Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Куба тәуелсіздігі үшін күрескен генерал (1845–1896)
Cuban independence general (1845–1896)
Генерал-лейтенант Хосе Антонио де ла Каридад Масео и Грахалес (14 маусым 1845 – 7 желтоқсан 1896) кубалық генерал және Куба Тәуелсіздік Армиясының екінші қолбасшысы болды. Кубалықтар Масеоға "Қола Титан" (lang es) деген лақап ат берді, ол соғыста бірнеше рет жараланғаннан кейін осы лақапқа лайық болды. Испандықтар Масеоны "Ұлы Арыстан" (El León mayor) деп атады. Масео 19-шы ғасырдағы Латын Америкасының ең белгілі партизандық көшбасшыларының бірі болды, оның әскери қабілеті Венесуэланың Хосе Антонио Паезіне теңестіріледі.
Lt. General José Antonio de la Caridad Maceo y Grajales (June 14, 1845December 7, 1896) was a Cuban general and second in command of the Cuban Army of Independence. Fellow Cubans gave Maceo the nickname "The Bronze Titan" (lang es), nickname that he earned after being wounded several times in battle. Spaniards referred to Maceo as the "Greater Lion" (El León mayor). Maceo was one of the most noteworthy guerrilla leaders in 19th century Latin America, comparable to José Antonio Páez of Venezuela in military acumen.
Алғашқы жылдар
Масео – венесуэлалық фермер және ауыл шаруашылығы өнімдерін сатушы, сондай-ақ доминикандық текті мулат кубалық әйел Мариана Грахалес и Куэллоның ұлы. Оның әкесі, жас кезінде, Симон Боливар, Хосе Антонио Паэс және басқалар бастаған тәуелсіздік күштеріне қарсы испандықтар үшін шайқасқан. 1823 жылы, Оңтүстік Америкадан кейбір әріптестері жер аударылғаннан кейін, ол Венесуэланың Каракасынан Сантьяго-де-Кубаға көшіп келді. Масео 1845 жылдың 14 маусымында Сантьяго-де-Кубадан тыс, Ориенте провинциясындағы Сан-Луис қаласында, жергілікті тұрғындар Жобабо деп білетін шаруашылықта дүниеге келді. Әкесі оған қару-жарақ қолдану және шағын шаруашылықтарын басқару дағдыларын үйреткенімен, тәртіп сезімін оған анасы Мариана Грахалес сіңірді. Бұл аналық тәртіп Масеоның мінез-құлқының қалыптасуында маңызды рөл атқарды және кейіннен оның әскери басшы ретіндегі іс-әрекеттерінде көрінді. Он алты жасында Масео әкесіне жұмысқа орналасып, өнімдер мен жабдықтарды есек арқылы жеткізіп жүрді. Ол табысты кәсіпкер және фермер болды. Балаларының үлкені ретінде, ол әкесінің басшылық қасиеттерін мұра етіп алды және кейін көрнекті генерал атанды. Масео өз заманының саяси мәселелеріне жандара қызығушылық танытты және масондық құпияларымен танысты. Кубалық масондық қозғалысқа француз революциясының «Азаттық, теңдік және бауырластық» принциптері, сондай-ақ масондықтардың негізгі ұстанымдары: Құдай, Ақыл, Адалдық әсер етті.
Maceo was the son of a Venezuelan farmer and dealer in agricultural products, es, and a mulatto Cuban woman of Dominican descent, Mariana Grajales y Cuello. His father when still a young man, fought for the Spanish against the forces for independence led by Simón Bolívar, José Antonio Páez and others. In 1823, he moved from Caracas, Venezuela, to Santiago de Cuba after some of his comrades were exiled from South America. Maceo was born June 14, 1845, in the town of San Luis, in the Oriente Province outside Santiago de Cuba, in a farm known to locals as Jobabo. Although his father taught him skills in the use of arms and management of their small properties, it was his mother, Mariana Grajales, who inculcated in him a sense of order. This maternal discipline would be important in the development of Maceo's character and would be reflected later in his acts as a military leader. At the age of sixteen, Maceo went to work for his father, delivering products and supplies by mule. He was a successful entrepreneur and farmer. As the oldest of the children, he inherited his father's leadership qualities and later would become a decorated general. Maceo developed an active interest in the political issues of his time and was initiated in the mysteries of Freemasonry. The Cuban Freemasonry movement was influenced by the principles of the French Revolution "Liberty, Equality and Fraternity" as well as the Masons' main guidelines: God, Reason, Virtue.
Он жылдық соғыс (1868-1878)
1868 жылдың 10 қазанында Карлос Мануэль де Кеспедес бастаған, "Яра дауысы" ("El Grito de Yara") деп аталатын Испанияға қарсы көтерілістен кейін шамамен екі апта өткен соң, Масео әкесі мен бауырларымен бірге соғысқа қосылды. Марианна Грахалес, кубалық көтерілісшілерді қолдау үшін отбасы мүшелерін манигуаға (орманға және тым жайылған далаға) ертіп келді. Масеолар он жылдық соғыс басталғанда қарапайым сарбаздар болып тіркелді. Бес ай ішінде Антонио Масео командир (немесе майор) болып, бірнеше аптадан соң тағы да подполковник болып тағайындалды. Содан кейін полковник болып, бес жыл өткен соң батылдығы мен испан армиясын оқшаулау қабілеті үшін бригадалық генерал шеніне көтерілді. Масео 500-ден астам шайқасқа қатысты. Алайда, Масеоның қарапайым тегі мен терісінің түсі оның генерал-майор шеніне көтерілуін кешіктірді, себебі аристократиялық немесе буржуазиялық шыққан бірнеше патриоттардың нәсілшіл және таптық ерекшелік көзқарастары басым болды. Масеоның қол астындағы жауынгерлер оны ерекше физикалық күші мен оқ немесе пышақ жарақатына төзімділігі үшін "Бронзалы Титан" деп атады. Ол 500-ге жуық шайқаста 25-тен астам жарақаттан айықты, және Масеоның ешбір жарақаты оның әскерін жетектеп шайқасқа түсуге деген құлшынысын басып алмады. Ол Доминиканның ұлы стратегиясы Максимо Гомеске, болашақта Куба Азат етуші армиясының бас қолбасшысы болатын, басшы және соғыс шебері ретінде ерекше құрмет көрсетті. Гомес испан қылышының орнына (оқ-дәрінің жетіспеуіне байланысты) шабандыны соғыс қаруы ретінде қолданды, бұл Масео мен оның әскерлері тарапынан тез қабылданып, қолданылды. Антонио Масео Лагунас-де-Варона және Санта-Ритадағы әскери бүліктерді қабылдамады, олар тәуелсіздік күштерінің бірлігін бұзды және Лас-Вильяста аймақтық сепаратизмге ықпал етті. Бұл Висенте Гарсиа Гонсалестің басшылық стилінен өзгеше болды, ол майданның қаһармандықтарынан бас тартып, тылдан жоспарлауға басымдық берді және сепаратизмге өңірлік көзқарас жақтады. Масео Гарсияның бұрыс жоспарлары мен бөлінушілдігін ашық сынады, ол "Жаңа революциялық үкімет" құру үшін қолдау сұрағанда. Бөлінушілік, аймақтық сепаратизм және тәртіпсіздік революцияның құлдырауына себеп болды, одан испан генералы Арсенио Мартинес Кампос и Антон, сол кезде Кубаның генерал-капитаны болып тағайындалған, көп пайда тапты. Ол құрметті офицер ретінде 10 жылға созылған (1878 ж.) жаулықтарды тоқтату үшін бейбітшілік кепілдігін, революционерлерге рақымшылық және құқықтық реформалар ұсынды. Сонымен қатар, испан үкіметі Кубалық көтерілісші күштерін қоршау үшін күштерін шоғырландыруды жалғастырды. Антонио Масео он жылдық соғысты аяқтаған Занхон келісіміне қарсы болған офицерлердің бірі болды. Ол және басқа мамбиселер (тәуелсіздік сарбаздары) 1878 жылдың 15 наурызында генерал Мартинес Кампоспен бейбітлік шарттарын талқылау үшін кездесті, бірақ Масео соғыстың мақсаттарының ешқайсысы орындалмаса, бейбітшілікке қол жеткізу мүмкін емес екенін мәлімдеді; оның ішіндегі басты мақсат – Кубада құлдықты жою және Кубаның тәуелсіздігі болды. Бірден-бір пайда – қақтығысқа қатысқандарға рақымшылық және "Азат етуші армиясында" соғысқан қара нәсілді сарбаздарға бостандық беру болды. Масео келісімді жарамды деп танымады және ұсынылған рақымшылыққа бағынбады. Барагуа наразылығы деп аталатын бұл кездесу Масеоға басқа бір кубалық жоғары шенді офицердің хабаршысы жіберілгеннен кейін басталды, ол испан генералына шабуыл жасауды ұсынды. Масео бұл жоспарды қабылдамады, және ымыраға қатысушыға хат арқылы: "Жеңіспен келген арсыздық менің қалауым емес" деп хабарлады. Сұхбат уақытының бітіміне (бірнеше күн) құрмет көрсеткеннен кейін, Масео жаушылық әрекеттерді қайта бастады. Оның өмірін сақтау үшін Куба Республикасының үкіметі оған сырттан экспедиция үшін ақша, қару-жарақ және жауынгерлер жинауды тапсырды. Масеоның әрекеттері нәтижесіз болды. Алайда, Занхон келісіміне наразы болған эмигранттардың наразылығына себеп болды. Кейінірек 1879 жылы Масео мен генерал-майор Калисто Гарсия Инигуэз Нью-Йорктен Кубаға жаңа шабуыл жоспарлады, бұл қысқа мерзімді Кіші соғысты бастады. Масео бұл шайқастарға жеке қатыспады, өйткені ол Калисто Гарсияны жоғары қолбасшы ретінде жіберді. Бұл испандықтардың үгіт-насихатымен қоздырылған басқа кубалық офицерлердің нәсілшіл көзқарастарын күшейтуден сақтады. Испандықтар Масео ақ кубалықтарға қарсы нәсілдік соғыс бастауға тырысып жатыр деген қате пікірді қалыптастыруға тырысты, бірақ олардың үгіт-насихаты Масеоның беделіне көп зиян келтірмеді.
Approximately two weeks after the October 10, 1868, revolt led by Carlos Manuel de Céspedes against Spain known as "The Cry of Yara" ("El Grito de Yara"), Maceo, together with his father and brothers joined the war. Mariana Grajales, followed her family members into the manigua (the woods and most thick countryside) in order to support the Mambises, as Cuban rebels were known in the 19th century. The Maceos enlisted as privates when the Ten Years' War began. Within five months, Antonio Maceo was promoted to commander (or major), and within a matter of weeks after that he was again promoted to lieutenant colonel. A promotion to colonel followed, and five years later he was promoted to the rank of brigadier general because of his bravery and ability to outmaneuver the Spanish Army. Maceo participated in more than 500 battles. However, the humble origin of Maceo and the colour of his skin delayed his raising to the rank of major general, due principally to the racist and class exclusiveness tendencies of several other patriots of an aristocratic or bourgeois origin. Men under Maceo's command began to call him "The Bronze Titan", because of his exceptional physical strength and resistance to bullet or blade injuries. He recovered from more than 25 war injuries over the course of some 500 military battles, and none of Maceo's wounds diminished his willingness to lead his troops into combat. He had special recognition and admiration, as chief and war teacher, of the great Dominican strategist Máximo Gómez, who would become, in the years to come, the General in Chief of the Cuban Liberator Army. The use of the machete as a war weapon by Gómez as a substitute for the Spanish sword (also due to the scarcity of firearms and ammunition) was rapidly adopted by Maceo and his troops. Antonio Maceo rejected the military seditions of Lagunas de Varona and Santa Rita, which undermined the independence troops' unity and favoured a regionalism in Las Villas. This stood in contrast with the style of leadership exhibited by Vicente García González, who eschewed front line heroics in favor of planning from behind the lines, and who also advocated a regional approach to secession. Divisionism and the imprecise designs of García were plainly rejected by Maceo when the former asked for support to constitute a "New Revolutionary Government". Divisions, regionalism, and indiscipline were the main reasons for the decline of the Revolution, of which the Spanish General Arsenio Martínez Campos y Antón, then already named Captain General of Cuba, drew considerable advantage. An officer of honour, he offered peace guarantees, amnesty for revolutionary men and legal reforms, in exchange for a cease of hostilities, which had already lasted 10 years (in 1878). At the same time, the Spanish Government continued the concentration of more forces to enclose the diminishing Cuban rebel forces. Antonio Maceo was one of the officers who opposed the signing of the Pact of Zanjón, which ended the Ten Years' War. He and other Mambises (independence soldiers) met with General Martínez Campos on March 15, 1878, to discuss the peace terms, but Maceo argued that no peace could be achieved if none of the objectives of the war had been accomplished; chief among these aims was the abolition of slavery in Cuba and Cuban independence. The only immediate benefit was amnesty for those involved in the conflict and liberty for the black soldiers who had fought in the "Liberator Army". Maceo did not recognize the treaty as valid and did not adhere to the proposed amnesty. This meeting, known as the Protest of Baraguá, began when a messenger was sent to Maceo from another Cuban high ranking officer, who proposed an ambush against the Spanish general. Maceo rejected the plan, informing the would be conspirator via letter: "I don't want victory if it goes accompanied with dishonor." After respecting the truce time for the interview (a few days), Maceo resumed hostilities. In order to save his life, the government of the Republic of Cuba gave him the task of gathering money, arms and men for an expedition from the exterior. Maceo's movements were useless. However, due to the dismay of the exiled sympathizers who were unhappy with the Zanjón pact. Later in 1879, Maceo and Major General Calixto García Íñiguez planned from New York a new invasion to Cuba, which initiated the short lived Little War. Maceo did not personally fight in these battles, for he had sent Calixto García as highest commander. This avoided exacerbating the racist prejudices of fellow Cuban officers that were inflamed by Spanish propaganda. The Spanish tried to create the impression that Maceo was trying to start a racial war against white Cubans, though their propaganda efforts did little damage to Maceo's reputation.
Жемісті соғыс тоқтауы (18791895)
Гаитиде қысқа тұрақтанғаннан кейін, оны испандықтар қуды, испан консулдары оны өлтіруге әрекеттенді, сондай-ақ Ямайкада Масео ақыры Коста-Риканың Гуанакасте провинциясына қоныс аударды. Коста-Рика президенті Масеоны әскери бөлімге бекітіп, оған шағын шаруашылық беріп, тұруға жағдай жасады. Масео Хосе Мартимен байланысып, 1895 жылғы соғысты бастауға шақырылды, Марти оны «қажетті соғыс» деп атады. Бұрынғы революциялық сәтсіздіктерден алған тәжірибесі мен білімімен Масео Мартимен қысқа, бірақ қарқынды хат алмасуда әскери жетістікке кедергі келтіретін бірнеше фактор бар екенін айтты, 1868-1878 жылдардағы Он жылдық соғыстағы жартылай жеңілістің себептері туралы ескертті. Марти «армия еркін болсын, бірақ ел – ел ретінде өз қадір-қасиетімен өкілдік етілсін» деген формуласымен жауап берді және соғысқа мұқият дайындалса, Масеоны жеңіске жетудің жоғары мүмкіндіктеріне көндірді. Масео алдын ала шарт ретінде жоғары басшылықты Гомес қолдарына беруді талап етті, бұл Куба революциялық партиясының өкілі (Марти) тарапынан сөзсіз мақұлданды. Коста-Рикада ол испан агенттерінің театрдан шығар кезде тағы бір қастандық әрекетіне тап болды, нәтижесінде шабуылшілердің бірі қаза тапты.
After a short stay in Haiti, where he was pursued by the Spanish and faced assassination attempts by the Spanish consulates, and also in Jamaica, Maceo eventually settled in the Costa Rican province of Guanacaste. The president of Costa Rica assigned Maceo to a military unit and provided him with a small farm to live on. Maceo was contacted by José Martí and urged to initiate the War of 1895, called by Martí the "necessary war". Maceo, with the experience and wisdom gained from previous revolutionary failures, argued that there were a number of impediments to military success in a brief but intense epistolary exchange with Martí, warning about the causes of the partial defeat in the Ten Years' War (1868–78). Martí responded with his formula of "the army, free; but the country, as a country with all its dignity represented," and convinced Maceo of the high probabilities of success if the war was to be prepared carefully. As a precondition, Maceo demanded that highest command should be in the hands of Gómez, which was approved without reservation by the Delegate of the Cuban Revolutionary Party (Martí). In Costa Rica, he faced, gun in hand, another attempt of assassination by Spanish agents at the exit of a theatre, with fatal result for one of the aggressors.
Кубаның тәуелсіздік соғысы
1895 жылы Флор Кромбет және басқа да кіші офицерлермен бірге Масео Баракоа маңында (Кубаның шығыс шетіне жақын) жерге түсіп, оны тұтқындауға немесе өлтіруге тырысқан испандықтарды талқандағаннан кейін, ол сол аймақтың тауларына кірді. Көптеген қиындықтардан кейін ол қарулы шағын отрядты жинауға қол жеткізді, ол Сантьяго-де-Куба аймағындағы басқа көтерілісші топтармен тез өсті. "La Mejorana" фермасында Масео Гомес пен Мартимен тарихи, бірақ өкінішті кездесу өткізді, себебі оның және Марти арасындағы келіспеушіліктер әскери қимылдар мен азаматтық үкімет арасындағы қарым-қатынас мәселесіне байланысты болды. Масео конституцияға қарсы болды, ал Марти мәселенің екі жағын білгендіктен, өзінің ұстанымында тұрды. Бірнеше күннен кейін Марти, Масео оны әскери емес "Доктор" деп қарастырды, Дос Риос (Контрамаэстре мен Кауто өзендерінің қосылған жері) шайқасында қаза тапты. Гомес Куба Азат ету армиясының Бас Генералы болып тағайындалғаннан кейін, Масео генерал-лейтенант (Бас Генералдан кейінгі екінші лауазым) аталды. Мангос-де-Барагуадан (Мартинес-Кампостың алдындағы тарихи наразылық орны) бастап, Масео мен Гомес екі ұзын мамбис колоннасының басшылығымен Кубаның батысына шабуыл жасау міндетін сәтті орындады, 96 күнде 1000 мильден астам жол атпен немесе жаяу жүріп басып өтті. Бірнеше ай бойы Гавана мен Пинар-дель-Риода испандықтарға қан төгілгеннен кейін, Масео 1896 жылғы қазан айында Кубаның батыс шетіндегі Мантуаға келді, испандықтардың техникалық және сандық артықшылығын (кейбір жағдайларда кубалықтардан бес есе көп) бірнеше рет жеңіп шықты. Партизандық және ашық соғыс тактикасын кезектестіре қолдана отырып, олар испан армиясын, құрамында ширек миллионнан астам сарбазды шаршатып, бүкіл аралды аралап өтті, тіпті испан армиясы оларды тоқтату және техникалық және сандық басымдығын пайдалану үшін салған әскери жолдар мен қоршауларды да басып өтті. Кубалық күштердің үйлесімділігі мен біртіктігі Максимо Гомес барлық генерал-майорларды Масеоға, өзінің жетекші офицеріне бағындырған қатаң басшылық тізбегімен қамтамасыз етілді. Батыс Кубаға шабуыл жасауға бұрын Онжылдық соғыс кезінде бригадир генерал Генри Рив тырысқан, бірақ Матансас провинциясының шығыс бөлігі мен Гавана провинциясының батыс бөлігі арасында сәтсіз аяқталған (құлап кеткен) және Рив қаза тапқан. Сол кезде Масео Максимо Гомес басшылығымен Ривпен бірлесіп жұмыс істеген. Тәуелсіздікке деген құштарлық және испандық жоғары офицерлердің қатыгездігі аралдың батыс жартысындағы ауыл тұрғындарын Азат ету армиясына адам және логистикалық қолдау көрсетуге ынталандырды. Осының нәтижесінде Валериано Вейлер қайтадан шоғырландыру саясатын енгізді. Жүздеген мың шаруалар қалаларға, негізінен Гавана, Пинар-дель-Рио және Матансасқа, сондай-ақ осы үш провинцияның бірнеше кішкентай қалаларына күшпен көшірілді. Олар үшін құрылған концлагерьлерде, кейіннен Еуропада нацистер салған лагерьлерге ұқсас, Кубаның ауыл тұрғындарының үштен бірі өмірден өтті. Вейлер күткендей, қатыгез қайта шоғырландыру көптеген адамдарды Азат ету армиясына қосылуға итермеледі, олар аштықтан гөрі шайқаста өлуді жөн көрді. 1896 жылы Гаванада Гомезбен кездескеннен кейін (Мариелден Мажанаға дейін Мариел шығанағы арқылы тағы бір рет өтіп), ол Пинар-дель-Рио даласына оралды, онда Африка мен Филиппиндердегі жеңістерімен танымал испандық генералдар басқарған, сандар жағынан басым күштермен қанды қақтығыстарға қатысты, және олар артиллериямен және ең заманауи мылтықтармен, соның ішінде Mauser автоматтарымен жабдықталған. Кубаның батыс тауларында испандық күштерді жойғаннан кейін, Масео қайтадан шығысқа бет бұрып, Лас-Вилласқа немесе Камагуэйге бару үшін аталған жолды кесіп өтті. Ол соғыстың бағытын жоспарлау үшін Гомезбен кездесуді және қарулы үкіметпен оны және әрекеттегі күштерді екі маңызды мәселе бойынша келісімге келтіруді жоспарлады: Азат ету армиясындағы орта және жоғары офицерлерді тағайындау және шетелдік елдердің соғыс жүргізуін мойындауы және тікелей әскери көмек беруі. Ол сол кезде Еуропадан немесе тіпті АҚШ-тан экономикалық көмек пен қару-жарақ пен оқ-дәрілер пакетін қабылдауға келісетін, бірақ тәуелсіздік қозғалысындағы кубалықтардың АҚШ-тың Кубаға тікелей әскери араласуын қабылдауына қарсы болды.
In 1895, together with Flor Crombet and other lesser officers, Maceo disembarked in the vicinity of Baracoa (close to the eastern tip of Cuba) and after repelling a Spanish attempt at capturing or killing him, he got into the mountains of that region. After many difficulties, he managed to gather a small contingent of armed men, which rapidly grew with other rebel groups of the Santiago de Cuba region. In the farm of "La Mejorana", Maceo had a historic, but unfortunate, meeting with Gómez and Martí, because of the disagreements between him and Martí, regarding the question of the relationship between the military movements and the civilian government, against which constitution was Maceo, but Martí, knowing both sides of the problem, stood on his formula. Several days later, Martí, treated as a non military "Doctor" by Maceo, would fall in battle in Dos Ríos (confluence between the rivers Contramaestre and Cauto). After Gómez was designated General in Chief of the Cuban Liberation Army, Maceo was named Lieutenant General (second in command after the General in Chief). Starting from Mangos de Baraguá (place of the historical protest in front of Martínez Campos), Maceo and Gómez, on command of two long mambises columns, took brilliantly the task of invading the west of Cuba, riding or walking more than 1000 miles in 96 days. After several months bleeding the Spanish forces in Havana and Pinar del Río Maceo arrived at Mantua, in the western extreme of Cuba, in October 1896, after defeating for many times the technically and numerically superior forces of the Spaniards (five times the Cuban forces on occasions). Using alternately the tactics of guerrilla and open warfare, they exhausted the Spanish Army of more than a quarter million soldiers and traversed all the island, even through the military trails, walls and fences built by the Spanish Army with the purpose of stopping them and dealing with an overwhelming technical and numerical superiority of the Spaniards. The level of coordination and cohesiveness of Cuban forces was driven by the fact that Máximo Gómez had clearly established a chain of command that subordinated all Major Generals to Maceo, his executive officer. The invasion of Western Cuba had been previously attempted by Brigadier General Henry Reeve during the Ten Years' War but faltered (and collapsed) between the easternmost section of the province of Matanzas and the westernmost section of the province of Havana and Reeve perished. At the time Maceo had collaborated with Reeve under the direction of Máximo Gómez. The eagerness for independence and the cruelty of the Spanish high officers made rural inhabitants of the western half of the island eager to give support in men and logistics to the Liberation Army. This was the cause of the institution, by Valeriano Weyler, of the reconcentration. Hundreds of thousands of peasants were forcibly carried to the cities, mainly Havana, Pinar del Río and Matanzas, besides several minor cities in these three provinces. In the concentration camps created for them, very similar to those later built in Europe by the Nazis, almost a third part of the Cuban rural population lost their lives. Contrary to the expectations of Weyler, the cruel reconcentration encouraged many people to join to the Liberation army, preferring to die in battle than in starvation. In 1896, after meeting Gómez in Havana (crossing once more the trail from Mariel to Majana via Mariel Bay), he returned to the fields of Pinar del Río, where he faced bloody clashes with outnumbering forces, led by Spanish generals famous for their victories in Africa and the Philippines, and provided with artillery and the most modern weapons for infantry including the Mauser bolt action rifle. After decimating Spanish forces in the westernmost mountains of Cuba, Maceo turned eastward again, crossing the mentioned trail in order to travel to Las Villas or Camagüey. There he was planning to meet Gómez to plan the ulterior course of war, and with the Government in Arms, to establish an agreement between it and the forces in action, in relation with two main subjects: the raisings of medium and high officers in the Liberation Army and the recognition of belligerence by foreign countries and acceptation of direct military aid. His position was, at that time, acquiescent with accepting economic aid and packages with weapons and ammunitions from Europe or even from the United States, but was strongly opposed to acceptance by Cubans in the independence movement for a direct military intervention by the US in Cuba.
Өлім
Оның Гомес және Қарулы Үкіметпен кездесу жоспарлары ешқашан іске аспады. 1896 жылдың 7 желтоқсанында Пунта-Брава маңында Масео Сан-Педро шаруашылығына қарай жылжуды бастады, онымен бірге тек жеке күзеті (екі-үш адам), штабтың дәрігері (олар өз лауазымын испан полковнигі Франсиско Чиругедаға сатқан), бригада генералы Хосе Миро Аргентер және жиырмадан аспайтын шағын отряд ғана болды. Олар аттардың өтуіне қолайлы болу үшін қоршауды кесіп өтуге тырысқанда, күшті испан колоннасы оларды байқап, қарқынды атыс ашты. Масео екі оққа қана соғылды, біреуі кеудесіне, екіншісі жағын сындырып, бас сүйегіне енді. Оның серіктері атыстың қызуы мен Масеоның дене бітіміне байланысты оны көтере алмады. Оның қасында болған жалғыз көтерілісші – оның көмекшісі, лейтенант Франсиско Гомес Торо (Панчито деп танымал), Максимо Гоместің ұлы, ол генералының денесін қорғау үшін ғана испан колоннасына қарсы тұрды. Бірнеше рет оқталғаннан кейін испандықтар Гоместі мачетемен өлтіріп, екі мәйітті де тастап кетті, құрбан болғандардың кім екенін білмеді. Масео мен Панчитоның мәйітін ертесі күні Гаванадан келген полковник Арангурен тапты, ол жаңалықты естігеннен кейін дереу шайқас орнына жетті. Кейін олар екі бауырдың шаруашылығында жасырын жерленді, олар Куба еркін және тәуелсіз болғанға дейін және батырға лайықты әскери салтанаттар өткізілгенге дейін жерлеу орнын құпия сақтауға ант берді. Бүгінде Антонио Масео и Грахалес пен Франсиско Гомес Тороның қалдықтары Гавананың оңтүстігіндегі Эль Какахуал монументінде, бұрынғы Сан-Педро шаруашылығының шекарасына жақын жерде жатыр, және бұл орын кубалықтардың қажылық сапаранатын мекеніне айналған. Ғалымдардың айтуынша, Масеоның өлімі кубалық патриоттар үшін Мартидің өлімінен кем түспеген ауыр соққы болды.
His plans for meeting with Gómez and the Government in Arms never took place. On December 7, 1896, in the vicinity of Punta Brava, Maceo was advancing into the farm of San Pedro, accompanied only by his personal escort (two or three men), the physician of his Headquarters (who sold their position to the Spanish Colonel Francisco Cirugeda), Brigade General José Miró Argenter, and a small troop of no more than twenty men. When they attempted to cut a fence for facilitating the march of horses through those lands, they were detected by a strong Spanish column, which opened an intense fire. Maceo was hit by two shots, one in the chest and another that broke his jaw and penetrated his skull. His companions could not carry him because of the intensity of the firefight and Maceo's size. The only rebel who stayed by him was his aide de camp Lieutenant Francisco Gómez Toro (known as Panchito), son of Máximo Gómez, who faced the Spanish column for the sole purpose of protecting the body of his general. After being shot several times, the Spaniards killed Gómez with machete strikes, leaving both bodies abandoned, not knowing the identity of the fallen. The corpses of Maceo and Panchito were picked up the next day by Colonel Aranguren, from Havana, who ran immediately to the battle scene after hearing the news. They were later buried in secret in the farm of two brothers who swore to keep the burial place in secrecy until Cuba would be free and independent and the correspondent military honors could be given to the hero. Nowadays, the remains of Antonio Maceo y Grajales and Francisco Gómez Toro lie in the Monumento El Cacahual south of Havana, close to the limits of the former farm of San Pedro, and the site is one of pilgrimage by Cuban people. Scholars say that Maceo's death was as traumatic to Cuban patriots as Martí's.
Мұра
Кубаның тәуелсіздік қозғалысындағы әскери және мемлекет қайраткері рөлінен басқа, Масео ықпалды саяси стратегияшы және әскери жоспарлаушы болды, ал Хосе Марти Масеодан шабыт алған Куба басшыларының бірі. Масондыққа мүше болғандықтан, оның хаттарында бірнеше рет "Құдай, Ақыл және Игілік" негізіндегі сенімін кездестіруге болады. Оның қатаң ұраны: "Елім мен өз саяси нанымдарым барлық адамдық күштен жоғары; осылармен мен бостандық биігіне жетемін немесе елімді құтқару үшін күресте қаза табамын" (1890 жылдың 3 қарашасы). Марти оның туралы: "Масеоның қолындағыдай күшті миы бар" деді. Демократиялық саяси көзқарастарымен, ол республикалық үкімет нысанына деген симпатиясын көп рет білдірді, бірақ "бостандық, теңдік және бауырластық" формуласын іздеуде, француз революциясының белгілі, бірақ көбінесе қолданылмаған қағидаларын еске түсіріп, әлеуметтік әділетті іздеу саясатын анықтады. Сантьяго-де-Кубаға жасаған қысқа сапары барысындағы жемісті бітім кезінде болған кешкі ас мәжілісінде, оған сөз сөйлеу ұсынылды. Бір жас жігіт Кубаны АҚШ-қа қосып, оны "Америка Құрама Штаттарының шоқжұлдызындағы тағы бір жұлдызға" айналдыру тілегін білдірді. Оның жауабы: "Жас жігіт, менің ойымша, бұл менің қылышымды испандықтармен бірге қолданатын жалғыз жағдай болар еді". Солтүстік Америкалық экспансионизмнің өсуін болжап, (ол Куба қаруларының сөзсіз жеңісіне толық сенімді болды), ол бір әріптесіне жазған хатында: "Кубаны басып алуға тырысатын ел, егер шайқаста қаза таппаса, оның жерінің топырағын қанға малып алады" деді.
In addition to his role as a soldier and statesman in the Cuban movement for independence, Maceo was an influential political strategist and military planner, and José Martí is among Cuban leaders who were inspired by Maceo. Being a member of masonry, in his correspondence one can read more than once his credo base on "God, Reason and Virtue". He was quoted as having a strict motto: "My duties to country and to my own political convictions are above all human effort; with these I shall reach the pedestal of freedom or I shall perish fighting for my country's redemption." (November 3, 1890). Martí, speaking about him, said that "Maceo has as much strength in his head as in his arms." Of democratic political adherence, he expressed many times his sympathy for the republican form of government, but insisted on seeking for the formula of "liberty; equality and fraternity", recalling the well known but almost never applied principles of the French Revolution and defining a policy on the search for social justice. Being in a dinner meeting in a very short visit made to Santiago de Cuba during the Fruitful Truce, he was invited to make a toast and a phrase was said by a young man for a wish to annex Cuba to the United States and turn Cuba into " another star into the constellation of the United States ". His answer was: I think, young man, that this would be the only occasion in which I would place my sword at the same side with the Spanish ones." And foreseeing the growth of North American expansionism, (he was absolutely convinced of the inevitable victory of Cuban Arms), he expressed in a letter to a friend of arms: "That (country) which attempts to seize Cuba, will gather the dust of its ground soaked in blood, if he does not perish in fight."
Ескерткіштер
Масеоға арналған ескерткіштер Сантьяго-де-Кубада және Гаванада, Малекон мен Centro Habana-дағы Hermanos Ameijeiras ауруханасының алдында орналасқан. Кентукки штатындағы Масео қаласы да оның құрметіне аталған. Макаоның бюсті Нью-Джерси штатының Юнион-Сити қаласындағы Эллсворт паркінде орналасқан, бұл қала "Гудзон өзеніндегі Гавана" деп аталған.
Monuments to Maceo include those in Santiago de Cuba and another in Havana, between the Malecón and the front of the Hermanos Ameijeiras Hospital in Centro Habana. The town of Maceo, Kentucky is also named in his honor. A bust of Macao can be found in Ellsworth Park in Union City, New Jersey, which has been called Havana on the Hudson.