Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия композиторы
Italian composer
Паоло Квальяти (шамамен 1555 – 16 қараша 1628) – ерте барокко дәуірінің итальян композиторы және Рим композиторлар мектебінің мүшесі. Ол кеш Ренессанс стилі мен ең алғашқы барокко арасындағы көпір болды және Римнің консервативті музыкалық орталығында соло мадригалдар жазған алғашқы композиторлардың бірі еді.
Paolo Quagliati (c. 1555 – 16 November 1628) was an Italian composer of the early Baroque era and a member of the Roman School of composers. He was a transitional figure between the late Renaissance style and the earliest Baroque and was one of the first to write solo madrigals in the conservative musical center of Rome.
Өмір
Квадльяти Чиоггия қаласында ақсүйек отбасында дүниеге келген. Өмірінің көп бөлігін түрлі патшалық және аристократиялық әулеттерге қызмет етумен өткізді. 1594 жылы ол римдік азамат атанды, ал 1605 және 1608 жылдар аралығында Куаллиати кардинал Одоардо Фарнезеге жұмыс істеді. Шамамен 1608 жылдан өмірінің соңына дейін ол Санта-Мария-Маджоре шіркеуінде органшы болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол қаланың түрлі ресми шараларында органшы қызметін атқарды, соңында Рим папасы Григорий XV-нің жеке кеңесшісі болды. Өмірінің соңында ол әріптес композиторларының арасында зор құрметке ие болды, тіпті танымал болмаса да, оған арналған музыка жинақтарының арқауынан көрінеді; алайда, мұның себебі оның музыкасының сапасы емес, тікелей папалық байланыстары мен зор ықпалы болуы мүмкін.
Quagliati was born in Chioggia to an aristocratic family. Most of his life he spent in the service of various royal and aristocratic families. In 1594 he became a Roman citizen, and between 1605 and 1608 Quagliati was employed by Cardinal Odoardo Farnese. Most likely he was organist at Santa Maria Maggiore from around 1608 until his death. During that time he also served as organist for various formal occasions around the city, and eventually he became private chamberlain to Pope Gregory XV. Towards the end of his life he was much respected, if not renowned, by his fellow composers, as can be judged from dedications of collections of music to him; however, some of this may have been due less to the quality of his music than to his direct papal connections and immense influence.
Шығармалары мен стилі
Стильдік тұрғыдан алғанда, Куаллиатидің музыкасы айқын, әдемі және ол көбінесе қарапайым диатоникалық агармонияларды қолданады. Оның мадригалдар кітабының кейбір нұсқалары екі түрде сақталған: біреуі – ескі Ренессанс стилінде, бірдей дауыстармен орындауға арналған, ал екіншісі – ол "бос" стиль деп атаған, жеке дауыс пен аспаптық сүйемелдемеге арналған. Бұл жаңа Барокко стиліндегі монодияның мысалы болды және ол 1608 жылғы басылымының алғы сөзінде осы туралы айтады: «Мен екі талғамға да қызмет етуге шешім қабылдадым». Куаллиати, мүмкін, Римде жеке мадригалдарды алғаш рет жариялаған композитор болды, бірақ Солтүстік Италияда соло мадригалдар түріндегі монодия жиырма жылдан астам уақыттан бері бар еді. Ол діни және дүниелік вокалдық музыка, сондай-ақ кейбір аспаптық музыка жазды. Аспаптық музыкасында ол ричеркарлар немесе канцоналар сияқты белгілі бір аталымдармен белгіленген шығармалар үшін арналған стиль арасында айырма жасамайды немесе өте аз айырма жасайды; бұл сол кездегі сирек кездесетін практика болды және осы ауыспалы кезеңде музыканы жіктеуге тырысқан музыкатанушыларға қатты ыңғайсыздық тудырды. Әдетте, 1600 жыл шамасындағы канцона – бөлімдерге бөлінген аспаптық шығарма, ал ричеркар – фуганың алғашқы үлгілерінің бірі, күрделі контрапункттік зерттеу; Куаллиати сияқты бірнеше композиторлардың еңбектері осы терминдерді дәл емес қолдану ретінде қарастыруды қажет етеді. 1606 жылы ол Римдегі алғашқы дүниелік «azione scenica» деп есептелетін Il carro di fedeltà d'amore шығармасын жазды. Оның сақталған ірі шығармаларының бірі – La sfera armoniosa, онда 25 жеке бөлім бар, оның ішінде вокалдық сололар мен дуэттер, барлығы скрипкалық партиясымен бірге. Оның көп бөлігі Солтүстік Италиядан әкелінген концерто стилінде жазылған, бірақ бұл Венеция композиторына қарағанда тыныш көрінеді. Ол бұл ірі шығарманы папаның немере інісінің, әйгілі кісі өлтіруші композитор Карло Гесуальдоның қызы Изабелла Гесуальдомен үйленуіне арнап жазды.
Stylistically, Quagliati's music is clear, elegant, and he generally uses simple diatonic harmonies. Some of his books of madrigals are in two versions: one for singing by equal voice parts, in the old Renaissance style, and another in what he calls the "empty" style, for single voice with instrumental accompaniment. These were examples of the new Baroque style of monody, and he states as much in the preface to his 1608 publication: "I have decided to cater to both tastes." Quagliati was probably the first to publish solo madrigals in Rome, though monody in the form of solo madrigals had already existed for more than twenty years in northern Italy. He wrote both sacred and secular vocal music, as well as some instrumental music. In his instrumental music, he makes little or no distinction between the style assigned to pieces with certain labels, such as ricercars or canzonas; this was an occasional practice at the time, and quite an annoying one to musicologists attempting to categorize music during this transitional period. Conventionally, a canzona around 1600 was a sectional instrumental piece, while a ricercar was a rather severe contrapuntal study, one of the ancestors of the fugue; the work of a few composers such as Quagliati make it necessary to qualify these terms as being of imprecise usage. In 1606 he composed Il carro di fedeltà d'amore, which is considered the first secular 'azione scenica' in Rome. Of his surviving larger scale works, one of the most interesting is La sfera armoniosa, which includes no less than 25 separate sections, including vocal solos and duets, all with an accompanying violin part. Much of it is written in the concertato style imported from northern Italy, though it would have seemed tame to a Venetian composer. He wrote this large work for the wedding of the nephew of the pope to Isabella Gesualdo, daughter of the famously murderous composer Carlo Gesualdo.