Кіріспе
Қытай миссионері Лян Фа (1789–1855), басқа да есімдермен танылған, протестанттық дінге өткен екінші қытайлық және протестанттық діннің алғашқы қытайлық пасторы және жариялаушы. Ол Роберт Моррисонмен, Цин империясындағы алғашқы протестант миссионерімен қасиеттілікке бекітілді. Оның "Заманды ескертуге арналған жақсы сөздер" атты трактаты Тайпин көтерілісіне жетекшілік еткен Хун Сяоцюаньға үлкен әсер етті.
Liang Fa (1789–1855), also known by other names, was the second Chinese Protestant convert and the first Chinese Protestant minister and evangelist. He was ordained by Robert Morrison, the first Protestant missionary in the Qing Empire. His tract Good Words to Admonish the Age was influential on Hong Xiuquan, who went on to lead the Taiping Rebellion.
Атауы
Лиан Фа – Лианның әдеттегі қытайша аты, оны оның әкесі қолданған. Лөунг Фаат – Гуандунның жергілікті тұрғындарының әдеттегі тілі – кантон диалектіндегі осы есімнің джутпинь транскрипциясы. Оның есімі қытай тіліндегі «жіберу» дегенді білдіретін жиі қолданылатын етістік, бірақ қытай грамматикасында оны өткен шақтағы етістік ретінде де түсінуге болады, «жіберілген». Ол сондай-ақ Лиан Афа, «А Фа», «Афа», «Ах Фа» немесе «Ах фа» деп те белгілі. Бұл атаулар Оңтүстік Қытайда Ā префиксін қолдана отырып, лақап аттар жасау дәстүріне байланысты (қазіргі, бұрынғы). Лианг Гонгфа – оның толық аты болған сияқты, бірақ ол сирек қолданылған. Ол әртүрлі жазылымдарда «Лянг Кунг фа» деп кездеседі. Хонг Сюкуан алғаш рет Лианның «Жақсы сөздермен заманды ескерту» атты еңбегімен танысқан. Ол Лин («Лам» деп аталған) баспашыны, Ли Санды және басқаларын өз дініне өткізді. 1830 жылы Лианг Ват Нгонг атты тағы бір қытай христиан баспашысымен бірге 402 шақырымдық сапар жасап, Гуандунның оңтүстік-батысындағы христиан трактаттарын таратып жүрді. Ол тағы үш-төрт жыл осылай істеді. Ват пен Лианг арасындағы ұзаққа созылған, аяқталған дау туралы белгісіз сілтемелер бар; олар Малаккада бірге жұмыс істеді, ал Моррисонның қайтысынан кейін тағы бір жергілікті жұмысшымен миссияны жалғастырды. 1833 жылғы Үндістан үкіметі заңы Шығыс Үндістан компаниясының Кантон саудасындағы Ұлыбритания үлесіне заңды монополиясын жойды. Опиум контрабандасының күшеюіне және Лорд Непьердің Гуанчжоудағы британдық консул ретіндегі өкілеттігін орнату үшін күш қолдануына байланысты дипломатиялық дағдарыс кезінде император батыстықтардың ағылшын тіліндегі журналдар мен үнқағаздарды таратуға жауапты екеніне сенбегенін білдірді. Цинь азаматтарына тіл үйретуге тыйым салынды және қатаң шаралар қолдануға бұйрық берілді. Моррисон 1834 жылдың тамызында қайтыс болды, ал Лиангтың Гуанчжоу провинциялық емтиханында трактаттарды таратуынан бірнеше күн өткен соң, бірнеше аптадан кейін қала полициясы оны және серіктерін іздеп келді. Лианг Макаоға қашып кетті, «Дүниеге ескерту үшін жақсы сөздер». Ол сондай-ақ мыналарды жариялады:refn|group=n|қытайша атаулар қазіргі дәстүрлі иероглифтермен берілген, олардың кейбіреулері – мысалы, алтарь радикалымен басталатындары – 19 ғасырлық формаларынан сәл өзгеше. Транскрипциялар қазіргі пиньинь мен заманауи транскрипцияны қамтиды. Аудармалары, егер берілген болса, Уайлидің аудармалары. Лианг сонымен қатар Мильннің ай сайынғы қытай журналына көмектесті және «Әлемдік әдет-ғұрыптарды тексерудің ай сайынғы толық тізімі» (《察世俗每月統記傳》 Cha Shisu Meiyue Tongji Zhuan) атты бірінші қытай журналдарын жасады.
He also published:refn|group=n|Chinese titles are given in modern traditional characters, some of which—such as those preceded by the altar radical—vary slightly from their 19th century forms. Romanizations include both modern pinyin and the contemporary romanization. Translations are Wylie's, where given. Liang also assisted Milne's Monthly Chinese Magazine and created The Monthly Total Record of the Inspection of the Worldly Customs (《察世俗每月統記傳》 Cha Shisu Meiyue Tongji Zhuan), one of the first Chinese magazines.
Мұра
Лианг Қытайда протестантизмнің қалыптасуына маңызды үлес қосушы болды, бірақ оның жазбаларының Хун Сякуанға және Тайпин көтерілісшілеріне тигізген әсері үшін көбірек еске алынады. Олар үшін «Заманды ескертуге арналған жақсы сөздер» қасиетті мәтінге айналды. Лиангтың қабірі Линнань университетінің (бұрынғы Кантон христиан колледжі, қазіргі Сунь Ятсен университеті) кеңейту үшін сатып алынған жерде табылған. Ол колледж кампусының ортасында, колледж шіркеуі үшін арналған орынға қайта жерленді. Бұл орын 1920 жылдың 7 маусымында салтанатты түрде ашылды.