Зураб Азмайпарашвили: Грузинский гроссмейстер және шахмат саясаткері
Zurab Azmaiparashvili
Зураб Азмайпарашвили – грузинский гроссмейстер по шахматам (1960). Рейтинг Эло 2702. Победитель турниров: Павлодар, Москва, Тбилиси, Чемпионат Европы 2003.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грузия шахмат гроссмейстері (1960 жылы туған)
Georgian chess grandmaster (born 1960)
Зураб Азмаипарашвили (16 наурыз 1960 жылы туған) – Грузиядан шыққан шахмат гроссмейстері. Оның ең жоғары Elo рейтингі 2702 болды, ол 2003 жылдың шілде айында тіркелді.
Zurab Azmaiparashvili (; born 16 March 1960) is a chess grandmaster from Georgia. His peak Elo rating was 2702, achieved in July 2003.
Мансап
1988 жылы Азмаипарашвили гроссмейстер атанды. Оның жетістіктерінің ішінде 1998 жылғы Шахмат Олимпиадасында 2810 рейтингілік көрсеткіші, сондай-ақ 1982 жылы Павлодарда, 1986 жылы Мәскеуде, Альбенада, Тбилисиде, 1989 жылы Лондонда (Lloyds Bank Open) және 2003 жылы Силивриде өткен Жекелеген Еуропа чемпионатында бірінші орын алулары бар. 2010 жылы Сингапурда өткен 1-ші АСЕАН шахмат чемпионатында IM Оливер Барбосамен 1-2 орындарды бөлісіп, қосымша көрсеткіш бойынша жеңіске жетті. Азмаипарашвили шахмат саясатында белсенді. Ол Еуропалық шахмат одағының президенті және Халықаралық шахмат федерациясы ФИДЕ-нің вице-президенті. 2009 жылдың тамызында Әзірбайжан шахмат командасының капитаны болып тағайындалды және Нови-Садта (Сербия) өткен Еуропа командалық шахмат чемпионатында жеңіске жетті.
Azmaiparashvili became a Grandmaster in 1988. Among his achievements are a 2810 performance rating at the 1998 Chess Olympiad and first place finishes at Pavlodar 1982, Moscow 1986, Albena 1986, Tbilisi 1986, London (Lloyds Bank Open) 1989, and in the 2003 European Individual Chess Championship in Silivri. In 2010 he tied for 1st–2nd with IM Oliver Barbosa in the 1st ASEAN Chess Championship in Singapore, and won the event on tie break. Azmaiparashvili is active in chess politics. He is President of the European Chess Union and a vice president of international chess federation FIDE. In August 2009, he was appointed as captain of Azerbaijani chess team and won European Team Chess Championship in Novi Sad (Serbia).
Даулар
Ацмайпарашвили өзінің рейтингін арттыру үшін 1995 жылғы Струмица турнирінің нәтижелерін бұрмалаған деп айыпталды. Ол 18 раундта едәуір әлсіз қарсыластарға қарсы ойнаған турнир жалпы алғанда заңсыз оқиға ретінде қарастырылады. 2003 жылы Свешников Азмаипарашвили оқиғасымен және Александру Кришанның қатысы бар ұқсас жағдайды "жасырын емес құпиялар" деп атады, сол кезде екі күдікті де ФИДЕ саясатына белсенді қатысқан болатын. 2003 жылы Стамбулда өткен Еуропа чемпионатында жеңіске жеткен Азмаипарашвили Владимир Малаховқа қарсы ойынды қайтарды (кейін ол екінші орынды иеленді). Өзінің қателігін қайтарып алып, дұрыс қадам жасаған Азмаипарашвили ойынды және турнирді жеңіп алды. Малахов ережелерді қолдана алатын еді, бірақ ол реакция жасауға тым таңырғандықтан бас тартты. Екі гроссмейстер де көшбасшылық үшін күресті, ал бұл кездесудің маңызы зор болды. Оған тиімді аяқталу кезінде Азмаипарашвили пілді алды, онымен жүруді ниеттенді, алдымен лақтыларды алмастырудың орнына. Малахов еске алды: "Лақтылар тақтада екенін көріп, ол шамамен: "Алдымен лақтыларды алмастырайық, әрине" деді, пілін қайтарып, менің лақтымды алды, ал ойын жалғасты. Бұл жағдайда не істеу керек еді деп білмеймін, Азмаидың орнында болғанда бірі қысқасымен кетіп қалар еді, ал менің орнымда болғанда бірі пілімен бір қадам жасауын талап етер еді, бірақ мен дуэльдің логикалық дамуын бұзғым келмеді, сондықтан Азмаи басқа қадам жасағанда қарсы болмадым, қателік шахматқа қатысы жоқ екені анық болды! Есепке қол қойғанда Азмаи маған ойынды тең деп қарастыруды ұсынды. Ойыннан кейін маған жағымсыз қалдық, бірақ бұл негізінен менің өзімнің ойынымнан болды". 2004 жылы Азмаипарашвили Кальвияда өткен 36-шы шахмат Олимпиадасының жабылу салтанатында жергілікті полициясымен ұсталды және бірнеше күн қамауда болды. Азмаипарашвилиге ұйымдастырушылардың көзқарасы Испанияға келгеннен кейін, ол ФИДЕ вице-президенті ретінде және ойыншы ретінде бір қонақ бөлмесіне құқылы екенін мәлімдеп, екі қонақ бөлмесін алуға тырысқаннан кейін нашарлаған сияқты. Бұл жағымсыз көңіл-күй оған жабылу салтанатында ерекше назар аударған сияқты, ол сахнаға жақындағанда, FIDE шенеуніктеріне ұйымдастырушылардың Грузияның бұрынғы әйелдер әлем чемпионы Нона Гаприндашвилидің құрметіне аталған сыйлықты беруді ұмытып кеткенін хабарлауға тырысқан сияқты. Ол қауіпсіздік қызметкерлерімен қақтығысты, содан кейін төбелес басталып, Азмаипарашвили мен қауіпсіздік агенті жарақат алды. Аталған төбелес туралы қарама-қайшы мәлімдемелер бар: Олимпиада ұйымдастырушыларының баспасөз хабарламасында кінә Азмаипарашвилидің мойнына жүктелді, ол сахнаға бірнеше рет кіруге тырысқаннан кейін "ешқандай себепсіз, аузына басымен соққы беріп, агентке шабуыл жасады" делінген. FIDE, керісінше, полицияның шамадан тыс ынтасын айыптады, баспасөз хабарламасында "Оның VIP екендігіне қарамастан, бірнеше күзетшілер оны қатты ұрды" делінген. Азмаипарашвили 2005 жылдың 22 шілдесінде сотқа шығуы тиіс еді, бірақ оған тағылған барлық айыптар бұдан аз уақыт бұрын алынып тасталды. 2004 жылы Азмаипарашвили 2004 жылғы әйелдер әлем чемпионатының ұйымдастырылуы үшін сынға түсті, өйткені грузин ойыншылары Лела Джавахишвили мен Ана Матнадзе оны "жауыздықпен және қорқытушылықпен, орынсыз және ұятсыз тіл қолданумен және аналарымызды жылатумен" айыптады. 2017 жылғы шахмат әлем чемпионатында, Азмаипарашвили ұйымдастырушы болған кезде, ол ойыншы Антон Ковалевті шорты кигені үшін сөккен, оны "цыган" деп атап нәсілдік қорлау жасады және Ковалевтің үшінші раундтағы ойынынан он минут бұрын киім ауыстыруын талап етті, нәтижесінде Ковалев турнирден бас тартты. Бұл оқиғаға байланысты Азмаипарашвилиге әлемдік шахмат қауымдастығынан қатты наразылық білдірілді, оның ішінде шахмат кәсіпқойлары қауымдастығының айыптаулары және басқа ойыншылардың оны ұйымдық лауазымдарынан шеттетуді талап етуі. Chessbase India басылымына берген сұхбатында Азмаипарашвили өз шешімінен мойын бұрмады.
Azmaiparashvili was alleged to have rigged the results of the Strumica tournament of 1995 to boost his rating. The tournament, in which he played 18 rounds against significantly weaker opponents, is generally regarded as an illegitimate event. In 2003, Sveshnikov referred to the Azmaiparashvili incident and similar case involving Alexandru Crișan as "open secrets", at a time when both purported culprits were heavily involved in FIDE politics. In winning the 2003 European Championship in Istanbul, Azmaiparashvili retracted a move against Vladimir Malakhov (who subsequently finished second). By retracting his blunder and playing a sensible move, Azmaiparashvili won the game and the tournament. Malakhov could have enforced the rules but said that he was too shocked to react. text=Both grandmasters were fighting for the lead, and the encounter had huge sporting significance. In an ending that was favourable to him, Azmai[parashvili] picked up the bishop, intending to make a move with it instead of first exchanging rooks. Malakhov recalled: "Seeing that the rooks were still on the board, he said something like, 'Oh, first the exchange, of course.' put his bishop back, took my rook, and the game continued. I don't know what should have been done differently in this situation—in Azmai's place, some might have resigned immediately, and in my place, some would have demanded that he make a move with his bishop but I didn't want to ruin the logical development of the duel, so I didn't object when Azmai made a different move: the mistake was obviously nothing to do with chess! When we signed the score sheets, Azmai suggested to me that we consider the game a draw. After the game I was left with an unpleasant aftertaste, but that was due mainly to my own play." Azmaiparashvili made chess news in 2004 when, at the closing ceremony of the 36th Chess Olympiad in Calvià, he was arrested by local police and subsequently held in custody for several days. The attitude of the event's organizers towards Azmaiparashvili had apparently been soured when, upon his arrival in Spain, he had attempted to secure himself two hotel rooms, claiming he was entitled to one in his capacity as a FIDE vice president, and another as a player at the event. This sour mood seems to have brought him extra attention at the closing ceremony when he approached the stage, apparently in an attempt to inform FIDE officials that the organizers had neglected to award a prize named in honour of Georgian former Women's World Champion Nona Gaprindashvili. He came into conflict with security officials, and a scuffle broke out resulting in injuries both to Azmaiparashvili and a security agent. There are conflicting claims about the exact nature of said scuffle: a press release from the Olympiad organizers placed the blame squarely on Azmaiparashvili's shoulders, saying that after he had tried to gain admittance to the stage on several occasions he "without any previous provocation, assaulted the agent with a head butt to his mouth". FIDE, on the other hand, blamed over zealous policing, saying in their press release that "Despite his clear VIP identification, he was severely beaten up by several security guards". Azmaiparashvili was due to appear in court on 22 July 2005, but all charges were dropped shortly beforehand. Azmaiparashvili had been criticized earlier in 2004 over arrangements for the 2004 Women's World Chess Championship when female Georgian players Lela Javakhishvili and Ana Matnadze accused him of behaving "in a hostile and intimidating manner, using inappropriate and vulgar language and bringing to tears our mothers". At the Chess World Cup 2017, where Azmaiparashvili was organizer, he berated player Anton Kovalyov for wearing shorts, racially abusing him with the slur "gypsy" and demanding that Kovalyov change ten minutes before his scheduled third round game, leading to Kovalyov withdrawing from the tournament in response. Azmaiparashvili received heavy backlash from the global chess community for this incident, including a condemnation from the Association of Chess Professionals and calls from other players demanding that he be removed from his organization roles. In an interview with Chessbase India, Azmaiparashvili stood by his decision.