Кіріспе

Ranger 1 – Ranger бағдарламасы шеңберінде ұшқышсыз ғарышқа жіберілген ғарыш кемесінің прототипі. Оның басты міндеті – алдағы ай және планеталық миссияларды жүзеге асыруға қажетті функциялар мен құраушы бөліктердің жұмыс істеуін сынау болды; қосымша мақсаты – ғарыш кеңістігіндегі бөлшектер мен өрістердің сипатын зерттеу. Ұшыру құралының істен шығуы салдарынан ғарыш кемесі жоспарланған жоғары Жер орбитасына емес, төменгі Жер орбитасына ғана жете алды және миссиясының тек бір бөлігін орындады.

Ғарыш кемелерін жобалау

Ғарыш кемесі Ranger Block I конструкциясында жасалған және алтыбұрышты негізден тұрады, оның үстінде алюминийден жасалған биік мұнара мен тіректер орнатылған. Екі күн панелі қанаты, ұшынан ұшына дейін өлшенгенде, негізден созылып шықты. Базаның төменгі жағына жоғары сезімталдік бағыттық тарелка тәрізді антенна бекітілген. Ғарыш кемесіндегі эксперименттер мен басқа да жабдықтар база мен мұнараға орнатылды. Ғарыш кемесінде Лайман-альфа телескопы, рубидий буының магнитометрі, электростатикалық анализаторлар, орташа энергиялы бөлшектерді анықтағыштар, екі үштік сәйкестік телескопы, ғарыштық сәулелердің интегралды иондау камерасы, ғарыштық шаңды анықтағыштар және күннің рентген сәулесінің сцинтилляциялық санауыштар болды. Block I ғарыш кемесінде камера немесе траекторияны ортаңғы кезеңде түзетуге арналған қозғалтқыш болған жоқ.

Іске қосу

1961 жылдың бірінші жартысында Lockheed компаниясы 1959-60 жылдардағы Agena A сынақ үлгісін алмастырған жаңа Agena B сатысын ұсынды. Agena B-ның қуаты жоғарырақ болды және орбитада қайта іске қосылу қабілетіне ие болды. 24 шілдеде Midas-3 ұшырылысымен алғашқы ұшу сәтті аяқталды. Ranger 1-дің ұшырылуы бірнеше рет кешікті, соның ішінде бір жағдайда ғарыш кемесінің таймері қателікпен ұшыру платформасында қосылып, күн панельдерінің пайдалы жүк қаптамасының ішінде жабылуына себеп болды. Ranger 1 алынып, жөнделгеннен кейін, 23 тамызда EST сағат 6:04-те ұшырылды. Орбитаға енгенге дейін барлығы жақсы болды, бірақ жоспарланған Agena қайта іске қосылуы сәтсіз аяқталды – қозғалтқыш бірнеше секундтан кейін тоқтады, нәтижесінде зонд 312x105 шақырымдық орбитаға шықты. Келесі тергеулер көрсеткендей, Agena-дағы электр тізбегі күн сәулесіне ұшырағаннан қызып кеткен. Орбитаның қалыптан ауытқуы Ranger 1 жүйелерін дұрыс басқаруды қиындатты, бірақ жердегі операторлар оны түзетуге тырысты. Басты мәселе күн панельдері болды: Ranger 1 Жердің қараңғы жағынан өтетін кезде 90 минут бойы қараңғылықта қалатын еді. Сонымен қатар, NASA-ның түрлі бақылау станцияларындағы антенналар зондтың орбиталық жазықтығына байланысты оны ұстау қиындықтарын сезінді. Осы уақыт ішінде компьютерлік жүйе бағытты басқару реактивтерін бірнеше рет қоса берді, бірақ бұл күш кетіп бара жатқан әрекет болды. Нәтижесінде, бір тәулік өткен соң зондтың бағытты басқару газы таусылып, оны тұрақтандыру мүмкін болмады және күн панельдері Күнге бағытталуын жоғалтты. Ranger 1 батареяға көшіп, 27 тамызда батарея тозығы жеткенге дейін деректерді жіберіп тұрды, содан кейін барлық сигналдар тоқтады. Бұл толықтай сәтсіздік емес еді: ғарыш кемесінің жүйелері жақсы жұмыс істеді және ғарыш сәулелері мен радиация туралы бірқатар деректер алынды, бірақ төмен орбита магнитометрді пайдалануға мүмкіндік бермеді. Төрт күн және 111 айналымнан кейін Ranger 1 қайтадан атмосфераға кіріп, Мексика шығанағының үстінде жанып кетті.