Курапаты – Минск маңындағы кең ауқымды қазбалар. 1937-1941 ж. Кеңес үкіметінің құрбандары. 30 мыңнан 250 мыңға дейін адам қаза болған. Тарих, жады, Беларусь.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құрапаты (,) – Минск қаласының шетіндегі орманды аймақ. 1937-1941 жылдары Ұлы тазалау кезінде совет құпия полициясы – НКВД тарапынан орасан көп адамдар атылып өлтірілді. Құрбандардың нақты саны белгісіз, себебі НКВД мұрағаттары Беларусьте жабық. Әртүрлі деректерге сәйкес, Құрапатыда қаза тапқандардың саны кем дегенде 30 000 (БССР Бас прокуроры Тарнаускинің мәліметі бойынша), 100 000-ға дейін адам ("Беларусь" анықтамалығы бойынша), 102 000-нан 250 000-ға дейін адам ("Литература и Мастацтва" газетіндегі Зианон Пазняк мақаласы бойынша), 250 000 адам (поляк тарихшысы және Вроцлав университетінің профессоры бойынша), тіпті одан да көп (британдық тарихшы Норман Дэвис пікірінше) болуы мүмкін. Құрбандардың басым бөлігі белорус зиялыларынан құралды.
Mass killing site in Belarus
Kurapaty (, ) is a wooded area on the outskirts of Minsk, Belarus, where a vast number of people were executed between 1937 and 1941 during the Great Purge by the Soviet secret police, the NKVD. The exact count of victims is uncertain, as NKVD archives are classified in Belarus. According to various sources, the number of people who perished in Kurapaty is estimated to be at least 30,000 (according to the Attorney General of BSSR Tarnaŭski), up to 100,000 people (according to "Belarus" reference book), from 102,000 to 250,000 people (according to the article by Zianon Pazniak in the "Litaratura i Mastactva" newspaper), 250,000 people (according to Polish historian and professor of University of Wrocław pl), and more (according to the British historian Norman Davies). Most of the victims were the Belarusian intelligentsia.
Ашылу және есте сақтау
Тарихшы Зианон Пазняктың 1988 жылы қазба жұмыстары жүргізіп, мәйіттерді тауып алуы Кеңес Одағы тарағанға дейінгі соңғы жылдары Беларусьтегі демократиялық және тәуелсіздік қозғалысына қосымша күш берді. Кеңес және Беларусь үкіметтері жүргізген тергеулер қылмыскерлердің Кеңес NKVD екенін анықтады. Бұл бұрынғы NKVD мүшелерінің мойындауына және Цна, Цна Ёдкава, Драздово, Падбалоцце және басқа да ауылдардың 55 тұрғынынан алынған куәліктерге негізделген. Олар 1937-1941 жылдары NKVD-нің жүк көліктерімен адамдарды әкеліп, оқтап өлтіргенін айтты. 1994 жылы АҚШ президенті Билл Клинтон Беларуське алғыс айту сапарымен келген кезде Курапаты орман-тоғайына сапар шекті. Клинтон "Америкалық халықтан белорустарға" деген жазуы бар шағын граниттік ескерткіш сыйлады, бұл белорустық жердегі АҚШ-тан келген алғашқы посткеңестік мәдени жәдігер болуы мүмкін. Ескерткішке үш рет белгісіз вандалдар зақым келтірген, бірақ кейін қалпына келтірілді. 2001 жылы Курапаты аумағына Минск айналма жолын кеңейту жоспары қауіп тудырғанда, Беларусь халық фронтының, Зубрдың және басқа да кіші ұйымдардың жастары осы жерді басып алып, жол құрылысын тоқтатуға тырысып, суық қысты шатырда өткізді, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 2004 жылғы 29 қазанда Беларусьдегі еврей қауымы Курапаты орман-тоғайында қаза тапқан еврейлер мен басқа ұлт өкілдерінің құрметіне ескерткіш орнатты. Қоңыр гранит тасқа идиш және белорус тілдерінде екі жазу жазылған: "Біздің сенімдес бауырларымызға – еврейлерге, христиандарға және мұсылмандарға – белорустік еврейлерден сталинизмнің құрбандарына". Жыл сайын қараша айында Дзяды күні (Барлық қасиеттілер күні немесе белорустар қайтыс болған ата-бабаларын еске алатын күн) жүздеген адам Кеңес саяси репрессиясының салдарынан зардап шеккендердің есін арнап осы орынға келеді.
The discovery by historian Zianon Paźniak and exhumation of the remains in 1988 gave added momentum to the pro democracy and pro independence movement in Belarus in the last years of the Soviet Union before it was dissolved. There have been investigations by both the Soviet, and Belarusian governments, which have been conclusive as to the perpetrators were Soviet NKVD. This is based on former NKVD members' confessions and the eyewitness testimonies of 55 villagers, from villages such as Cna, Cna Yodkava, Drazdova, Padbaloccie and others, who gave evidence that NKVD brought people in trucks and executed them during 1937–1941. President of the United States Bill Clinton visited Kurapaty forest in 1994, when he came to Belarus with a "thank you" visit after Belarus agreed to transfer their post Soviet nuclear weapons to Russia. Clinton gifted a small granite monument "To Belarusians from the American people", perhaps the first post Soviet cultural artifact from the U. S. on the Belarusian soil. The monument was damaged three times by unidentified vandals, but subsequently restored. In 2001, when the Kurapaty site was threatened by a planned widening of the Minsk Ring Road, youth from the Belarusian Popular Front, Zubr, and smaller organizations occupied the site and sat out a bitter winter in tents, trying to halt the road construction, however with no success. On October 29, 2004, the Jewish community of Belarus installed a monument in memory of the Jews and other nationals who were murdered in Kurapaty forest. The brown granite stone has two inscriptions, in Yiddish and in Belarusian: "To our fellow believers—Jews, Christians and the Muslims—the victims of Stalinism from the Belarusian Jews." Each year in November, on Dziady (the All Saints or the day when Belarusians commemorate their deceased forefathers), hundreds of people visit this site of crimes of Soviet political repression.