Кіріспе

Француз футбол менеджері (1965 жылы туған)

Лоран Роберт Бланк (19 қараша 1965 жылы туған) – француз кәсіби футбол менеджері және бұрынғы ойыншы, орталық қорғаушы ретінде ойнаған. Соңғы рет Лига 1 клубы «Лион» клубының бас бапкері болды. Ол Марсель клубындағы қызметінен кейін көшбасшылық қабілеттерін көрсеткені үшін «Le Président» деген лақап атын алды. Бланк «Монпелье», «Наполи», «Барселона», «Марсель», «Интер Милан» және «Манчестер Юнайтед» сияқты көптеген клубтарда кәсіби футбол ойнады, көбінесе либеро позициясында. Сондай-ақ, ол Франция құрамасының бұрынғы ойыншысы, 97 матч өткізіп, 16 гол соқты. Ол 1998 жылғы ФИФА Әлем чемпионаты және УЕФА Еуро-2000 сияқты бірнеше халықаралық турнирлерде ел намысын қорғады, екеуінде де Франция жеңіске жетті. 1998 жылдың 28 маусымында Бланк Парагвайға қарсы Әлем чемпионаты тарихындағы алғашқы алтын голды соқты. Бас бапкерлік мансабын 2007 жылы «Бордо» клубында бастады, ол 2008–09 жылғы Лига 1 титулын қоса алғанда, бірнеше жүлделер жеңіп алды. 2010 жылы «Бордодан» кеткеннен кейін 2012 жылға дейін Франция құрамасының бас бапкері болды, 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатынан кейін Реймонд Доменектің орнына келді және елді УЕФА Еуро-2012 турнирінің ширек финалына жеткізді. 2013 жылы «Пари Сен-Жермен» клубына шақырылып, одан әрі жүлделер жеңіп алды. «Пари Сен-Жерменмен» үш сәтті жылдан кейін 2016 жылдың маусымында клубтан кетті. Еуропада алты жылдан астам жаттықтырушылықтан кейін 2022 жылдың қазан айында «Лион» клубының бас бапкері болып тағайындалды.

Алғашқы жылдар

Бланк Франциядағы Алес қаласында дүниеге келген. 1991 жылы Бланк Монпельеден Италияның Серия А лигасындағы «Наполи» клубына ауысып, шетелде өзін сынап көрді. Алты гол соққан сәтті маусымға қарамастан, ол өзінің толық әлеуетін аша алмайтынын сезінді және бір жылдан кейін Францияға, «Нимге», содан кейін «Сент-Этьенге» оралды, онда ол лиганың ең үздік қорғаушыларының бірі ретінде танылды. Бланк «Сент-Этьендегі» соңғы маусымында 13 гол соқса да, «Les Verts» клубтың қаржылық қиындықтарына байланысты «Марсель» клубына бірінші дивизионға қайта оралуға рұқсат берілмегендіктен құлап қалмай сақтады. Гю Ру Бланктың ойынына әсерленіп, голландиялық Франк Верлаттың орнын толтыруды көздеп, оны 1995 жылы «Оксерге» қосылуға көндірді. Маусымның басында жарақат алғанына қарамастан, Бланк қайтадан жақсы формаға келді және сол жылы команданың екі жүлделі турнирде жеңіске жеткеніне үлкен үлес қосты.

Барселона

Бланктің "Оксердегі" табысы бірнеше еуропалық ірі клубтардың назарын аударды. Бланк Испаниядағы "Барселонаға" қосылуға келісті, себебі бас жаттықтырушы Йохан Кройф оны қалап, қол қоюға көндірген. Бірақ Бланк "Барсаға" келісім берген күні Кройф қызметтен босатылды, ал Бланктың клубтағы уақыты аса қуандырмады. Бланк "Барселона" "Атлетико" клубына қарсы Испания Суперкубогын жеңіп алған кезде құрамда болды, бірақ көп ұзамай жарақат алды. Ол жарақаттан қайтқаннан кейін тұрақты түрде ойнады, бірақ АИК-қа қарсы Кубок иегерлері кубогының ширек финалында алаңнан қуылды. Содан кейін "Экстремадураға" қарсы ойында тағы жарақат алды, бұл оны "Класикоға" және "Пари Сен-Жерменге" қарсы Кубок иегерлері кубогының финалына қатысудан айырды. Осы көңіл көншітпеген маусымнан кейін және 1998 жылғы әлем чемпионатына бір жыл қалғанда, ол клубтан кетуге шешім қабылдады.

"Президент"

Ролланд Курбис Бланкті "Марсельге" қосылуға көндірді, бұл клубқа да, Бланкқа да тиімді болды. Бланк сенімсіздікке толы командада тез арада көшбасшыға айналды және Марсельге алғашқы маусымында төртінші орын алуға көмектесті, ол осы маусымда 11 гол соқты және "Президент" ("Президент") деген лақап атқа ие болды. Әлем чемпионатына дейінгі маусым Бланк пен Марсель үшін табысты да, көңіл көншітпейтін де болды, себебі олар чемпионатта екінші орынды алды, Бордодан бір ұпай ғана қалып қойды, сондай-ақ УЕФА кубогының финалына шықты, бірақ Пармаға 3:0 есебімен жеңіліп қалды, Эрнан Креспо Бланктың Стефан Поратоға берген кері пасын ұстап алып, есепті ашты. Содан кейін Бланк Марсельден "Интерге" ауысты, онда ол бірқатар жетістіктерге қол жеткізді және 2000 жылы "Pirata d'Oro" (Жылдың үздік ойыншысы) сыйлығын жеңіп алды.

Манчестер Юнайтед

Манчестер Юнайтедтің бапкері Алекс Фергюсон 1996 жылдан бері бірнеше рет Бланкті өз құрамына алуға тырысып, 2001 жылдың тамызында 35 жасында осы мақсатына қол жеткізді. Бланкті кетіп бара жатқан Жап Стамның орнына алды. Ол «Олд Траффордта» өткізген алғашқы айларда нашар ойын көрсеткені үшін сынға ұшырады. 2001 жылдың 1 желтоқсанына дейін «Юнайтед» лигада бес рет жеңілді. Кейбір сыншылар тіпті оларды жеңген бес команданың аттары Бланк тегінің әріптерімен сәйкес келетінін атап өтті: «Болтон Уондерерс», «Ливерпуль», «Арсенал», «Ньюкасл Юнайтед» және «Челси». Ол бастапқыда бір жылдық келісімшартпен «Олд Траффордқа» келді. Маусым бойында оның және командасының көрсеткіштері жақсарғанмен (бірақ бұл «Юнайтедке» «Арсеналды» қуып жете алмайтын еді), оған Манчестерде екінші маусымды өткізу үшін жаңа бір жылдық келісімшарт ұсынылды. Жанкүйерлер оны «Ларри Уайт» деп лақап қойды – бұл оның есімінің шамамен аудармасы. Ал тағы үш ойын Чемпиондар лигасы аясында «Олимпиакос» және «Боавиштаға» қарсы (үйде және сыртта) өтті. Бланк «Юнайтедтің» 2002–03 жылғы FA Премьер-лигасында жеңіске жетуіне көмектесіп, футболдан кетуімен аяқтады.

Халықаралық мансап

Бланк 1988 жылы 21 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатында жеңіске жетті, оның командасы финалда Грекияны ұтты. Ол турнирдің үздік ойыншысы деп танылды. 1989 жылдың 7 ақпанында Бланк Ирландия Республикасына қарсы Ұлттық құрама сапында тұңғыш рет алаңға шықты. Франция, көптеген негізгі ойыншыларының зейнеткерлікке шығуынан кейін қайта құру кезеңінде болғандықтан, 1990 жылғы ФИФА Әлем Кубогына ілікпеді. Бірақ, олар 19 ойынды жеңіліссіз аяқтады, соның ішінде 1992 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінде 8 ойынның барлығында жеңіске жетіп, жарыстың фаворитіне айналды. Дегенмен, олар топтық кезеңде болашақ жеңімпаз Даниядан жеңілді. Франция 1994 жылғы ФИФА Әлем Кубогына қатыса алмады, бұл үшін Бланк, сондай-ақ команданың қалған бөлігі де қатты сынға ілікті, нәтижесінде ол халықаралық футболдан зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдады. Аимэ Жаке Ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы болғаннан кейін, Бланкты ойыннан қайтудан бас тартуға көндіруді маңызды міндеттерінің бірі етті. Бланк 1996 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңіне оралды және Словакияға қарсы өткен матчта 4:0 есебімен жеңіске жетті. Турнирде ол Марсель Десайлимен орталық қорғаныс жұбын құрды. Бланк Болгарияға қарсы өткен топтық матчта 3:1 есебімен жеңіске жетіп, Францияны ширек финалға алып шықты, онда олар Англиядағы «Энфилд» стадионында Нидерландымен кездесті. Матч 0:0 есебімен аяқталғаннан кейін Бланк Франция үшін жеңіс пенальтісін соқты. Франция жартылай финалда Чехиямен 0:0 есебімен тең түсіп, пенальтілер сериясінде жеңілді. Бірақ Бланк өзінің соққысын сәтті орындады. Содан кейін Франция 1998 жылғы ФИФА Әлем Кубогына қатысты, ол өз жерінде өтті. Бланк жарыс барысында өте жақсы өнер көрсетті және 1998 жылдың 28 маусымында Парагвайға қарсы 16-шы кезеңде Әлем Кубогы тарихындағы алғашқы «алтын голды» соқты. Ширек финалда Бланк Францияның Италияға қарсы таза жеңіске жеткеніне көмектесті және пенальтілер сериясінде жеңіс голын соқты, нәтижесінде «Ле Блё» жеңіске жетті. Ол Хорватияға қарсы жартылай финалда Славен Биличті ұрып соққандықтан алаңнан қуылды, нәтижесінде финалды өткізіп алды. Бланктың халықаралық мансабындағы алғашқы (және жалғыз) қызыл карточкасы осы болды. Бланктың қатысуына қарамастан, Франция Бразилияны 3:0 есебімен ұтып, тұңғыш рет Әлем Кубогын жеңді. Бланк сондай-ақ УЕФА Еуро-2000 жеңімпазы атанған команданың құрамында болды. Ол іріктеу кезеңінде жасы мен жылдамдығының жетіспеуіне байланысты сынға іліксе де, қорғаныста өте сенімді болды және тіпті топтық кезеңде Данияға қарсы өткен матчта Франция үшін алғашқы голды соқты. Ол капитан Дидье Дешамптың үлгісімен, халықаралық футболдан зейнеткерлікке шықты. 2000 жылдың 2 қыркүйегінде Бланк, Дешамп пен Бернар Ламамен бірге Франция стадионында Англияға қарсы өткен жолдастық матчта «Ле Блё» сапындағы соңғы ойынын өткізді. Бланк әр матчтың басында жақын досы және қақпашысы Фабиен Бартездің басын сүйетінімен белгілі болды, бұл сәттілік әкелу үшін жасалған деп есептелді (екі футболшы бұл рәсімді «Манчестер Юнайтед» сапында ойнаған кезде де қайталады, бірақ тек Чемпиондар лигасы матчтарында ғана). Франция құрамасы Бланк, Десайли, Лилиан Турам және Биксенте Лизарасудан тұратын Әлем Кубогы мен Еуропа чемпионатының жеңімпаз қорғаныс шебімен алаңға шыққанда ешқашан жеңілген емес. Жалпы, Бланк 97 матчта алаңға шығып, 16 гол соқты. 1999 жылы «France Football» журналының оқырмандары оны Мишель Платини, Зинедин Зидан және Раймонд Копадан кейінгі Францияның үшінші ең үздік ойыншысы деп таныды.

Бордо

2007 жылдың 8 маусымында Бланк "Бордо" клубының жаңа бапкері болып тағайындалды, бразилиялық Рикардо Гоместің орнына келді. Алғашқы маусымында ол команданы Лига 1-де екінші орынға жеткізіп, "Жыл бапкері" сыйлығын жеңіп алды. Лига 1-дегі екінші маусымы өте табысты болды. "Бордо" 2008–09 жылғы Лига 1 маусымының соңғы 11 ойынын жеңіп, қатарынан жеңіс тіркелген француз рекордын жаңартты, соның арқасында "Олимпик Марсельден" 3 ұпайға басымдықпен Лига 1 титулын жеңіп алды. "Бордо" 2008–09 жылғы Кубок де ла Лиганы да ұтып алды. Бланк қайтадан "Жыл бапкері" аталымына ие болды, бірақ "Марсель" бапкері Эрик Геретке есе жіберді. 2009–10 жылғы Чемпиондар лигасының турнирінде Бланктың "Бордо" командасы "Ювентус" және "Бавария" командалары бар топта бірде-бір ойында жеңіліске ұшырамастан бірінші орынды иеленді. "Олимпиакос" командасын 1/16 финалда жеңгеннен кейін, олар ширек финалда француздық "Лион" командасынан жеңілді.

Франция

2010 жылдың 16 мамырында Бланк француз командасын үш маусым басқарғаннан кейін «Бордодан» кететінін растады. Лауазымынан кеткен соң Бланк Франция футбол федерациясына (FFF) хабарласып, 2010 жылғы әлем чемпионатына дейін Реймонд Доменек босатқан Франция құрамасының бас жаттықтыры лауазымына үміткер екенін білдірді. Сол күні FFF президенті Жан Пьер Эскалет Бланктың кандидатурасын растады. 2010 жылдың 18 мамырында Бланктың тағайындалуы мүмкін бола бастағанда, «Бордо» клубының төрағасы Жан Луи Трио федерациядан компенсация талап етті. 2010 жылдың 20 мамырында клуб FFF-мен 1,5 миллион еуроға келісімге келді. 26 маусымда француз БАҚ Бланктың команданы Еуро-2012 турниріне жеткізу үшін федерациямен екі жылдық келісімшартқа қол қойғанын хабарлады. Келісім бір аптадан кейін ресімделді және 2 шілдеде Бланк ресми түрде команданың бас жаттықтыры болып тағайындалды. Франция құрамасын басқаруға келген соң федерация Оңтүстік Африкада өткен әлем чемпионатына қатысқан 23 ойыншының барлығын шеттетуге шешім қабылдады, бұл Бланкты өкіндірді. 11 тамызда бас жаттықтыры ретіндегі алғашқы ойынында Франция Ослодағы «Уллеваал» стадионында Норвегияға 2:1 есебімен жеңілді. Бірақ Бланктың командасы Еуро-2012 іріктеу кезеңінде алғашқы орынды жеңіп алды және Англия, Бразилия және Германия командаларымен жолдастық матчтарда жеңіске жетті. Франция Еуро-2012 турнирінің D тобындағы алғашқы матчын Англияға қарсы өткізіп, Самир Насридің голымен Жолеон Лескотттың голына жауап бергеннен кейін 1:1 есебімен тең түсті. Содан кейін Франция Украинаға қарсы екінші матчта 2:0 есебімен жеңіске жетті. Топтық кезеңнің соңғы матчында Швецияға 2:0 есебімен жеңілгеніне қарамастан, Франция D тобында екінші орынды алып, ширек финалға өтті. Ширек финалда Франция Испаниядан 2:0 есебімен жеңілді. Бланк 2012 жылдың 30 маусымында ұлттық құраманың бас жаттықтыры лауазымынан кетті.

Париж Сен-Жермен

Бланк 2013 жылдың 25 маусымында «Пари Сен-Жермен» клубының бас жаттықтырыушысы болып тағайындалды. 3 тамызда Бланк командасымен алғашқы трофейін – 2013 жылғы Чемпиондар кубогын жеңіп алды. Либревильдегі Ангондже стадионында «Бордоны» 2:1 есебімен ұтты. Екінші жүлде 2014 жылдың 19 сәуірінде «Лионды» 2:1 есебімен жеңіп, 2014 жылғы Кубок Лигасының финалында Эдинсон Каванидің екі голымен жеңіске жетті. «ПСЖ»-ның еуропалық жолы 2013–14 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалында «Челсиден» қақпаға соққан голдары есебінен тоқтады. 2014 жылдың 7 мамырында, жақын бәсекелес «Монако» «Гингамппен» тең ойнағаннан кейін, «ПСЖ» сол күні «Реннге» жеңіліп, жеңісін тойлаған ойында лига чемпионы атанды. Келесі күні Бланкке 2016 жылға дейін келісімшарты бір жылға ұзартылды. Клуб президенті Насер Әл-Хелайфи: «Біз оның осы маусымдағы нәтижелеріне және команданың көрсеткен тартымды ойынына өте қуаныштымыз. Біз бірге тағы көп жүлде жеңеміз деп сенеміз» деді. Бланктың екінші маусымы Пекиндегі «Жұмысшылар стадионында» «Гингампқа» қарсы 2014 жылғы Чемпиондар кубогында жеңіспен басталды. 2015 жылдың 11 сәуірінде «ПСЖ» Кубок Лигасын сақтап қалды. Финалда «Бастияны» жеңіп, Эдинсон Кавани мен Златан Ибрагимович 4:0 есебімен екі голдан соқты. «ПСЖ» 2015 жылдың 16 мамырында Монпельеде 2:1 есебімен жеңіп, үшінші рет қатарынан 1-лига чемпионы атанды. 2016 жылдың 11 ақпанында Бланк екі жылға келісімшартты ұзартты. «ПСЖ» Чемпиондар лигасының ширек финалына төртінші рет қатарынан өтті, 1/8 финалда «Челсиді» жеңіп, бірақ ширек финалда «Манчестер Ситиден» жеңілді. Бланк Чемпиондар лигасының ширек финалында «Манчестер Ситиге» қарсы өткен екінші ойыннан кейін француз БАҚ-тары тарапынан сынға ұшырады, себебі ол командасын сынап көрмеген 5–3–2 формациясында ойнатты, бұл сәтсіз аяқталды. 2016 жылдың 21 мамырында «ПСЖ» 2016 жылғы Франция кубогының финалында «Марсельді» 4:2 есебімен жеңді. Осылайша «ПСЖ» екінші рет қатарынан Лига 1, Франция кубогы және Кубок Лигасынан тұратын ішкі үштікке ие болды және «Марсельдің» Франция кубогы бойынша барлық уақыттағы он титулдан тұратын рекордын теңестірді. 2016 жылдың 3 маусымында Le Parisien газетіне берген сұхбатында «ПСЖ» президенті Насер Әл-Хелайфи 2015–2016 маусымын «ПСЖ-ның Чемпиондар лигасынан «Манчестер Ситиден» 1/4 финалда жеңілгеніне байланысты сәтсіздік деп сипаттады және келесі маусымға дейін өзгерістер енгізілетінін және жаңа цикл басталатынын мәлімдеді. 2016 жылдың 27 маусымында «ПСЖ» Бланк пен көмекші жаттықтырушы Жан Луи Гассе екі тараптың мүддесін сақтаған өзара келісім бойынша клубты тастап кеткенін жариялады. Бланк «Пари Сен-Жерменнің» тарихында маңызды із қалдырды. Француздық L'Équipe спорт газеті Бланкке 22 миллион еуро жұмыстан шығу ақысы төленгенін хабарлады.

Әл-Раян

2020 жылдың 19 желтоқсанында Бланк катарлық «Ал Райян» клубының бас жаттықтырысы болып тағайындалды, уругвайлық Диего Агирренің орнына. 2022 жылдың 13 ақпанында нашар нәтижелерге байланысты ол қызметтен босатылды және оның орнына Николас Кордова тағайындалды.

Лион

2022 жылдың 9 қазанында Бланк француз клубы «Лион» бапкері болып тағайындалды. Ол кетіп бара жатқан голланд бас бапкері Питер Боздың орнын басты. 2023 жылдың 8 қыркүйегінде «Лион» төрт ойынының үшеуінде жеңіліске ұшырап, турнир кестесінде соңғы орынға түсіп қалғандықтан, ол қызметтен босатылды.