Кіріспе

Сикьон (грекше: Σικυών; жат. жағдайда: Σικυῶνος) немесе Сикьон – ежелгі грек қаласы, грек мифологиясындағы маңызды тұлға. Сикьон қаласы ежелгі Грецияда, Солтүстік Пелопоннес аймағында, Коринф пен Ахайя арасында, қазіргі Коринфия облысының аумағында орналасқан. Қаланың қираған орындары қазіргі Сикиона ауылының (бұрынғы Василико) батысында жатыр. Троя соғысы кезінде ежелгі монархия болған бұл қала Архаикалық және Классикалық дәуірде көптеген тирандардың билігінде болды және б.з.б. 3 ғасырда демократиялық республикаға айналды. Сикьон ежелгі грек өнеріне жасаған үлесімен әйгілі, көптеген белгілі суретшілер мен мүсіншілерді дүниеге әкелді. Эллинистік дәуірде Ахай одағының жетекшісі Сикьондық Араттың да туған жері болды.

Ежелгі тарих

Сикион Коринф шығанағынан шамамен 3 шақырым қашықтықта, төменгі үшбұрышты жазықта салынған. Қала мен оның порты арасында зәйтүн мен жеміс ағаштары бар құнарлы жазық орналасқан. Микен дәуірінде, Евсевийдің сөзіне сүйенсек, Сикионды жиырма алты аңыздық патша, содан кейін Аполлонның жеті діни қызметкері басқарған. Паузаний берген патшалар тізімі жиырма төрт патшаны қамтиды, бастауында жергілікті Эгейлей болған. Тізімдегі соңғы патша Агамемнон Сикионды Микенге бағындырған, ал одан кейін Дориандық басып алушы Фалкс келген. Паузаний бұл деректерді Родостың Касторымен бөліскен, ол патшалар тізімін тарих кестелерін жасау үшін пайдаланған. Феликс Якоби ортақ дереккөзді Сикиондық ақын Менахмның 4-ші ғасырдың соңында жазылған, қазір жоғалған «Сикионика» еңбегі деп нақты анықтаған. Дориандық шабуылдан кейін қала Аргосқа бағынышты болды, одан Дориандық жаулап алушылар келген. Қоғам енді үш Дориан тайпасына және олармен тең дәрежедегі Ион тайпасына бөлінді. Одан бөлек, жерді өңдеп, тұратын құлдар (κορυνηφόροι немесе κατωνακοφόροι) класы болған. Клистен қаланың конституциясын Иондықтардың пайдасына реформалап, Дориан культтерін Дионисқа табынумен алмастырғаннан бөлек, Дельфиліктердің мүддесі үшін Бірінші қасиетті соғыстың (б.з.д. 590 ж.) басты қозғаушысы және бас қолбасшысы ретінде танымал болған. 1369 жылға қарай Василика маңындағы көптеген ауылдар түрік қарақшыларының шабуылына байланысты тасталып қалған. Коринфпен бірге Василиканы Анжу қызметіндегі флоренциялық Никколо Акчайоло сатып алған, ол 1362 жылы оны Донато Акчайолоға өткізген. Донатоның ұлы Анджело Акчайоло 1372 жылы Коринф пен Василиканы өзінің туысы Нерио I Акчайолоға, болашақ Афина герцогына, кепілге берген. 1394 жылы Нерио қайтыс болғаннан кейін Коринф пен Василиканы оның қызы Франческа Акчайоло мұра еткен, ол жақында Кефалония мен Занте графы Карло I Токкоға үйленген. Бұл ережелерге Нерионың басқа қызы Бартоломея Акчайоло және оның күйеуі Морея деспоты Теодор I Палеолог қарсылық білдірген. Соңынан туындаған қақтығыстан кейін Франческа мен Карло Василика мен Мегараны ғана сақтап қалған, ал Коринф деспот Теодорға өткен. Ақырында, Морея деспоты Теодор II Палеолог 1427 жылы Василиканы Ахайя княздығынан басқа да иемдемелермен бірге басып алған. Османдық түріктер 1458 жылы Коринф пен Василиканы, сондай-ақ басқа солтүстік Морея қалалары мен бекіністерін басып алып, 1460-1461 жылдары Мореяны жаулап алуды аяқтаған. 1920 жылға дейін Василико деп аталған ауыл (1911 жылғы «Encyclopædia Britannica» «маңызды емес» деп сипаттаған) ежелгі және ортағасырлық Сикионның жанында орналасқан. Қазір ол Сикиона деп аталады, бұл ежелгі қаланың атын көрсетеді.

Мифология: Меконемен сәйкестендіру

Сикион дәстүрлі түрде мифтік Меконе немесе Меконемен байланыстырылып келген, бұл Прометейдің Меконеде жасаған алаяқтығының болған жері. Меконе сонымен қатар Каллимахтың "құдайлардың тақтысы" деп сипатталады, сондай-ақ Зевс, Посейдон және Хадис ағайынды құдайлары әлемнің қай бөлігін билейтінін анықтау үшін жеребе тартқан орын ретінде де еске алынады.