Кіріспе

Ауғанстан апаты, әлемдегі ең қасіретті жол апаты

1982 жылғы Саланг туннелінің өрті 1982 жылдың 3 қарашасында Ауғанстанның Саланг туннелінде, совет-ауған соғысы кезінде болды. Оқиғаның толық мәліметтері белгісіз, ал ресми деректер бойынша қаза болғандардың саны 168-176 совет және ауған әскері мен азаматтық адамдарды құрады. Дегенмен, сол кездегі батыс ақпарат құралдары бұл оқиғаның тарихтағы ең қасіретті жол апаты және қазіргі заманғы ең ірі өрттердің бірі болуы мүмкін екенін хабарлады, қаза болғандардың саны 2700-3000 адамға жетеді деп есептеледі, оның ішінде 700-ге жуық совет әскері болды.

Өмірбаян

Саланг туннелі автомобильдерге танымал Саланг жотасын (немесе Котал-э-Саланг) айналып өтуге мүмкіндік береді, ол 1964 жылы совет инженерлерімен салынды және маңызды стратегиялық рөл атқарады. 1982 жылғы өртке дейін, 1980 жылдың 23 ақпанында, Саланг туннелінде көміртек газы жиналу салдарынан 16 совет әскері қаза болды.

Өрт

Өрт туралы мәлімет өте аз. Барлық қолдағы ақпарат көбінесе әңгіме-дүмілге жатады, себебі Кеңес әскері соғыс уақытында ауыр шығындарды жариялауға құштар болған жоқ. Кеңес және Ауғанстан үкіметтерінің ешқайсысы оқиға болғанын растамады. Көптеген дереккөздер бұл оқиғада оңтүстікке қарай Салаң туннелі арқылы өтіп бара жатқан Кеңес әскерінің конвойының қатысқанын айтады. Кеңес әскерінің тізімдеріне сәйкес, 1982 жылдың 3 қарашасында Салаң туннелінде екі әскери конвой (2211 және 2212) соқтығысып, жол ағлақ тудырды, бірақ өрт немесе жарылыс болған жоқ.

Құрбандар

Алғашқы хабарламаларда жанармай мен қару-жарақ жарылыстары болғаны айтылды, ал қаза болғандардың саны 2700-ге дейін жетеді деп бағаланды. Оқиғадан кейін көп ұзамай, батыс дипломаттары жанармай цистернасымен соқтығысу салдарынан туннельде өрт шығып, одан апатқа ұласқандығын мәлімдеді. Нәтижесінде 700-ге жуық совет әскері және 400-ден 2000-ға дейін ауған азаматы қаза тапты. Адамдар өрттен немесе түтін тартудан көз жұмды.

Жауап

Ауғанстандық көтерілісшілер туннельде болған жарылысқа ешқандай қатысы болмағанын мәлімдеді.