Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық ақын және мұғалім (1835–1907)
Italian poet and teacher (1835–1907)
Джозуэ Алессандро Джузеппе Кардуччи (dʒozuˈɛ kkarˈduttʃi; 27 шілде 1835 – 16 ақпан 1907) – итальяндық ақын, жазушы, әдеби сыншы және мұғалім. Ол зор ықпалға ие болды және қазіргі Италияның ресми ұлттық ақыны деп есептелді. 1906 жылы ол әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алған алғашқы итальяндық болды. Швед академиясының шешімі бойынша, сыйлық "оның терең білімі мен сындық зерттеулерін ескере отырып қана емес, сонымен қатар оның поэзиялық шедеврлеріне тән шығармашылық күшіне, стильдің жаңаруына және лирикалық қуатына деген құрмет ретінде" табысталды.
Giosuè Alessandro Giuseppe Carducci (dʒozuˈɛ kkarˈduttʃi; 27 July 1835 – 16 February 1907) was an Italian poet, writer, literary critic and teacher. He was noticeably influential, and was regarded as the official national poet of modern Italy. In 1906, he became the first Italian to receive the Nobel Prize in Literature. The Swedish Academy's motivation was that "not only in consideration of his deep learning and critical research, but above all as a tribute to the creative energy, freshness of style, and lyrical force which characterize his poetic masterpieces."
Өмірбаян
Ол Тоскана аймағының солтүстік-батыс бұрышында орналасқан Лукка провинциясындағы шағын қала Вальдикастеллода (Пиетрасантаның бір бөлігі) дүниеге келді. Оның әкесі дәрігер болған, Италияның бірігуін жақтаған және Карбонарилермен байланыста болған. Кардуччидің саясатына байланысты отбасы бірнеше рет көшіп-қонуға мәжбүр болды, ақырында Флоренцияда бірнеше жыл тұрып қалды. Мектепте оқыған кезінен бастап ол грек және рим ежелгі дәуірінің ұстамды стиліне қызығушылық танытты, ал оның есейген кездегі шығармалары ұстамды классикалық стильді көрсетеді, көбінесе Хораций және Вергилий сияқты латын ақындарының классикалық өлшемдерін қолданады. Ол Гомердің "Илиада" кітабының 9-шы кітабын итальян тіліне аударды. Кардуччиге Пизаның беделді Scuola Normale Superiore-де оқуға стипендия берілді. 1856 жылы бітірген соң, мектепте мұғалім болып жұмыс істеді. Келесі жылы ол өзінің алғашқы өлеңдер жинағын "Рима" деп жариялады. Кардуччи үшін бұл жылдар қиын болды: әкесі қайтыс болды, ал інісі өзін-өзі өлтірді. 1859 жылы ол Эльвира Меничуччиге үйленді, олардың төрт баласы болды. Ол қысқа уақыт бойы Пистоядағы орта мектепте грек тілінен сабақ берді, содан кейін Болонья университетінде итальян әдебиеті профессоры болып тағайындалды. Бұл жерде оның студенттерінің бірі Джованни Пасколи болды, ол өзі танымал ақынға айналды және кейіннен оған университетте орын алды. Кардуччи әдебиет пен қоғамның танымал лекторы және қатал сыншысы болды. Жастық шағында ол атеист болған, саяси көзқарастары католик шіркеуіне қатты қарсы болған. Өмірінің барысында оның дінге деген көзқарасы әлеуметтік бағыттағы теизмге қарай өзгерді, ол өзінің әйгілі "Сан-Мариноның мәңгілік бостандығы туралы сөздері" ("Discorso sulla libertà perpetua di San Marino") 30 қыркүйекте 1894 жылы сол ежелгі Республиканың билігі мен халқы алдында айтты, онда "Халықтардың әмбебап Құдайы, Маццини мен Вашингтонның Құдайы" деп атады. Оның дін қызметкерлеріне қарсы революциялық ызасы атақты бір өлеңінде айқын көрінді, бұл әдейі құдайға қарсы және қоздырғыш ("Шайтанға гимн"). "Шайтан" / "Люцифер" сол кездегі итальяндық солшылдар тарапынан бүлікшіл және еркін ойлау рухының метафорасы ретінде қарастырылды. Өлең 1863 жылы кешкі асқа арналған тост ретінде жазылды, 1865 жылы басылып шықты, содан кейін 1869 жылы Болоньяның радикалды газеті Il Popolo-да басылып шықты, бұл Ватиканның бірінші кеңесіне сәйкес келетін провокация ретінде, республикашылар саяси және әскери жағынан Ватиканның папалық мемлекеттерге билігін тоқтату үшін қысым жасағанда, папалыққа қарсы бағытталған революциялық қызулық жоғары деңгейде болған кезде. "Inno a Satana" революциялық әсерге ие болғанымен, Кардуччидің ең жақсы поэзиясы кейінгі жылдары пайда болды. Оның "Жаңа рифмалар" ("Rime Nuove") және "Барбариялық одалар" ("Odi Barbare") жинақтарында оның ең ұлы шығармалары бар. Ол 1906 жылы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығын алған алғашқы итальян болды. Сондай-ақ, Италия королі оны сенатор етіп тағайындады (1890). Саясатта ол өмір бойы күшті либерал болып қалды; жылдар бойы ол республикашылдықтан монархияны қолдау түріне қарай өркендеді. Ол Италияның Ұлы Шығысының масоны болды. Оның әкесі Микеле, дәрігер, итальяндық Карбонарияның мүшесі болды. Ол көбінесе өлеңдерімен танымал болса да, көптеген прозалық шығармалар да жазған. Оның әдебиет сыншылары, өмірбаяндары, баяндамалары мен очерктері 20 томдық кітапқа жиналған. Кардуччи сондай-ақ өте жақсы аудармашы болды және Гёте мен Хайнедің кейбір шығармаларын итальян тіліне аударды. Болоньядағы Рисорджименто мұражайы Каса Кардуччиде орналасқан, ол 71 жасында қайтыс болған үйде автор туралы көрме бар.
He was born in Valdicastello (part of Pietrasanta), a small town in the Province of Lucca in the northwest corner of the region of Tuscany. His father, a doctor, was an advocate of the unification of Italy and was involved with the Carbonari. Because of his politics, the family was forced to move several times during Carducci's childhood, eventually settling for a few years in Florence. From the time he was in school, he was fascinated with the restrained style of Greek and Roman Antiquity, and his mature work reflects a restrained classical style, often using the classical meters of such Latin poets as Horace and Virgil. He translated Book 9 of Homer's Iliad into Italian. Carducci was awarded a scholarship to study at the prestigious Scuola Normale Superiore di Pisa. After graduating in 1856, he began teaching school. The following year, he published his first collection of poems, Rime. These were difficult years for Carducci: his father died, and his brother committed suicide. In 1859, he married Elvira Menicucci, and they had four children. He briefly taught Greek at a high school in Pistoia, and then was appointed Professor of Italian Literature at the University of Bologna. Here, one of his students was Giovanni Pascoli, who became an eminent poet himself and later succeeded him at the university. Carducci was a popular lecturer and a fierce critic of literature and society. In his youth he was an atheist, whose political views were vehemently hostile to the Catholic Church. In the course of his life his views on religion shifted towards a socially oriented theism which he exposed in his famous "Discorso sulla libertà perpetua di San Marino" ("A Speech on San Marino's Perpetual Freedom"), pronounced on September the 30th, 1894 before the authorities and people of that ancient Republic and celebrating "the Universal God of Peoples, Mazzini's and Washington's God". His anti clerical revolutionary vehemence was prominently showcased in one famous poem, the deliberately blasphemous and provocative quote=y ("Hymn to Satan"). "Satan" / "Lucifer" was considered by Italian leftists of the time as a metaphor of the rebellious and freethinking spirit. The poem was composed in 1863 as a dinner party toast, published in 1865, then republished in 1869 by Bologna's radical newspaper, Il Popolo, as a provocation timed to coincide with the First Vatican Council, a time when revolutionary fervor directed against the papacy was running high as republicans pressed both politically and militarily for an end to the Vatican's domination over the papal states. While "Inno a Satana" had quite a revolutionary impact, Carducci's finest poetry came in later years. His collections Rime Nuove (New Rhymes) and Odi Barbare (Barbarian Odes) contain his greatest works. He was the first Italian to receive the Nobel Prize in Literature, in 1906. He was also appointed senator by the King of Italy (1890). In politics he remained a strong Liberal throughout his life; through the years he progressively evolved from republicanism to a sort of support to monarchy. He was a Freemason of the Grand Orient of Italy. His father Michele, a physician, was also a member of the Italian Carboneria. Although his reputation rests primarily on his poetry, he also produced a large body of prose works. Indeed, his prose writings, including literary criticism, biographies, speeches and essays, fill some 20 volumes. Carducci was also an excellent translator and translated some of Goethe and Heine into Italian. The Museum of the Risorgimento, Bologna is housed in the Casa Carducci, the house where he died at the age of 71, and contains an exhibit on the author.
Мұра
Кардуччи күнәларын мойындады және 1895 жылы католик шіркеуімен қайта табысты. 1978 жылдың 11 қыркүйегінде Рим папасы Иоанн Павел I оны университет профессорлары мен латын тілінің оқытушылары үшін "үлгі" деп атады.
Carducci confessed his sins and was reconciled to the Catholic Church in 1895. On 11 September 1978, Pope John Paul I mentioned him as a "model" for university professors and teachers of Latin.
Жасөспірімдер
Кардуччи жинаған және алты кітапқа бөлінген лирикалық өлеңдердің алғашқы жинағы «Juvenilia» (1850–1860) деп аталады, және бұл, сөзсіз, сол кезде флоренциялық романтизммен күресу үшін құрылған «Amici pedanti» тобының классикалық дәстүрінен шабыттанды. Жинақтың өлеңдерінде оның ежелгі классиктерді, стильново стилін, Данте мен Петрарканы, ал қазіргі замандастардың ішінде Витторио Альфьери, Монти, Фосколо және Леопардиді еліктегенін бірден байқауға болады. Бірақ Кардуччи рухы қазірдің өзінде көрінеді; стильдің әдемілігіне, сезімдердің тазалығына және бостандыққа құрметі, сондай-ақ шынайының бәрін бағалау қабілеті, демек, қарапайым халықтың тілін де бағалай білуі.
The first collection of lyrical poems, which Carducci collected and divided in six books under the title Juvenilia (1850–1860), is undoubtedly inspired by the classical tradition of the Amici pedanti group that was constituted at that time for the purpose of fighting the romanticism of the Florentines. In the verses of the collection we can immediately see his imitation of the ancient classics, of the stilnovo style, of Dante and Petrarch and, among the moderns, Vittorio Alfieri, Monti, Foscolo and Leopardi. But the Carduccian spirit is already visible; his love for the beauty of style, the purity of sentiments and the celebration of liberty, as well as the ability to appreciate all that is genuine, therefore also the language of the common people.