Кіріспе

Кайё Мару (開陽丸) – Жапонияның алғашқы заманауи әскери кемелерінің бірі, желкен мен бу күшімен жүретін фрегат. Ол Нидерландыда салынды, Бошин соғысында Токугава шогунатының теңіз күштерінде, ал кейін Езо Республикасының теңіз күштерінде қызмет етті. 1868 жылдың 15 қарашасында Жапонияның Хоккайдо облысы, Эсаши жағалауында сүңгіп кетті.

Құрылыс және жобалау

Каио Мару 1863 жылы тапсырыс берілді және Голландияның Дордрехт қаласындағы Корнелис Гипс және Ұлдары компаниясымен 831 200 гульденге салынды. Оның құрылысын Учида Масао мен Акамацу Нориоши басқаратын жапондық әскери миссия қадағалады. Ол 1866 жылғы қазан айында суға түсірілді және 23 қазанда Влиссингенде тоқтады. Каио Мару сол жылдың қараша айында Жапонияға келді. Ол сол кезде голландиялық кеме жасаушылықта салынған ең үлкен ағаш соғыс кемесі болды. Оның ұзындығы 240 фут (73 метр) құрады.

Мансап

1868 жылдың қаңтарында «Кайё Мару» Аважи аралынан Ава теңіз шайқасына қатысты, онда ол, «Банрю Мару» және «Хазуру Мару» кемелері Сацума теңіз флотының «Касуга Мару», «Хоо Мару» және «Хейун Мару» кемелерімен шайқасты. Шайқас барысында «Хоо Мару» Ава жағалауында батып кетті. 1868 жылдың қаңтар айының соңында «Кайё Мару», «Канрин Мару», «Хоо Мару» және тағы бес заманауи кеме адмирал Эномото Такеаки басшылығымен Хоккайдоға қашып кетті. Олармен бірге бірнеше француз әскери кеңесшілері мен олардың жетекшісі Жюль Бруне де болды. Хоккайдода болған кезде олар Эномото Такеаки құрған, қысқа ғұмырлы Эзо Республикасының теңіз күштерінің бір бөлігіне айналды. «Кайё Мару» Эзо Республикасының флагмандық кемесі болды, бірақ ол көп ұзамай 1868 жылдың 15 қарашасындағы дауыл кезінде Эсаши, Хоккайдо, Жапония жағалауында сүңгіп кетті. «Шинсоку» пароходы құтқару операциясын жүргізуге тырысты, бірақ ол да батып кетті.

Құтқару

Кайо Марудың қарулары мен кеме жабдықтары 1968 жылдың 14 тамызында "Йомиури Го" (読売号) суасты кемесімен теңіз түбінен табылды. Кейіннен тағы қалдықтар табылғанмен, жобаға қаржы жетпегендіктен сол кезде құтқару жұмыстары жүргізілмеді, алайда 1969 жылы бірнеше заттар құтқарылды. 1974 жылдың тамызында жүргізілген суға түсу жұмыстары кең аумақты қалдықтарды қазу қажеттігін растады. 1975 жылдың маусымында кеменің толыққанды қазба жұмыстары басталды. Ашық теңіздегі кеме қалдықтарын құтқару жұмысы жеті жылға созылды. Құрлықтағы кеме бөліктерін құтқару нашар көріну себепті баяу жүрді. 1985 жылға қарай құтқаруға кеткен шығын 3 миллион иеннен асты. Құтқарылған заттарды тұзсыздандыру жұмыстары олар табылған бойдан басталды. 1990 жылы Кайо Марудың көшірмесі салынды. Қазір ол Эсаши портында қойылған және түпнұсқа кеменің құтқарылған қалдықтарын көрсететін туристік орынға айналды.