Кіріспе

Умберто Эко (5 қаңтар 1932 – 19 ақпан 2016) – итальяндық семиотик, философ және жазушы.

Умберто Эко (5 қаңтар 1932 – 19 ақпан 2016) – итальяндық ортағасырлық зерттеуші, философ, семиотик, романист, мәдени сыншы, саяси және әлеуметтік комментатор. Ағылшын тілінде ол ең белгілісі 1980 жылғы "Розаның аты" романымен, ол тарихи детектив жанрындағы шығарма, семиотиканы көркем әдебиетпен, библиялық талдаумен, ортағасырлық зерттеулермен және әдебиет теориясымен байланыстырады. Сонымен қатар, 1988 жылғы "Фуконың серпілісі" романы да оған танымал болды, ол осыған ұқсас тақырыптарды қамтиды. Эко өмірі бойы жемісті еңбек етті, оның шығармаларына балалар кітаптары, француз және ағылшын тілдерінен аудармалар кіреді. 1985 жылдан бастап "L'Espresso" журналында "La Bustina di Minerva" ("Минерваның ойыншық кітабы") атты екі айлық бағана жариялап тұрды. Оның соңғы бағаны (Франческо Хаестің романтикалық картиналарына сын) 2016 жылдың 27 қаңтарында жарық көрді. Өмірінің көп бөлігін оқытқан Болонья университетінде ол зейнеткер профессор болды. XXI ғасырда ол 1995 жылғы "Ur Fascism" эссесі үшін танылды, онда Эко фашистік идеологияны құрайтын он төрт жалпы қасиетті тізімдейді.

Ерте өмір және білім

Эко 1932 жылғы 5 қаңтарда Италияның солтүстігіндегі Пьемонт аймағындағы Алессандрия қаласында дүниеге келді. Италия фашизмінің аймақ бойынша таралуы оның балалық шағына әсер етті. Он жасында ол "Муссолинидің даңқы мен Италияның мәңгілік тағдыры үшін өлуге бола ма?" деген жас итальяндық фашист жазуына жағымды жауап бергені үшін Ludi Juveniles бірінші провинциялық сыйлығын алды. Оның әкесі, Джулио, он үш баланың бірі, үкімет оны үш соғысқа шақырғанға дейін бухгалтер болып жұмыс істеген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Умберто мен анасы Джованна (Бизио) Пьемонт тауларындағы шағын ауылға көшті. Оның ауылы 1945 жылы азат етілді, ол американдық комикстермен, Еуропалық қарсылық қозғалысымен және Холокостпен танысты. Өмірінің соңында Эко өзінің тегінің ex caelis oblatus (латынша: аспаннан сыйлық) деген сөздердің аббревиатурасы екеніне сене бастады. Сол кездегі дәстүр бойынша, оның атасы (табылған бала) қалалық әкімдіктің қызметкерімен аталған. 2011 жылғы сұхбатында Эко досы Ватикан кітапханасындағы иезуиттердің аббревиатураларының тізіміне тап болғанын және оған есімнің болуы мүмкін шығу тегін хабарлағанын айтты. Умбертоның әкесі оны заңгер болуға итермеледі, бірақ ол Турин университетіне (UNITO) түсіп, Луиджи Парейсонның жетекшілігімен ортағасырлық философ және теолог Томас Аквинскийдің эстетикасы тақырыбында диссертация қорғады. 1954 жылы ол философия ғылымдарының Laurea дәрежесін алды.

Ортағасырлық эстетика және философия (19541968)

Мектепті бітіргеннен кейін Эко Миландағы Radiotelevisione Italiana (RAI) мемлекеттік телеарнасында түрлі мәдени бағдарламаларды өндіріп жұмыс істеді. 1956 жылы алғашқы кітабы жарық көргеннен кейін ол өзінің альма-матерінде ассистент оқытушы болды. 1958 жылы Эко RAI және Турин университетінен итальян армиясында 18 айлық міндетті әскери қызметке шақырылды. 1959 жылы университетке оралғаннан кейін Валентино Бомпиани Миландағы өзінің аттас баспасына "Idee nuove" (Жаңа идеялар) сериясын редакциялауды ұсынды. Баспагердің айтуынша, ол Эко туралы оның "Filosofi in libertà" (Бостандыққа шыққан философтар) атты карикатуралар мен өлеңдерден тұратын қысқаша кітапшасы арқылы білген. Бұл кітапша бастапқыда Джеймс Джойске еліктеп, Даидалус деген псевдониммен 550 дана көлемде басылған еді. Сол жылы Эко өзінің екінші кітабын – "Sviluppo dell'estetica medievale" (Ортағасырлық эстетиканың дамуы) атты, Аквинскийдің еңбектеріне негізделген ғылыми монографиясын жариялады. 1961 жылы эстетикадан libera docenza дәрежесін алған Эко 1963 жылы сол пән бойынша лектор лауазымына көтерілді, ал 1964 жылы Милан университетінде сәулет өнерінен лекция оқу үшін Турин университетінен кетті.

Семиотика және танымал мәдениет туралы алғашқы жазбалары (19611964)

Жалпы оқырманға арналған еңбектерінің ішінде, 1961 жылы Эконың «Майк Бонгиорноның феноменологиясы» атты қысқаша мақаласы, танымал, бірақ мәдени деңгейі төмен викторина жүргізушісіне жасаған сындық талдау, «Пирелли» шина компаниясының журналында жарияланған Эконың бұқаралық ақпарат құралдарына арналған мақалалар сериясының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Онда Эко: «[Бонгиорно] өзін құдай ретінде ұсынғанмен, кемсітушілік сезімдерді тудырмайды, ал көпшілік оны ризашылықпен және махаббатпен қабылдайды. Ол ешкімнің жетіспеушілікке ұмтылу қажеттігін сезінбейтін, әркімнің қазірдің өзінде оның деңгейінде екенін білдіретін идеалды бейнелейді» деп атап өтті. Көптеп таралған БАҚ арқасында көпшілік арасында танымал болған бұл мақала кейіннен «Diario minimo» (1963) жинағына енгізілді. Осы кезеңде Эко «ашық» мәтін және семиотика туралы өз ойларын қатайта бастады, осы тақырыптар бойынша көптеген мақалалар жазды. 1962 жылы «Opera aperta» («Ашық туынды» деген мағынадағы ағылшын тіліне аударылған) атты еңбегін жариялады. Онда Эко әдеби мәтіндерді мағынаның тізбегі емес, мағынаның кеңістігі деп санайды; олар ашық, ішкі динамикалық және психологиялық тұрғыдан белсенді кеңістік ретінде түсініледі. Бір ғана, нақты жолмен түсіну мүмкіндігін шектейтін, яғни жабық мәтін әдебиеті ең аз құнды, ал ақыл, қоғам және өмір арасында ең белсенді байланыс құратын мәтіндер (ашық мәтіндер) ең жанды және жақсырақ, бірақ бағалау терминологиясы оның басты назарында болған жоқ. Эко психология немесе тарихи талдау емес, тілді зерттеу және семиотика арқылы осы пікірлерге келді (мысалы, Вольфганг Изер мен Ханс Роберт Жаус сияқты теоретиктер). 1964 жылы жарық көрген «Apocalittici e integrati» кітабында Эко халық мәдениетін зерттеуін жалғастырып, бұқаралық коммуникация құбылысын әлеуметтанулық тұрғыдан талдады.

Көрнекі байланыс және семиологиялық партизандық соғыс (1965-1975)

1965-1969 жылдары Флоренция университетінде Визуалды коммуникация профессоры болды, онда ол ықпалды "Семиологиялық партизандық соғысқа қарай" лекциясын оқыды, бұл лекция "семиологиялық партизандық" терминін қалыптастырды және негізгі ағымдағы бұқаралық ақпарат құралдары мәдениетіне қарсы партизандық тактиканың теориялануына әсер етті, мысалы, партизандық теледидар және мәдени бұзушылық. Мақалада "коммуникациялық партизандық соғыс" және "мәдени партизандық" сияқты тұжырымдар қолданылды. Кейіннен бұл мақала Эконың "Faith in Fakes" кітабына енгізілді. Эконың семиотикаға қатысты көзқарасы көбінесе "түсіндірмелі семиотика" деп аталады. Оның алғашқы кітап көлеміндегі жазбасы "La struttura assente" (1968; сөзбе-сөз: Қалыптасқан құрылым) еңбегінде пайда болды. 1969 жылы ол Милан политехникалық институтында Семиотика профессоры болып тағайындалды және алғашқы жылын Нью-Йорк университетінде қонақ лекторы ретінде өткізді. Сол жылы Эко Бомпиани баспасындағы аға беллетристика емес редактор лауазымынан бас тартты.

Розаның аты және Фуконың маятнигі (19751988)

1977-1978 жылдары Эко Йель университетінде, кейін Колумбия университетінде қонақ профессор болды. 1980-1981 жылдары Йель университетіне, ал 1984 жылы Колумбия университетіне қайта оралды. Осы уақыт аралығында ол "Оқырманның рөлі" (1979) және "Симиотика және тіл философиясы" (1984) еңбектерін аяқтады. Эко өзінің алғашқы романы "Розаның аты" (1980) – XIV ғасырдағы монастырдағы тарихи құпиясында ортағасырлық біліміне сүйенді. Францискандық монах Вильгельм Баскервилл, көмекшісі Адсо (бенедиктиндік жаңа кіруші) бірнеше кісі өлтіруін зерттейді, бұл монастырь маңызды діни пікірталас өткізуге дайындалып жатқан кезде болады. Романда басқа көздерге тікелей немесе жанама метатексті сілтемелер көп, оларды "шешу" үшін оқырман детективтік жұмыс істеуі қажет. Кітаптың атауы кітаптың ішінде түсіндірілмейді, бірақ соңында латын тіліндегі өлең бар: "Роза – барлық ерекше нәрселердің тағдырына үлгі". Экоға үлкен әсер еткен Хорхе Луис Борхеске Бургостық Хорхе кейіпкері арқылы құрмет көрсетілген: Борхес, соқыр монах Хорхе сияқты, кітапқа деген құштарлығына арналған бойдақ өмір сүрді және соңында көзі көрмей қалды. "Розаның аты" романындағы лабиринт тәрізді кітапхана Борхестің "Бабил кітапханасы" атты әңгімесін еске салады. Вильгельм Баскервилл – логикалық ойлы ағылшын, монах және детектив. Оның есімі Уильям Окхэмді де, Шерлок Холмсты да (Баскервиллдің иті арқылы) еске салады; оны сипаттайтын көптеген бөлімдер сэр Артур Конан Дойлдің Холмс туралы сипаттамаларын еске түсіреді. Кісі өлтірудің негізгі құпиясы "Мың бір түн" әңгімелерінен алынған. Кейін "Розаның аты" романы сюжетіне сәйкес, бірақ романның философиялық және тарихи тақырыптарын толық қамтымайтын фильмге және телесериалға түсірілді, онда Шон Коннери, Ф. Мюррей Абрахам, Кристиан Слейтер және Рон Перлман рөлдерін ойнады. "Фуконың маятнигі" (1988) романында шағын баспаханада жұмыс істейтін үш редактор көңіл көтеру үшін арнайы құпия теория ойлап табуға бел буады. Олардың "Жоспар" деп аталатын құпиясы – Темплиерлер орденінен тараған құпия ұйым арқылы әлемді басып алуға бағытталған зор және күрделі схема. Ойын барысында үш редактор осы жоспардың егжей-тегжейін біртіндеп ұғына бастайды. Бірақ ойын қауіпті болып кетеді, өйткені сырттан келгендер "Жоспар" туралы біліп алып, бұл адамдар Темплиерлердің жоғалған қазынасын табудың құпиясын тапқан деп сеніп қояды.

Батыс антропологиясы және "Бір күн бұрын аралы" (1988-2000)

1988 жылы Эко Сан-Марино Республикасы университетінде Медиа зерттеулер кафедрасын құрды, ал 1992 жылы Болонья университетінде Коммуникациялық пәндер институтын құрды, кейіннен сол институтта Гуманитарлық ғылымдарды зерттеудің жоғары мектебін ашты. 1988 жылы Болонья университетінде Эко өзінің критерийлері бойынша батысқа жат (африкалық және қытайлық ғалымдар) тұрғысынан Батыс антропологиясы деп аталатын ерекше бағдарлама жасады. Эко Батыс Африкадағы Ален Ле Пишон идеясына негізделген халықаралық трансмәдени желіні құрды. Болонья бағдарламасының нәтижесінде 1991 жылы Қытайдың Гуанчжоу қаласында «Білімнің шекаралары» атты алғашқы конференция өтті. Бірінші шарадан кейін көп ұзамай Гуанчжоудан Пекинге дейінгі жібек жолында «Жалпыға ортақ ізденістегі түсініспеушіліктер» тақырыбында «Еуропалық-қытайлық саяхат» семинары өтті. Соңғысы «Бір мүйіз және айдаһар» атты кітапқа айналды, онда Қытай мен Еуропада білімді қалыптастыру мәселесі талқыланды. Бұл жинаққа үлес қосқан ғалымдар Қытайдан – Тан Ицзе, Ван Бин және Юэ Дайюн, ал Еуропадан – Фурио Коломбо, Антуан Данчин, Жак Ле Гофф, Паоло Фаббри және Ален Рей болды. 1990 жылы Эко «Түсіндірудің шектері» атты еңбегін жариялады. 1992-1993 жылдары Эко Гарвард университетінде, ал 2001-2002 жылдары Оксфордтың Сент-Анн колледжінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. «Кешегі арал» (1994) – Эконың үшінші романы. Кітаптың оқиғасы 17 ғасырда өрбітеді. Кітапта халықаралық дата сызығының арғы жағында орналасқан деп сенетін аралдың көз алдында кемеде қалып қойған адам туралы айтылады. Бас кейіпкер жүзу білмейтіндіктен тұтқындалып, кітаптың көп бөлігін өміріне және оны осы жағдайға жеткізген оқиғаларға арнап еске түсіреді. 1997 жылы ол «Кант және платипус» кітабында семиотикаға қайта оралды, ал Эко өзінің жанкүйерлерін ескертіп: «Бұл терең кітап. Оны жылдам оқуға болмайды. Әр бетке екі апта бойы қарындашпен ден қою керек. Басқаша айтқанда, егер сіз Эйнштейн болмасаңыз, оны сатып алмаңыз», – деді. 2000 жылы Тимбуктуда өткен семинардан кейін Болоньяда Шығыс пен Батыс арасындағы өзара білімнің жағдайы туралы ой-пікір алмасу үшін тағы бір кездесу өтті. Бұл өз кезегінде Брюссель, Париж және Гоа қалаларында конференциялар сериясына жол ашты, ал соңғысы 2007 жылы Пекинде өтті. Пекин конференциясының тақырыптары «Тәртіп пен тәртіпсіздік», «Соғыс пен бейбітшіліктің жаңа тұжырымдары», «Адам құқықтары» және «Әлеуметтік әділдік және келісім» болды. Эко ашылу лекциясын оқыды. Баяндама жасағандардың арасында Үндістаннан келген антропологтар Балвир Арора, Варун Сахни және Рукмини Бхая Наир, Африкадан келген Муса Со, Еуропадан келген Роланд Марти мен Морис Олендер, Кореядан келген Ча Инсук, Қытайдан келген Хуан Пинг пен Чжао Тиньян болды. Сондай-ақ, бағдарламаға құқық және ғылым салаларындағы ғалымдар қатысты, олардың ішінде Антуан Данчин, Ахмет Джаббар және Дитер Гримм бар еді. Эконың халықаралық қарым-қатынасты және түсіністікті жеңілдету үшін шығыс-батыс диалогына деген қызығушылығы халықаралық көмекші тіл Эсперантоға деген қызығушылығымен де байланысты.

Кейінгі романдар мен жазу (20002016)

Баудолино 2000 жылы жарық көрді. Баудолино – көп саяхат жасаған, түрлі тілдерді білетін Пьемонт ғалымы, ол Төртінші крест жорығы кезінде Константинополь тоналып жатқанда Византия тарихшысы Никетас Хониатті құтқарады. Өзін шебер жалғаншы екенін айта отырып, ол бала кезінен бастап, қиялы мол шалғайдағы бала ретінде, император Фредерик Барбароссаның асырап алған ұлы ретінде және Престер Джонның мифтік патшалығына сапарға бару миссиясына дейінгі өмірінің тарихын баяндайды. Баудолино әңгімесін айта келе, алаяқтық жасау және қызық оқиғалар айту қабілетімен мақтанады, бұл тарихшыны (және оқырманды) оның әңгімесінің негізгі бөлігінің жалған екендігіне күдік тудырады. "Каралева Лоананың құпия жалыны" (2005) – антиквариатқа маманданған ескі кітап сатушы Джанбатиста Бодони туралы, ол комадан оянғанда естеліктерінің бір бөлігін ғана сақтап, өткенін қайта жаңғыртуға тырысады. Бодони өте қиын таңдау жасауға мәжбүр болады – өзінің өткені мен болашағы арасында. Ол өзінің өткенін болашағы үшін қабылдауы керек пе, әлде өткенін қайтарып алып, болашағынан бас тартуы керек пе? Эконың алтыншы романы – "Прагадағы зират" 2010 жылы жарық көрді. Бұл – "үрдістерді, құпия жоспарларды, интригаларды және шабуылдарды құрап, Еуропа құрлығының тарихи және саяси тағдырын анықтауға көмектесетін" құпия агенттің оқиғасы. Кітапта Дрейфус ісі, Сион ақсақалдарының хаттамалары және еврей халқына деген жеккөрушілік пен жауыздыққа әкелген басқа да маңызды 19 ғасыр оқиғалары арқылы қазіргі заманғы антисемитизмнің қалыптасуы туралы айтылады. 2012 жылы Эко мен Жан-Клод Каррьер ақпарат тасымалдаушылардың болашағы туралы әңгімелер жинағын жариялады. Эко әлеуметтік желілерді сынап, мысалы: "Әлеуметтік желілер бұрын тек барда бір стақан шарап ішкеннен кейін ғана сөйлейтін ақымақтардың легиондарына сөйлеуге құқық береді, қоғамға зиян келтірмейтін, бірақ енді олар Нобель сыйлығының иегерімен бірдей құқыққа ие. Бұл – ақымақтардың басып кіруі" деді. "Ағаштан лабиринтке дейін: белгі мен түсіндіру туралы тарихи зерттеулер" (2014). "Нумеру Зеро" 2015 жылы жарық көрді. 1992 жылы Милан газетінде жұмыс істейтін журналист Колонна баяндаған бұл туынды Италиядағы парақорлық және сыбайлас жемқорлық мәдениетін, сондай-ақ фашизмнің мұрасын сатиралық түрде көрсетеді.

Табыс пен тақырыптар

RAI арнасында ол танысқан авангард суретшілер, суретшілер, музыканттар және жазушылар тобы – Neoavanguardia немесе '63 тобы, Эконың шығармашылық жолында маңызды және ықпалды құрамдас бөлік болды. 1971 жылы Эко Versus: Quaderni di studi semiotici (италиялық ғалымдар арасында VS деп белгілі) семиотика журналын бірлесіп құрды. VS белгілер мен мағынаға қатысты зерттеулер жүргізетін ғалымдар тарапынан қолданылады. Журналдың құрылуы мен қызметі Италияда да, Еуропаның басқа бөліктерінде де семиотиканың жеке академиялық сала ретінде дамуына үлкен үлес қосты. Эко, А. Дж. Греймас, Жан-Мари Флох және Жак Фонтанилл сияқты Еуропаның белгілі семиотиктері, сондай-ақ Джон Серл және Джордж Лакофф сияқты философтар мен тіл білімі мамандары VS журналында түпнұсқа мақалаларын жариялады. Серб және орыс ғалымдары мен жазушыларымен жұмысы Милорад Павич туралы ойлар мен Александр Гениспен болған кездесуді қамтыды. 1990 жылдардың басында Эко Энрико Бадж, Жан Бодрийяр және Дональд Куспит сияқты суретшілер мен философтармен бірлесіп, «патафизика» деп аталатын қиялға толы ғылым туралы бірнеше әжуанды мәтіндер жариялады. Эконың туындылары әлемде кең танылып, көптеген тілдерге аударылды. Оның романдары әдебиет пен тарихқа қатысты нәзік, көбінесе көп тілдік сілтемелерге толы. Эконың шығармалары интертекстуалдық концепцияны, яғни барлық әдеби туындылардың өзара байланысын көрсетеді. Эко Джеймс Джойсты және Хорхе Луис Борхесті өзінің шығармашылығына ең көп әсер еткен екі заманауи автор деп атады. Умберто Эко гипертексті роман үшін тиімді негіз деп санамады. Оның пікірінше, мультимедиа туындының мәдени құндылығын арттырмайды, тек оның мазмұнын толықтырады. 1995 жылы Милан Триеннале университетінде сөз сөйлеген кезде ол былай деді: «Мен бірнеше мультимедиалық жұмыстарды көрдім және осы сияқты басылымды дайындауға жеке қатыстым. Маған аяқталған жұмысты іске қосу үшін компьютер берді, бірақ қазір, бір жыл өткен соң, бұл машина ескіріп, жаңа мультимедиалық жұмыстармен үйлесімсіз болып қалды». Эко сонымен қатар аудармашы болды: ол Реймонд Кенудың «Стильдік жаттығулар» (1947) туындысын итальян тіліне аударды. Эконың аудармасы 1983 жылы Esercizi di stile деген атпен жарық көрді. Ол сондай-ақ Жерар де Нервалдың «Сильви» повесін аударды.

Сыншылдық қабылдау және мұра

Философия, семиотика және мәдениетті зерткен ғалым ретінде Эконың теориялық еңбектерін гениалды деп бағалау керек пе, әлде қажетсіз, еңбекке толы жоба деп қарастыру керек пе деген мәселеде сыншылар арасында пікір қақтығысы болды. Ал оның көркем шығармалары бірден күрделілігімен де, танымалдылығымен де сыншыларды таң қалдырды. 1980 жылы «Оқырманның рөлі» туралы рецензиясында философ Роджер Скрутон Эконың эзотерикалық бейілімдерін сынап, былай деп жазады: «[Эко] техникалық риториканы, осыншама көп түтінді ұзақ уақыт бойы тудыратын тәсілді іздейді, нәтижесінде оқырман автордың түсінбеушілігіне емес, өзінің қабылдау қабілетінің жеткіліксіздігіне кінә тағуға бастайды». 1986 жылы «Жалғандыққа сенім» және «Орта ғасырдағы өнер мен сұлулық» атты еңбектеріне рецензия жазған өнер тарихшысы Николас Пенни Эконы құлыққа ұмтылғандықпен айыптайды: «Мен Эконың зияткерлік сақтықтығынан, тіпті қарапайымдылықтан, «қажеттілік» (осы эсселердің біріншісі жарық көрген кезде бұл сөз жиі қолданылған) деген әділ іске алғашқыда қызығушылық танытқанын күдіктенемін, бұл ортағасырлықтарды әсіресе күйзеліспен қабылдануына итермелеуі мүмкін». Алайда, Эконың жеңіл мінезі мен энциклопедиялық білімі оған күрделі академиялық тақырыптарды түсінікті және қызықты етуге мүмкіндік берді. 1980 жылы «Розаның аты» ромасы туралы рецензиясында әдеби сыншы және ғалым Фрэнк Кермод «Семиотика теориясын» «күшті, бірақ қиын трактат» деп сипаттайды, ал Эконың романын «тамаша қызықты кітап – орта ғасырлар мен семиотикаға деген құштарлықтың нәтижесінде туған өте ерекше нәрсе, және өте қазіргі заманғы ләззат» деп бағалайды. Жиль Делез 1968 жылы жарық көрген «Айырмашылық және қайталану» атты еңбегінде Эконың 1962 жылғы «Ашық жұмыс» кітабын мақұлдап сілтеме жасайды, ал постструктуралистік философ Жак Деррида да осы кітаптан шабыттанды деген пікір бар. 2017 жылы Сара Г. Беардсворт пен Рэндалл Э. Оксер редакциялаған, беделді «Қазіргі заманғы философтар кітапханасының» 35-томы ретінде Open Court баспасы Эконың еңбектерінің ретроспективасын жариялады, онда 23 қазіргі заманғы ғалымның мақалалары жинақталған.

Құрметтер

1980 жылы "Розаның аты" романы жарық көргеннен кейін Эко 1981 жылы Италияның ең беделді әдеби сыйлығы – Стрега сыйлығымен марапатталды, сондай-ақ сол жылы Анджари сыйлығын алды. Келесі жылы ол Мендисис сыйлығын, ал 1985 жылы Маклюэн Телеглоб сыйлығын иеленді. 2010 жылы Эко Accademia dei Lincei қатарына шақырылды. Экоға 1986 жылы Оденсе университеті, 1987 жылы Чикагодағы Лойола университеті, 1990 жылы Глазго университеті, 1992 жылы Кент университеті, 1992 жылы Индиана университеті, 1996 жылы Тарту университеті, 2002 жылы Рутгерс университеті және 2009 жылы Белград университеті құрметті доктор дәрежесін берді. Бұған қоса, Эко Оксфордтың Келлог колледжінің құрметті мүшесі болды. 2014 жылы ол Халықаралық Гутенберг қоғамы мен Майнц қаласының Гутенберг сыйлығымен марапатталды.

Діни көзқарастар

Университетте оқып жүрген кезінде Эко Құдайға сенуін тоқтатып, католик шіркеуінен шығып, кейіннен итальяндық скептиктер ұйымы Comitato Italiano per il Controllo delle Affermazioni sulle Pseudoscienze (Псевдоғылымдар туралы мәлімдемелерді тексеру жөніндегі итальяндық комитет) құрылуына көмектесті.

Жеке өмір және өлім

1962 жылы қыркүйекте ол неміс графикалық дизайнері және өнер пәнінің мұғалімі Ренате Рамгеге үйленді, олардың бір ұлы мен бір қызы болды. Эко уақытын Милан қаласындағы пәтері мен Урбино қаласының жанындағы демалыс үйі арасында бөліп өткізді. Оның Милан қаласындағы үйінде 30 000 томдық, ал Урбино маңындағы үйінде 20 000 томдық кітапханасы болды. Эко 2016 жылдың 19 ақпанына қараған түні, екі жыл бойы ауырған асқазан безінің қатерлі ісігінен Милан қаласындағы үйінде қайтыс болды. 2008 жылдан бастап 84 жасқа толғанға дейін ол Болонья университетінің құрметті профессоры болды, онда ол 1971 жылдан бері оқытып келген.

Антологиялар

Поның "Дюпин", Дойлдың "Холмс", Пирс және тағы да көптеген авторлардың шығармаларындағы абдуктивті ойлау әдістеріне арналған он эссе, 236 бет.