Томас Эстрада Пальма – Кубаның тұңғыш президенті (1902-1906). Куба тәуелсіздігі үшін күрескен саясаткер, білім беруші, жазушы. Инфрақұрылымды жақсартты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кубаның 1-ші президенті (1902–06)
1st President of Cuba (1902–06)
Томас Эстрада Палма (6 шілде, 1835 – 4 қараша, 1908) – кубалық саясаткер, Он жылдық соғыс кезінде Кубаның қарулы республикалық үкіметінің президенті және 1902 жылдың 20 мамыры мен 1906 жылдың 28 қыркүйегі аралығында Кубаның алғашқы президенті болған. Нью-Йорк аймағында педагог және жазушы ретіндегі оның қосалқы қызметі Эстрада Палмаға Кубаға қолдау, көмек және жариялылық тарту мақсатында кубалықтарды қолдайтын әдебиет жасауға мүмкіндік берді. Ол ықпалды американдықтардың назарын аударуға жетті. Ол Кубаға гуманитарлық негізде АҚШ-тың араласуын қажет етуші алғашқы және тұрақты дауыс болды. Президенттік кезеңінде оның маңызды жетістіктеріне Кубаның инфрақұрылымын, байланысын және халық денсаулығын жақсарту кіреді. Кубада ол Американың Кубаға саяси және экономикалық үстемдігін қамтамасыз еткен Платт түзетуінің қабылдануына жол бергені үшін еске алынады.
Tomás Estrada Palma ( July 6, 1835 – November 4, 1908) was a Cuban politician, the president of the Cuban Republican in Arms during the Ten Years' War, and the first President of Cuba, between May 20, 1902, and September 28, 1906. His collateral career as a New York City area educator and writer enabled Estrada Palma to create pro Cuban literature aimed at gaining sympathy, assistance and publicity. He was eventually successful in garnering the attention of influential Americans. He was an early and persistent voice calling for the United States to intervene in Cuba on humanitarian grounds. During his presidency his major accomplishments include improving Cuba's infrastructure, communication, and public health. He is remembered in Cuba for allowing the enactment of the Platt Amendment, which ensured American political and economic dominance over Cuba.
Жеке өмірі және ертедегі өмірі
Ол 1835 жылдың 6 шілдесіне қарай испан Кубасының Баямо қаласында доктор Андрес Мария Эстрада и Одуардо мен Мария Канделярия Пальма Тамайо отбасында дүниеге келген. Оның нақты туған күні белгісіз, себебі 1869 жылдың 19 қаңтарында Баямо қалалық әкімшілігінде болған өрт оның туғандығы туралы жазбаларды жойды. Оның әкесінің әкесі доктор Мануэль Хосе де Эстрада, Кубаның Кауто аймағында (қазіргі Баямо) белгілі маман болған. Оған анасының әкесі, бай жер иесі Дон Томас де Пальманың құрметіне "Томас" есімі берілді. Оның балалық шағы туралы белгілі нәрсе – Гаванадағы Торибио Эрнандестің жеке мектебінде оқығандығы және 1854 жылдың 19 шілдесінде Гавана университетінде философия бакалавры дәрежесін алғандығы. 1857 жылдың 29 қаңтарында Севилья университетінің тізімінен шығарылды. Сол жылдың 29 маусымында жеке себептерге байланысты университеттен кетіп қалды.
He was born in Bayamo, Spanish Cuba, around July 6, 1835, to Dr. Andrés María Estrada y Oduardo and María Candelaria Palma Tamayo. His exact birth date is not known because of a fire in Bayamo Town Hall on January 19, 1869, that destroyed his birth records. His paternal grandfather was Dr. Manuel José de Estrada, well known professional in the region of Cauto, Cuba (current day Bayamo). He was given his name "Tomás" in honor of his maternal grandfather, Don Tomás de Palma, a rich landowner. What is known about his early life is his schooling in the private school of Toribio Hernández, Havana, and his attendance in the University of Havana in which he received a philosophy degree on July 19, 1854. He was taken out of the roster in the University of Seville on January 29 in 1857 for excessive absences. He withdrew on June 29, 1857, of the same year for personal reasons.
Ерте мансап
1857-1868 жылдары ол Баямоға оралып, әкімші және жергілікті мұғалім болып жұмыс істеді. Қарулы Үкімет құрылғаннан кейін, ол Эстрада Палманы Вашингтон қаласына өз елшісі ретінде жіберді. Ол үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Эстрада Палмаға аралды Испанияға беру үшін 150 миллион доллар ұсынған американдық банкир сияқты, түрлі адамдардан көмек келді. Сонымен қатар, Уильям Рэндольф Херст газеттері кубалық революционерлерге деген ықыласты көрсететін мақалалар жариялап, Куба революциялық партиясының ісіне көмектесті. Газеттер революционерлерге материалдық қолдау көрсетуге, жақтастар табуға және қозғалыстың танымалдылығын арттыруға көмектесті. Эстрада Палма өте білгір мемлекет қайраткері екенін және БАҚты тиімді пайдалана білуін көрсетіп, 1898 жылдың 19 сәуірінде АҚШ Конгресінен бірлескен резолюция қабылдатуға қол жеткізді. Бұл резолюция Кубаның испандық отаршылдығын жоққа шығарды және Куба Республикасының тәуелсіздігін қолдады. Сондай-ақ, АҚШ-тың аралды басып алу немесе оған қосылу ниеті жоқ екені де нақты айтылды. Ол бұрынғы революционерлердің таңдаулы тобына Куба саясатында саяси басымдыққа ие болу үшін билікті табысты тапсырды. Сонымен қатар, ол АҚШ-тың көмегін Кубаға тарту арқылы елді қайта құруға жағдай жасады.
From 1857 to 1868, he returned to Bayamo and became an administrator and a local teacher. After the Government in Arms was established, it sent Estrada Palma to Washington, DC, as its diplomat. He was largely successful. Estrada Palma received assistance from various individuals including an American banker who attempted to offer Spain $150 million to give up the island. Estrada Palma was also assisted by William Randolph Hearst's newspapers to spread the cause of the Cuban Revolutionary Party by posting articles sympathetic to the Cuban revolutionaries. The newspapers assisted the revolutionaries in gaining materials, support, and popularity for the movement. In a move that showed some real statesmanship and an ability to use media, Estrada Palma got the US Congress to pass a joint resolution on April 19, 1898. The resolution disavowed the Spanish colonization of Cuba and supported the independence of the Republic of Cuba. It also highlighted that the United States had no intention of occupying or annexing the island. He had effectively given power a chosen few of the former revolutionaries to achieve political dominance within Cuban politics. At the same time, he would attract US assistance in Cuba to rebuild the country.
Бірінші кезең
Кубада генерал Леонард Вудтың билігінде болған бірнеше жылдан кейін, 1901 жылдың 31 желтоқсанында сайлаулар өткізілуге тиіс болды. Екі саяси партия болды: консервативті және ұлттық автономияны қалаған Жозе Мигель Гомес басқарған Республикашылдар, және Альфредо Зайас басқарған, Кубаның жергілікті автономияға қарай баруын қалаған халықтық партия – Ұлттық либералдар. Екеуі де Эстрада Палманы қолдады. 1901 жылдың 31 желтоқсанында Эстрада Палма президент болып сайланды. Өзінің қадір-қасиеті үшін, Эстрада Палма нәсілдік бөгеттерге негізделген президенттікке ие болғысы келмеді. Көптеген басқа кубалық революционерлер сияқты, ол жаңа мемлекетті афрокубалықтардың қоғамда ақ нәсілділермен тең боларына мүмкіндік беретін, нәсілдік емес республика ретінде көріп тұрды. Президенттікке кіріспес бұрын Эстрада Палма афрокубалықтарға 100 мемлекеттік қызмет орнын беруге және Кубадағы сегрегацияны қолдаған американдық ережелерді жоюға уәде берді. Платт түзетуіне 1901 жылдың 2 наурызында қол қойылды. Бұл түзету АҚШ-қа Кубаның ішкі саясатына араласуға және теңіз базалары мен көмір станциялары үшін жерді жалға алуға рұқсат берді. Куба үкіметі американдық тауарларға тарифтерді төмендету туралы заңға қол қойғаннан және Платт түзетуін конституциясына енгізгеннен кейін американдық әскерлер кетіп қалды. Көптеген американдық компаниялар Кубаға бизнес жасауға келді. 1903 жылдың 16 ақпанында Эстрада Палма Куба-Америка қатынастары туралы шартқа қол қойды, Гуантанамо шығанағы ауданын теңіз базасы және көмір станциясы ретінде пайдалану үшін АҚШ-қа мәңгілікке жалға беруге келісті. Бұл Эстрада Пальма әкімшілігі үшін шағын жеңіс болды, өйткені Вашингтон аралда бес теңіз базасын құруды қалаған еді. Эстрада Пальманың дипломатиялық шеберлігінің куәсі – ол американдық әскерлер аралда орналасқан күйінде де бұл жеңілдікке қол жеткізе алды. Оның саясаты соғыстың салдарынан зардап шеккен білім беру, байланыс және денсаулық сақтау салаларын жақсартуға да ықпал етті. 1905 жылы Палма «Көрес кабинетін» немесе «Жауынгерлік кабинетін» құрды, өйткені кабинет министрлері Кубаның тәуелсіздік соғыстарында шайқасқан барлық ардагерлерден тұрды. Жаңа кабинеттегі басты тұлға – үкімет хатшысы, генерал Фернандо Фрейде де Андраде болды. Эстрада Палма елдің санитарлық жағдайын жақсартуға және бүкіл аралда байланыс құралдарын кеңейтуге қатысты қоғамдық жұмыстарға көп көңіл бөлді. Әрине, бастапқыда білім беру ғимараттарына бөлінген қаражат азайтылып, кейін тоқтатылды. Оның басшылығымен 1902 жылы иммигранттар саны 10 мыңнан 1905 жылы 40 мыңға дейін өсті. Эстрада Палма бюджеттік консерватизмді ұстануға тырысты, мүмкіндігінше бюджет тапшылығын ең төмен деңгейде ұстауға ұмтылды. Сондай-ақ, ол мемлекеттік қаражатты тиімсіз пайдаланбаған бірнеше кубалық президенттердің бірі деп есептеледі. Эстрада Палма қызметтен кеткен кезде Куба қазынасында бірнеше миллион доллар болды делінеді. Эстрада Палма өзінің бюджеттік жоспарларын былай деп қорытындылады: «Мемлекеттің сақтықпен жүргізілетін экономикалық саясат аясында мемлекеттік басқарудың көптеген бөлімдерінің міндетті шығыстарын жабу үшін мемлекеттің қолында қауіпсіз және жеткілікті кіріс көздері болуы өте маңызды».
After a few years of General Leonard Wood's rule in Cuba, elections were to be held on December 31, 1901. There were two political parties, the Republicans, who were conservative and wanted national autonomy, headed by José Miguel Gómez, and the National Liberals, who were a popular party that wanted Cuba to go toward local autonomy, headed by Alfredo Zayas. Both supported Estrada Palma. On December 31, 1901, Estrada Palma was elected president. To his credit, Estrada Palma did not want to have a presidency based on racial barriers. Like many other Cuban revolutionaries, he had seen the new nation as a nonracial republic in which Afro Cubans would be equal to whites in society. Before his presidency, Estrada Palma assured that he would bring 100 public service jobs to Afro Cubans and repeal American regulations that supported segregation in Cuba. The Platt Amendment was signed on March 2, 1901. The amendment allowed the United States to interfere in the domestic policies of Cuba and to lease land for naval bases or coal stations. American troops left after the Cuban government signed a bill lowering tariffs on American products and incorporated the Platt Amendment into its constitution. Many American companies came to do business in Cuba. On February 16, 1903, Estrada Palma signed the Cuban American Treaty of Relations, agreeing to lease the Guantanamo Bay area to the United States in perpetuity for use as a naval base and coaling station. That was a minor victory for the Estrada Palma administration for Washington had wanted five naval bases on the island. It is a testament to his diplomatic skills that Estrada Palma was able to obtain the reduction, even with American troops stationed in the island. His policies were also responsible for improvements in education, communications, and public health, which had suffered from the devastation created by the war. In 1905 Palma formed the “Gabinete de Combate” or the “Fighting Cabinet” as the cabinet ministers consisted of all veterans who fought during the Cuban Wars of Independence. The principal figure in the new cabinet was General Fernando Freyde de Andrade, Secretary of the Government. Estrada Palma paid much attention to public works especially as they related to improving the sanitary conditions of the country as well as expanding the means of communication throughout the island. Admittedly funds originally destined for educational buildings were at first reduced and later cut. Under his administration the number of immigrants increased from 10,000 in 1902 to 40,000 in 1905. Estrada Palma was regarded a fiscal conservative, preferring to keep any budget deficits at a minimum if possible. He is also credited for being one of the few Cuban Presidents for not significantly misusing public funds. By the time Estrada Palma left office it is said that the Cuban Treasury had a few million dollars at its disposable. Estrada Palma summarized his budget plans through in one his statements “it is most imperative that the State has at its disposal secure and sufficient sources of revenue in order to cover, within a framework of prudent economic policies, the inevitable expenses of multiple departments within the public administration.”
Өлім
Эстрада Палма, адвокат, 1908 жылдың 4 қарашасында Сантьяго-де-Кубада сағат 23:45-те өкпе қабынуынан қайтыс болды. Ол Сагарра көшесі, 17 нөмірде уақытша тұрып жатқан.
Estrada Palma, an attorney, died in Santiago de Cuba at 11:45 p. m. on November 4, 1908, from pneumonia. He was temporarily residing in Calle Sagarra No. 17
Ұрпақтар
Томас Андрес Эстрада Пальма Гвардиола мен Хелен Дуглас Браун оның есімін жалғастырды. Томас Эстрада Пальма, алғашқы баласы Томас Дуглас Эстрада Пальма III-мен, 1911 жылдың 12 мамырында Нью-Йоркте дүниеге келді. Томас Дуглас Эстрада Пальма III және Элис Мэй Кэрролл үйленді және олардың алғашқы баласы, Майамиде туған Томас Рамон Эстрада Пальма IV есімін жалғастырды. Томас Дуглас Эстрада Пальма III тағы үш балаға ие болды: Патрик Кэрролл Эстрада Пальма, Кандита Маргарет Эстрада Пальма және Кэтлин Риордан Эстрада Пальма. Эстрада Пальманың әулеті Томас Рамон Эстрада Пальма IV-пен аяқталады, себебі ол өз балаларына осы есімді беруді жалғастырмауды шешті.
Tomás Andrés Estrada Palma Guardiola and Helen Douglas Browne continued the name. Tomás Estrada Palma, with their first born child, Tomás Douglas Estrada Palma III, born on May 12, 1911, in New York. Tomás Douglas Estrada Palma III and Alyce Mae Carroll married and continued the name with their first born child, Tomás Ramón Estrada Palma IV, born in Miami. Tomás Douglas Estrada Palma III had three more children, Patrick Carroll Estrada Palma, Candita Margaret Estrada Palma, and Kathleen Riordan Estrada Palma. Estrada Palma's name ends with Tomás Ramón Estrada Palma IV since he decided to not continue the name with his children.
Мұра
Эстрада Палма білім, революция және инфрақұрылым саласындағы еңбектерімен емес, Америка Құрама Штаттарының аннексиялық саясатының бір бөлігі болуымен және оған мойынсұнуымен танымал.
Estrada Palma is known less for his accomplishments in education, revolution, and infrastructure than for being a part of the annexation agenda of and his subservience to the United States.
Құрметтер
1903 жылы Гаванадағы Avenida de los Presidentes даңғылында Эстрада Палманың ескерткіші орнатылды. Фидель Кастроның революционерлері оның ескерткішін құлатты, олар Эстрада Палманы Кубаға АҚШ-тың араласуының бастауын келтіргені үшін кінәлады деседі. Аяқ киіммен бірге тұғыры әлі де сақталған. Эстрада Палма АҚШ-тағы жер аударылуының көп жылдарын Нью-Йорк штатының Ориндж округіне қарасты Вудбери қаласында өткізді. Қазір оның атымен аталатын жол бойында (Естрада жолы, Орталық аңғар шағын ауылында) ол жазғы лагерь ашқан, ол қазір тасталып кеткен. Президенттік кезеңінде Эстрада Палма Ориндж округінде академиялық жетістіктері үшін сыйлықтар сатып алуға арналған "Т. Эстрада Палма қорын" құрды.
In 1903, a statue of Estrada Palma was erected in the Avenida de los Presidentes, in Havana. His statue was pulled down by Fidel Castro's revolutionaries, reportedly because they blamed Estrada Palma for starting the trend of US interventions in Cuba. The plinth, with a pair of shoes, remains. Estrada Palma spent many years of his US exile in the town of Woodbury in Orange County, New York. Along a road that now bears his name (Estrada Road, in the hamlet of Central Valley), he ran a summer camp, which has since been abandoned. During his presidency, Estrada Palma kept an "T. Estrada Palma Fund" to buy prizes for academic achievements in Orange County.