Кіріспе

Цинь Қытайындағы Оңтүстік баптист миссионері Исахар Якокс Робертс (қытай тілінде: 罗孝全 Luó Xiàoquán; 1802–1871) Хонг Сюкуанмен тікелей байланыста болғанымен және оған христиандық крещение рәсімін өткізуден бас тартқанымен көзге түскен.

Ерте өмір

Робертс Теннесси штатының Самнер округінде дүниеге келді және Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласындағы баптист университеті – Фурман университетін бітірді.

Маңыздылығы

Ол өзінің тұрақсыз мінез-құлқымен және "жұмыс істеген дерлік барлық адаммен қиындыққа түсуімен" танымал болды, бұл оған Оңтүстік баптистер конвенциясымен байланысын үзуге әкелді. Робертс Хонг Шиукванға (洪秀全, Уэйд Джайлс: Хунг Хсюй ч'юан) ықпал еткен жалғыз баптист болды, ол Хакка тайпасынан шығып, 1851-1864 жылдар аралығында Цин әулетіне қарсы Тайпин көтерілісіне жетекшілік етті, нәтижесінде миллиондаған адам қаза болды. Хонг 1847 жылы Кантон (Гуанчжоу) қаласында Робертспен екі ай бойы оқыды. Робертс Хонгтың шомылдыру рәсіміне қатысу туралы өтінішін, мүмкін, түсініспеушілік болғандықтан қабылдамады. Ол 1842 жылдың ақпан айында Гонконгқа келген алғашқы баптист миссионері болды.

Тайпиндермен

1860 жылы Робертс Кантоннан Тайпиннің астанасы Нанкинге аттанды. Тайпиндердің сенімдері өзінің христиан дінінен мүлдем өзгеше екенін көргеніне көңілі қалды, бірақ Тайпин сарайының сыртқы істер министрі Хонг Реганның кеңесшісі қызметін қабылдады. Сол жерде Робертс АҚШ-тан келген баптисттердің Нанкинге келіп, Хонгпен тікелей кездесуін ұйымдастырды. 1862 жылдың қаңтарында Хонгпен дауласып, Хонгты Исашардың қызметшісін өлтіруде айыптап, британдық "Ренард" канонерлік қайығымен кетіп, одан кейін Тайпиндерді қатал сынады.

Өлім

Робертс 1837 жылы Макаода жұқтырған жалқаулықтан (алапес) 1871 жылдың 28 желтоқсанында Иллинойс штаты, Мадисон округі, Жоғарғы Алтон қаласындағы немере қызының үйінде қайтыс болды.