Кіріспе

Gorgon класы британдық мониторлары. HMS Gorgon және оның бауырлас кемесі бастапқыда Корольдік Норвегия теңіз күштері үшін HNoMS Nidaros және HNoMS Bjørgvin деп, Эльсвиктегі Армстронг Уитворт компаниясында екі жағалау қорғаныс кемесі ретінде салынған. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Норвегиядан сатып алынған, бірақ үш жылдан астам уақыт бұрын суға түсірілгенімен, 1918 жылға дейін толыққанды аяқталмады. Соғыстың соңғы айларында ол оккупацияланған Фландриядағы нысаналарды атқылады және 1918 жылдың 15 қазанында осындай нысаналарға қарсы соғыстың соңғы оқтарын атты. Оны сатуға бірнеше рет әрекеттенгеннен кейін, 1928 жылы металл тескісіне сатуға дейін мақсатты кеме ретінде пайдаланылды.

Өмірбаян

Нидарос кемесі 1913 жылы Норвегия тарапынан ескі және жаңа кластағы жағалау қорғау кемелерін күшейту үшін тапсырыс берілді. Норвегияда ол P/S Nidaros деп аталған болар еді; P/S – «қарулы кеме» дегенді білдіретін Panserskip сөзінің аббревиатурасы, ал Нидарос – Норвегияның Тронхейм қаласының бұрынғы атауы. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Корольдік теңіз күштері Ұлыбританияда шетелдік мемлекеттер үшін салынып жатқан көптеген соғыс кемелерін мәжбүрлеп алды және норвегиялықтар төлеген 370,000 фунт стерлингтік Bjørgvins кемесінің құнының үштен екі бөлігін қайтарып берді.

Құрылымы мен сипаттамасы

Нидарос кемесі Армстронг Уитворт компаниясының Елсвик зауытында 1913 жылғы 11 маусымда салынып, 1914 жылғы 9 маусымда теңізге жіберілді. Ол 1871 жылғы бұрынғы жағалау мониторының атымен Горгон деп аталды. Оның құрылысы британдықтар енгізген өзгерістерге байланысты ұзаққа созылды, олар қазандықтарды мұнай мен көмірді бірге пайдалануға және 12 қос қабатты бактарды мұнай тасымалдауға бейімдеуді қамтыды. Бұл жұмыс 1915 жылғы 9 қаңтарда басталды, бірақ келесі мамыр айында тоқтатылды, себебі Армстронгтың теңіз кемежайында, өзен бойында салынып жатқан үлкен жеңіл крейсерлерде жұмысты жылдамдату үшін тағы 10-12 ай жұмыс қалуы мүмкін екені есептелді. 1917 жылдың қыркүйегінде жаңа жоба бойынша жұмыс қайта басталды, ол корпустың шамамен 75% ұзындығын қамтитын үлкен торпедаға қарсы бөртпе, норвегиялықтар жоспарлаған торпедалық түтіктер мен қаруларды алып тастау және жалғыз түтін құбырының артында директорларды орнату үшін үлкен үш аяқты мачта орнатуды қамтыды. Бұл екі қарудың стандартты британдық оқ-дәрілерін пайдалануын қажет етті, ал 9,2 дюймдік қарудың орнатылуы 40° максималды көтерілу бұрышына дейін өзгертілді, бұл қаруға максималды ату қашықтығын берді. Бөртпелерді қосу жылдамдықтың төмендеуіне әкелді, бірақ барлық осы өзгерістерден туындаған қосымша салмақтың суDraftты тереңдетуіне жол бермеді. Ол ақыры 1918 жылғы 4 маусымда аяқталды. Горгонның ұзындығы 310 фут (94 м), ең үлкен ені 73 фут (22 м), бірақ негізгі корпусының ені 55 фут (17 м) және суDraftы 16 фут (5 м) болды. Ол екі тік үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, олар төрт Yarrow су түтік қазандықтарынан 9,2 дюймдік екі қарумен қаруланған жалпы қуатты дамытты. Оның қосалқы қарулары төрт 6 дюймдік қарудан, сондай-ақ жеке қару мұнараларында, екеуі 9,2 дюймдік мұнаралардың үстінен атылатын, ал қалғандары суперқұрылымның екі жағына орналастырылған. Әрбір 6 дюймдік мұнараның ортасына бір әуе шабуылына қарсы қару орнатылған. Сонымен қатар, ол жоғары бұрышты орнатуларда 4 3 фунттық және 4 2 фунттық қаруларды алып жүрді. 1918 жылғы 28 қыркүйекте таңертең, Горгон, басқа кемелермен бірге, Бельгияның Де-Панне қаласынан шамамен 7 миль (11 км) қашықтықта бекініп, Бельгияның Снескерке қаласындағы көпірге шамамен сағат 7:15-те атыс ашты. Жағдай жақсы болмады, өйткені жел мен толқын оған қарсы болды. Горгонның артқы якорь кабелі үзіліп, ол алдыңғы якорінде айналып, тек артқы мұнарасы ғана нысанаға тие білді. Оған мақсатты анықтау үшін ұшақ берілмеді, сондықтан оның тию мүмкіндігі аз болды және ол тек он бір оқ атты. Ол және басқа мониторлар күні бойы неміс ұшақтарымен бірнеше рет шабуылға ұшырады, бірақ тиімділігі аз болды, ал бірнеше жағалау қорғаныс батареялары операцияны қолдаған моторлы қайықтар жасаған түтін пердесі арқылы оларды шабуылға алуға тырысты. Келесі күні ол көпірді жою үшін тағы 13 оқ атты және бір тигенін мәлімдеді, бірақ бұл кейінгі байқаулармен расталмады. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Портсмутқа жіберілді, онда оның бауырлас кемесі Глаттонның жарылысының себебін зерттеуге қол жетімді болды. 1919 жылғы сәуір айында ол "Вивид" тас фрегатына уақытша тендер ретінде Девонпортқа ауыстырылды. 31 тамызда ол төлемнен босатылды және қыркүйекте Резервтік флотқа қосылды. Ол норвегиялықтарға қайта ұсынылды, бірақ олар оны өздерінің талаптарына сәйкес келмейтін деп қабылдамады, әсіресе ол Хортендегі доктары үшін тым кең болғандықтан. Оны бірнеше рет сатуға тырысты, бірақ 1922 жылы қарусыздандырылып, кемеге жақын су астында жарылған бомбалардың және 6 дюймдік оқ атысының әсерін бағалау үшін мақсатты кеме ретінде пайдаланылды. 1928 жылғы 26 тамызда ол металл терісіне сатылып, Пемброктағы бұрынғы теңіз кемежайында бөлшектелді.