Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Витим (Витим; , ;
The Vitim (Витим; , ;
Ленадан Бодайбоға дейін кеме жүруге болады. Ағысқа қарсы, буксирлер баржаларды Байкал-Амур магистраліне (БАМ) дейін сүйреп әкеле алады, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі. Витим өзені – шытырман оқиғаға толы рафтингке өте қолайлы орын, алайда оқшауланған болғандықтан оған сирек саяхаттайды. Витим өзенінің сол жағалауында ежелгі жәндіктердің қазба қалдықтары табылған, атақты Байса орналасқан.
It is navigable from the Lena to Bodaybo. Upstream, tugs can haul barges as far as the Baikal Amur Mainline (BAM), but this is becoming rare. The Vitim is an excellent place for adventure rafting, but is rarely visited because of its isolation. Baissa, one of the famous localities of fossil insects is situated on the left bank of the Vitim River.
Тарих
Өзенді зерттеуге алғашқы ресейлік, шамасы, 1639-1640 жылдары Максим Перфильев болған, ол Жоғарғы Амур өзені туралы хабарламалар әкелді. Бұрын, өзеннің күшті ағысының кесірінен, Читадан Романовкаға тауарлар құрлықпен тасымалданған. Романовкада қайықтар жасалып, өзенмен төмен қарай жүзіп, содан кейін түпкілікті жерге жеткен соң бұзылып тасталатын. Бұл 1940 жылдардың соңына дейін жалғасты. Витим оқиғасы 2002 жылдың 25 қыркүйегінде Бодайбоның жанындағы Витим өзенінің алабында болды. Оқиғаның себебі, болжам бойынша, болид болған. Бұл оқиға Тагиш көліндегі оқиғаға ұқсас еді.
The first Russian to explore the river was probably Maksim Perfilyev in 1639–40, who brought back reports of the upper Amur River. Formerly, because of its swift current, goods were hauled overland from Chita to Romanovka. There boats were built, floated down the river, and broken up at their destination. This lasted until the late 1940s. The Vitim event occurred in the Vitim River basin near Bodaybo on 25 September 2002. The event was probably caused by a bolide. The event was similar to Tagish Lake.
Курс
Ағысқа қарсы: Витим қаласы, Витим Ленаға қосылған жерде. Мама және Мама әуежайы, Витимнің оңтүстігінде шамамен орналасқан. 1705 жылдан 1930 жылдардың соңына дейін мұсковит тақтатасының кеніші болған. Қазір шағын елді мекен. Мамакан, Витимнің оңтүстік-шығысында, батысқа қарай ағатын бөлігінде орналасқан. 1963 жылы Мамакан өзенінде 86 МВт қуаттылығы бар бөгет салынды, бұл мәңгілік тоңда салынған алғашқы бөгеттердің бірі. Бодайбо, ағысқа қарай, 1864 жылы құрылған алтын өндіру орталығы. Ағыс бойындағы Лужки порты Лена алтын кендеріне апаратын жолдың бастамасы болды. Осы жерден ағысқа қарай өзен қисықпен шығысқа, содан кейін оңтүстікке қарай ағады. Бодайбодан ағысқа қарай шамамен Делюн-Уран шатқалы және одан кейін тағы шамамен Парама шатқалы орналасқан. Витим өзенінің ағысы бойында, Таксимо мен Куанда арасындағы Байкал-Амур темір жолы өтеді. Жоғары ағыста тағы да шатқалдар мен алтын кендері бар. Оңтүстікке қарай Становой таулары арқылы Читаға, содан кейін батысқа қарай Байкал көлінің шығысындағы Витим үстіртіне дейін созылады. Өзен маусым айында толып, қарашадан мамырға дейін мұз қатып қалады.
Going upstream: Vitim town where the Vitim joins the Lena. Mama and Mama Airport, about south of Vitim. A muscovite mica mine from 1705 until the late 1930s. Now a small settlement. Mamakan, on a west flowing stretch south southeast of Vitim. In 1963 a 86MW dam on the Mamakan River was completed, one of the first dams built on permafrost. Bodaybo, just upstream, a gold mining center founded in 1864. Upstream, the port of Luzhki was the start of a road to the Lena gold fields. From here upstream the river goes crookedly east and then south. About upstream from Bodaybo are the Delyun Uran Rapids and after more, the Parama Rapids. About or so upstream, the Vitim is crossed by the Baikal Amur Mainline between Taksimo and Kuanda. Upriver there are more rapids and goldfields. South through the Stanovoy Mountains toward Chita, then west into the Vitim Plateau east of Lake Baikal. The river peaks in June and freezes from November to May.