Кіріспе

Италиялық автор және аудармашы (1908–1979)

Томазо Ландольфи (9 тамыз 1908 – 8 шілде 1979) – итальяндық жазушы, аудармашы және әдеби сыншы. Оның көптеген гротесктік әңгімелері мен романдары, кейде фантастикалық, ғылыми-фантастикалық және реализм шекарасында жүретін туындылары, оны итальяндық жазушылардың арасында ерекше және бейәдеттік жағдайға қояды. Ол бірнеше марапатқа ие болды, соның ішінде беделді Стрега сыйлығын жеңіп алды.

Өмір

Ол қазіргі Фрозиноне провинциясындағы Пико қаласында (бұрынғы Терра-ди-Лаворо провинциясында, қазіргі Казерта провинциясында) ақсүйек отбасында дүниеге келген. 1932 жылы Флоренция университетінде орыс тілі мен әдебиеті мамандығын бітірген. Флоренцияда оқып жүрген кезінде "Letteratura" және "Campo di Marte" сияқты түрлі журналдарда жұмыс істеді. Кейін "Oggi", "Il Mondo" және "Corriere della Sera" сынды басқа журналдар мен газеттерде де еңбек етті. Ол аудармаларын негізінен Федор Достоевский, Александр Пушкин, Николай Гоголь және Уго фон Хофмансталь сияқты орыс және неміс авторларына арнады. Өмірінің көп бөлігін Римде, Пикодағы отбасылық үйінде, сондай-ақ Санремо мен Венециядағы құмар ойын орындарында өткізді, ол жақын құмар ойыншы еді. Римде қайтыс болды. Ол дінге сенбеуші (атеист) еді.

Жазбалар

Ландольфи – стильдік жағынан ерекше күшті жазушы. Оның ерекшелігі негізінен еуропалық әдебиеттің кең білімін итальяндық мұрасына енгізу қабілетінде, сонымен қатар ақынның (және аудармашының) тілге деген терең қызығушылығында жатыр. Оның туындылары Эдгар Аллан По және Гоголь сияқты жазушылардың айқын ықпалын көрсетеді. Сюзан Сонтаг оны Борхес пен Исак Динесеннің араласып кеткен нұсқасы ретінде қарастырды, бірақ оны олардан да жақсы деп есептеді. Ландольфи үнемі өзінің стилін байытуға ұмтылады, сирек кездесетін немесе тіпті архаикалық тіркестерді пайдаланады және кейде тіпті жаңа тілдерді құрайды. Пиранделлоға тән стильде, Ландольфиді өнер мен өмір арасындағы шешілмейтін қайшылық әрдайым мазалайды. Ол көптеген әңгімелер мен романдар, поэзия және театрлық пьесалар жазды, ал ерте туындылары ең маңыздылары саналады, әсіресе оның «жас шағының толысуы» деп аталатын кезеңдегі шығармалары, атап айтқанда «Dialogo dei massimi sistemi» (1937) әңгімелер жинағы. Оның тұңғыш романы «Лунный камень» (1939) «жергілікті өмірдің» сұмдық және дерлік галлюцинациялық көрінісімен басталады, онда басты кейіпкер Джованкарло Гурудың, ешкі қызының, құдіретіне ілігіп, оны қиял-ғажайып қорқынышқа толы әлемге, жердің тереңдігіне және эротикалық тәжірибеге жетелейді. Әлем екі қарама-қарсы шындыққа бөлінгендей көрінеді: күнделікті өмірдің мұңы мен керемет әлемнің арасында. «Racconto d'Autunno» (1947) – Италиядан тыс жерлерде оның ең танымал туындысы. Оның сюжеті, көптеген жағынан, ескінің аяқталуы мен жаңаның басталуының метафорасы болып табылады. Арбақтар, қорқыныш және соғыс оқиғаның негізгі көрінісін құрайды, ал басты сюжет – готикалық қорқыныш, бірақ бұл кітаптың Екінші дүниежүзілік соғыста зорлықпен аяқталған дәуірге айтылған азасы екенін сезінуге болады. «Cancroregina» (1950) – ғарыш кеңістігінде орбитада қалып, Жерге қайта орала алмай қалған адамның күнделігі түріндегі ерекше ғылыми-фантастикалық туынды. «A caso» әңгімелер жинағы 1975 жылы Стрега сыйлығын жеңіп алды. 1996 жылы оның қызы Идолина Landolfiani оқу орталығын құрды.