Кіріспе
19 ғасырдағы американдық аболиционист және методист пастор
Кэлвин Фэрбанк (3 қараша 1816 – 12 қазан 1898) – Нью-Йорк штатынан шыққан американдық аболиционист және методист пастор, Кентуккиде құлдардың қашуына көмектескені үшін екі рет сотталған және Франкфурттағы Кентукки мемлекеттік түрмесінде барлығы 19 жыл жазасын өтеген. Фэрбанк 47 құлдың қашып кетуіне көмектескен деп саналады. 1849 жылы алғашқы жазасының төрт жылын өтегеннен кейін кешірілген Фэрбанк, жер асты теміржолындағы жұмысына қайта оралды. Ол 1851 жылы Индиана штатының губернаторының көмегімен тұтқындалды, ол 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заңды күшімен жүзеге асырды. Фэрбанк Кентуккиде тағы да айыпты деп танылды және 15 жылдық толық мерзімге сотталды.
Ерте өмір
Кальвин Фэрбанк 1816 жылы Нью-Йорк штатындағы Пайк қаласында, қазіргі Вайоминг округінде, Честер Фэрбанк пен оның әйеліне туды; ол терең діни отбасылық ортада өсті. Бұл Екінші Ұлы ояну дәуірі болды, ал Нью-Йорк штатының батысы евангелистік қызметтің орталығы еді. Методисттердің тоқсандық жиналысында кездескен екі қашқан құлдың әңгімелерін тыңдаған жас Фэрбанк құлдыққа қарсы күреске белсенді түрде араласты. Ол 1837 жылы Огайо өзенімен ағаш сызбасын бағыттай келе, бір құлды өзен арқылы еркін аймаққа жеткізу арқылы құлдарды босатумен айналыса бастады. Көп ұзамай ол қашқан құлдарды квакер аболиционисі Леви Коффинге, олардың Жер асты жолы арқылы АҚШ-тың солтүстік қалаларына немесе Канадаға жеткізілуі үшін тапсыратын болды.
Атаулары
Кальвин Фэрбанк мына аттарды қолданды: Сэмюэл П. Кинг, Сэмюэл С. Кинг, Джон Доу, Ричард Роу/Роу және Джон Роу.
Методистік епископтық шіркеу
Методист епископ шіркеуі 1840 жылы Фэрбанкке уағыз айтуға лицензия берді және 1842 жылы оны пастор етіп тағайындады. Білімін жетілдіруді үміттене отырып, 1844 жылы Огайо штатындағы Оберлин колледжінің "дайындық бөліміне" қабылданды. Бұл колледж түрлі нәсілді студенттерді қабылдады және құлдыққа қарсы пікірлердің орталығы болды. Оберлинде Фэрбанк болашақ AME епискобы Джон М. Браунмен танысты және екеуі бірлесіп жер асты жолының қызметінде жұмыс істеді.
Гилсон Бери
Гилсон Берри есімді қашқан құлдың әйелі мен балаларын құтқару туралы шақыруға жауап ретінде Фэрбанк Кентукки штатындағы Лексингтон қаласына барды. Ол Вермонттан келген және онда аболиционист ретінде белсенді болған Делия Вебстер деген мұғаліммен байланыс жасады. Ол құтқаруға көмектесуге тиіс болған, бірақ Берридің әйелі жоспарланғандай Фэрбанкпен кездеспеді. Кездейсоқ, ол Льюис Хейден мен оның отбасымен танысты, олар қашуды жоспарлап жатқан еді. Ол Хейденнен: "Неліктен сен еркіндікке ұмтыласың?" деп сұрады. Хейден: "Себебі мен адаммын", - деп жауап берді.
Хейдендер отбасы
Фэрбанк пен Вебстер Хейденді, оның әйелі Харриетті және Харриеттің ұлы Джозефті Огайо штатының Рипли қаласына еркіндікке жеткізді. (Қараңыз Джон Ранкин (құлдыққа қарсы күрескер).) Қашқан жұбайлар беттеріне ұн жағып, ақ адамдарға ұқсауға тырысты, ал қауіпті күндері ұлдарын арба астына жасырып отырды. Фэрбанк пен Вебстер Кентуккиге қайтқанда, олар қашқан құлдарға көмектескені үшін анықталып, тұтқындалды. Вебстер 1844 жылдың желтоқсанында сотталып, Кентукки штатының түрмесінде екі жылға кесілді, бірақ ол мерзімінің екі айдан аспайтын бөлігін өткеннен кейін губернатор оны кешірді. Фэрбанк 1845 жылы сотталып, 15 жылға кесілді, ол әрбір босатылған құл үшін бес жылдан жаза алды. Ол 1849 жылы әкесі бастаған күш-жігердің нәтижесінде кешірілді. Льюис Хейден Фэрбанкті босатып алды, өйткені ол бұрынғы қожайынының кешірімге келісуі үшін талап еткен 650 долларды жинады. Ол отбасымен бірге қоныстанған Бостон қаласындағы 160 адамнан бірнеше апта ішінде ақшаны жылдам жинады.
Тамар
1851 жылы Фэрбанк Тамар есімді құлға Кентуккиден Индианаға қашып кетуіне көмектесті. Сол жылдың 9 қарашасында Индиана штатының Кларк округі шерифінің және Индиана губернаторы Джозеф А. Райттың ықтиярымен Кентукки маршалдары Фэрбанкті ұрлап, соттау үшін өз штатына қайтарып әкелді. 1852 жылы ол 15 жылға мемлекеттік түрмеге кесілді. Түрмеде ол ерекше қаталдықпен қарастырылды, жиі сауаттандырылып, тым көп жұмысқа салынды.
Түрмеде қалудың әсері
17 жылдан астам түрмеде отырған Фэрбанк түрмеде 35 000 рет қамшымен сабалды деген хабар бар. 1850 жылдың 5 сәуірінде жарияланған «The Liberator» газеті Фэрбанктан Уильям Ллойд Гаррисонға жазған хаттың мазмұнын былай баяндады: «Ол Бостон халқына алғыс айтады, өзінің басынан өткендері туралы кітап жазу ниетін білдіреді және оған хаттар Льюис Хейденнің арқылы жіберілуі мүмкін екенін көрсетеді». Соңында, 1864 жылы, Америка Азамат соғысы басталғалы үш жыл өткен соң, Фэрбанкты белсендінің босатылуын ұзақ жылдар бойы қолдаған губернатордың міндетін атқарушы Ричард Т. Джейкоб кешірді. Томас Брамлетт қайтадан губернатор болып келгенде, Джейкобты тұтқындап, президенттік науқан кезінде Линкольнге жасаған шабуылдары мен Джордж Б. Макклелланды қолдауы үшін штаттан қуды.
Неке және отбасы
Бостандыққа шыққаннан кейін Фэрбанк Мандана Тилстонға үйленді, ол 1851 жылы қысқа мерзімге босатылғаннан бері он үш жыл бойы оған құда болған. "Дана" деп аталған ол Уильямсбургтен (Массачусетс штаты) Огайо штатының Оксфорд қаласына көшіп барды, Фэрбанкті түрмеде мүмкіндігінше жиі көріп, Кентукки губернаторынан оны кешіруді сұрап өтіну үшін. Олардың жалғыз баласы Кальвин Корнелиус Фэрбанк 1868 жылы дүниеге келді. Фэрбанктің түрмедегі өмірінің ауыр жағдайы оның денсаулығын құлатты. Ол миссионерлік және қайырымдылық қоғамдарда жұмыс істесе де, отбасын асырай алмады. Бір кезде ол әйелімен бірге Флоренс қаласында (Массачусетс штаты) пекарня ашып, күн көріске тырысты. Мандана Фэрбанк 1876 жылы туберкулезден қайтыс болғаннан кейін, Кальвин ұлын оның әпкесі мен күйеуінің қамқорлығына тапсырды. Фэрбэнк 1879 жылы қайтадан үйленді, бірақ оның екінші әйелі Аделина Винегар туралы көп мәлімет жоқ, тек ол Генри мен Джейн Винегардың қызы және Кальвин сияқты Пайк қаласында туған екені белгілі. 1870 жылғы халық санағында ол үй шаруасының қызметкері ретінде тіркелген. Ол 1901 жылдың 12 ақпанында Анжеликада қатерлі ісіктен қайтыс болды және жергілікті зиратта Кальвиннің қасына жерленді.
Мемуарлары
Фэрбанк өзінің естеліктерін 1890 жылы «Құлдық кезеңіндегі пастор Кальвин Фэрбанк: "Жақсы күресін" жүргізіп, "жолды дайындады"» деген тақырыппен жариялады. Бұл еңбегі оған көп ақша әкелмеді. Ол Нью-Йорк штатының Анжелика қаласында шамалы қаражатымен қайтыс болды. Ол сол жердегі «Таң атқанша» зиратында жерленген. Ол 47 құлдың азаттығына қол жеткізуге көмектескені үшін танымал.
Өлімнен кейін кешірім беруді талап ету
ХХІ ғасырда Кентукки штатының зейнеткерліктегі мемлекеттік архившісі Джеймс Притчард, сондай-ақ, Жер асты жолы туралы мақалалар жариялаған бірнеше адам Кентукки губернаторы Стив Беширге Фэрбанк пен құлдарды қашып кетуге көмектескені үшін сотталғандарды кешіру туралы петиция ұсынды.
Ұлттық аболиционистік даңқ және музей залына кіру
2022 жылдың 22 қазанында пастор Кальвин Фэрбанк Нью-Йорк штатының Питерборо қаласындағы Ұлттық Құлдыққа қарсы күрескерлердің Даңқ залы мен мұражайына енгізілді. Салтанатты шараға оның үш тумаған-тумаған-тумаған немере қызы – Линн Фэрбанк, Дженнифер Фэрбанк және Элизабет Фэрбанк қатысты. Сондай-ақ, шараға оның бес тумаған-тумаған-тумаған-тумаған немере ұлы Джастин Фэрбанк Шлезингер және оның әйелі Джина Силараис та қатысты. Линн Фэрбанк Кальвин Фэрбанкті Құлдыққа қарсы күрескерлердің Даңқ залы мен мұражайына ұсыну туралы ұсыныс жасағанда, бұл құрметті Кальвин босатқан 47 адамға арнады. Дженнифер Фэрбанк ұсынысты қолдағаннан кейін, осы құрметті әкесі Филип Фэрбанкқа арнады.