Кіріспе

Эндрю Халл Фут (12 қыркүйек 1806 – 26 маусым 1863) – Америка Құрама Штаттарының теңіз күштерінің адмиралы және Одақтың теңіз күштерінің адмиралы. Ол Америка Азамат соғысындағы қызметімен және соғысқа дейінгі жылдары бірнеше теңіз реформаларына қосқан үлесімен белгілі болды. Соғыс басталғанда, ол Миссисипи өзені эскадрильясының алдын бағдарлаушысы болған Батыс канонерлік флотилиясының қолбасшысы болып тағайындалды. Осы қызметінде ол Форт-Генри шайқасында канонерлік қайықтарды жетекшілік етті. Батыс канонерлік флотилиясындағы қызметі үшін Фут контр-адмирал шеніне алғашқы болып көтерілген теңіз офицерлерінің бірі болды.

Ерте өмір

Фут Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында сенатор Сэмюэл А. Фут (немесе Фут) пен Эудосия Халл отбасында дүниеге келді. Бала кезінде Фут жақсы оқушы ретінде танылмады, бірақ бір күні теңізге шығуға зор қызығушылық танытты. Алты ай өткен соң, 1822 жылы ол Вест-Пойнтті тастап, АҚШ Әскери-теңіз күштеріне мічман болып қабылданып, қызметке кірісті. 1849 жылдан 1851 жылға дейін Фут «Перри» кемесіне командирлік етіп, Африка жағалауында теңіз саяхаты жасады. Ол сол жерде құл саудасын тоқтатуға белсенді түрде атсалысты. Осы тәжірибе оны құлдырау идеясын қолдауға ықпал етті және 1854 жылы 390 беттік «Африка және американдық ту» атты кітабын жариялады. Бұл кітапта адмирал Фут Африка құрлығының географиясы, африкалық халықтардың әдет-ғұрыптары, Африкада американдық колониялардың құрылуы, құл саудасы мен оның зияндары, сондай-ақ американдық азаматтар мен шетелдегі сауданы қорғау қажеттігі туралы кеңінен баяндады. Ол аболиционистердің жиналыстарында жиі сөз сөйлейтін болды. Бұл оқиға нәтижесінде АҚШ Әскери-теңіз күштері қытай территориясын қысқа мерзімге басып алды. Бірнеше күннен кейін Грант үш дивизиямен, Фут темір кемелерден тұратын флотымен, ал капитан Сет Ледьярд Фелпс ағаштан жасалған кемелер флотының көмегімен Камберленд өзеніндегі Форт-Донельсонға қарсы шабуылға шықты. Форт-Генридегі сәттілікті қайталауды үміттене отырып, генерал Грант Футті форттың өзен бойындағы артиллериялық батареяларына шабуыл жасауға шақырды. Алайда, Форт-Донельсонның қарулары Форт-Генридегіден жақсы орналастырылған еді. Футтің үш канонерлік қайығы, оның ішінде флагмандық «Сент-Луис» кемесі зақымдалды. Футтің өзі де аяғына жарақат алды. Форт Генри мен Донельсон шайқастарындағы көрсеткен қызметі үшін Фут Конгрестің алғысын алды. Флотилиясын жөндегеннен кейін Фут генерал Джон Поуппен бірлесіп Миссисипи өзеніндегі Он нөмірлі аралға қарсы науқанға қатысты. 1862 жылдың шілде айында Фут Конгрестен екінші рет алғыс алды, бұл жолы Форт-Генри, Форт-Донельсон және Он нөмірлі арал шайқастары үшін. Кейін 1862 жылы Фут контр-адмирал шеніне көтерілді. Ол Нью-Хейвендегі Гроув-стрит зиратында жерленді.

Атаулар ауыстырылуы

Үш кеме оның құрметіне USS Фут деп аталды. Азамат соғысы кезінде Потомак өзені бойында салынған Форт Фут, қазір Ұлттық саябақ, 1863 жылдың 17 қыркүйегінде оның атымен аталып, сақталды. Вашингтондағы Фут-стрит NE (және Фут-плейс) оның есімімен аталып, Азамат соғысының генералдарының құрметіне аталған көшелер сериясының бір бөлігі болып табылады.