustenau әртүрлі деңгейде Австрия футбол Бундеслигасында бақ сынасады. Лустенауда екі өте жақсы жеңіл атлетика және гимнастика клубы бар: TS (Turnerschaft) Lustenau және TS (Turnerschaft) Jahn Lustenau. Екеуі де ұлттық және халықаралық жарыстарда жоғары нәтижелер көрсеткен. Олар сондай-ақ 1998 жылы Рейхсхофстадиондағы жеңіл атлетика жолының толық бұзылуына себеп болған футбол клубтарының басымдығынан сақталып қалды.