«Мәмілекеттің кілттері» – А.Ж. Крониннің 1941 жылғы романы. Шотландиялық дін қызметкерінің Қытайдағы миссиясы, қиындықтар мен қайырымдылық туралы шығарма.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1941 жылы А. Дж. Крониннің "Көкше патшалығының кілттері" романы. Роман алты онжылдыққа созылып, Қытайда миссия құруға тырысқан ерекше шотландтық католик священнигі, отец Фрэнсис Чишолмның өмірін баяндайды. Жастық шағында қайғыға ұшыраған Чишолм миссионер ретінде тағайындалған Қытай провинциясында аштық, оба және соғыс сияқты көп жылғы қиындықтарды бастан кешіреді. Мейірімділік пен шыдамдылықпен өмір сүрген Чишолм өздерінің мейірімді, ізгі ниетті және батыл мінезімен қытай халқының және оған күмәнмен қараған әріптес дін қызметкерлерінің құрметіне ие болады.
1941 novel by A. J. Cronin
The Keys of the Kingdom is a 1941 novel by A. J. Cronin. Spanning six decades, it tells the story of Father Francis Chisholm, an unconventional Scottish Catholic priest who struggles to establish a mission in China. Beset by tragedy in his youth, as a missionary Chisholm endures many years of hardship, punctuated by famine, plague and war in the Chinese province to which he is assigned. Through a life guided by compassion and tolerance, Chisholm earns the respect of the Chinese—and of fellow clergy who would mistrust him—with his kindly, high minded and courageous ways.
Қысқаша мазмұны
Роман құрамында алты бөлім бар, алғашқысы («Соңның Бастауы») 1938 жылы Шотландияда орын алады. Әке Франсис Чишолм үй шаруасындағы қызметші және жас жетіммен бірге тұратын қарт кісі. Оның дәстүрден тыс көзқарастарына байланысты Монсеньор Слит оны тергеп-тексеруде. Екінші бөлім («Адамгершілік туралы») Чишолмның жастық шағына тоқталады. Оның әкесі католик, ал анасы – дінге жатпайтын протестант. Әкесі антикатолик толқынында ұрылғаннан кейін, Чишолмның анасы оны қауіпсіз жерге апаруға тырысады, бірақ олар екеуі де көпірден құлап, күшті ағысқа ілесіп, жас Франсис жетім қалады. Бастапқыда оның мейірімді тәтесі Полли оны асырап алуға ниеттенсе, анасының әжесі Гленни араласып, оны асырап алады, соның салдарынан Чишолмның мүлігінен ақша алады. Франсисктің анасының әкесі, кәсібі бойынша нан пісіруші, сонымен қатар өзінің христиандық бағытының уағыздаушысы, ол барлық адамдарға төзімділікке бағытталған және Франсисктің идеологиясының қалыптасуында маңызды рөл атқарады. Әкесі мейірімді болғанымен, Гленни ханым мен оның ұлы Малкольм наразы және пайдакүнемді. Франсис мектепті тастап, кеме жасау зауытында жұмыс істеуге мәжбүр болады. Франсис Уилли Туллох пен оның отбасымен дос болғанда жағдай жақсарады. Туллохтың әкесі жергілікті дәрігер, ал отбасы – қаланың бостандық ойлы азаматтары. Уилли Франсиске қашуға көмектеседі. Әрекет сәтсіз аяқталғанда, Уиллидің әкесі Полли тәтесін шақырады, ол Франсисті үйіне алып, онымен және қызы Норамен бірге тұрады. Франсис Нораға ғашық болады, бірақ оған жақындаудан қорқады. Кейін Нора заңды емес бала туады және сүймеген адамға үйленбей, өзін-өзі өлтіреді. Бұл Франсисктің балалық шақтағы досы Ансельм Милимен бірге семинарияға түсу шешімін бекітеді, онда Франсисктің гуманистік көзқарастары оған қиындықтар туғызады. Алайда ол семинария директоры, епископ Хамиш МакНаббпен достық қарым-қатынас жасайды, ол Франсис семинариядан шығарылуға азамат болғанда оған көмектеседі, себебі ол бір түнді әйел үйінде өткізген. Үшінші бөлім («Сәтті болмаған пастор») әке Чишолмның алғашқы екі қызмет орнына және бюрократия, дәстүр және жалғандыққа қарсы күресіне назар аударады. Екінші қызмет орнында жергілікті қыз бұрын құрғақ болған құдыққа тап болғанын айтады, ол қазір жаңадан емдік қасиеттерімен ағып, Киелі Марияның көріністерімен бірге, Киелі Бернадеттамен салыстырылады. Франсис қыздың айтқандарына күмән келтіргені үшін жамандалады, бірақ ол өтірік айтқаны анықталғанда ақталады. Франсисктің сеніміне сыйақы ретінде ол ауыр науқас баланы табады, ол құдық суымен жазылады. Төртінші бөлімде («Қытай оқиғасы») әке Чишолм Қытайдағы Пай Тандағы миссионерлік қызметке қабылданады. Ол келгенде миссионерлік үй қираған, және ешқандай жаңа мүмін табылмаған. Бұл бөлімнің көп бөлігі миссионерлік жүйелердің беткі және зиянды жақтарымен айналысады, олар тек ресми сандарға ғана назар аударады, бірақ рухани өмірді жақсартуға емес. Уилли Туллохтан (қазір өзі дәрігер) көмек алып, Чишолм ата тегін емхана ашады, ауыл тұрғындарының қолдауына ие болады. Ол жергілікті байдың ұлының өмірін құтқарады, ол оған жер береді және оған жаңа миссия салады. Жақын маңдағы оқшауланған христиандық ауылдың және оған жіберілген үш монахтың көмегімен ол мектеп ашады және миссионерлік қызмет өркендейді. Су тасқыны миссияны жойып жібергенде, жетекші монах әйел Чишолмның моральдық қасиеттеріне таңғалып, оны қайта құру үшін бауырынан, бай неміс адамнан көмек сұрайды. Содан кейін Пай Танды індет жайлайды. Уилли Туллох көмекке келеді және аурудан қайтыс болған соңғылардың бірі. Ол Нораның қызы Джудидің босанғанда қайтыс болғанын біледі және оның ұлы Эндрюді күтіп-бағуға ақша жібереді. Миссия екі жауынгердің шайқасына түседі, ал Чишолм әке бейбітшіліктен бас тартады. Онжылдар өткен соң, ол қарсылық көрсеткен әскери әмірші Чишолмды, оның миссионерлік қызметкерлерінің бірін және екі методист миссионерін ұрлап әкетті. Олар қашып құтылуға тырысады, бірақ методист миссионерлерінің бірі өлтіріледі. Чишолм көп ұзамай Шотландияға қайта оралады (бесінші бөлімде, «Қайту») және епископ Ансельм Милиден туған қаласына кездесуді сұрайды, бірақ епископ Мили одан бас тартып, Чишолм әкесін басқа қалаға жібереді. Ол Эндрюді тауып, асырап алады. Хикая алтыншы бөліммен («Бастапқының соңы») аяқталады, онда Монсеньор Слит Чишолмның идеологиясына сеніп, оны лауазымынан кетірмеуді ұсынады.
The novel has six parts, the first (The Beginning of the End) taking place in Scotland in 1938. Father Francis Chisholm is an old man, living with a housekeeper and a young orphan. Due to his unconventional views, he is being investigated by Monsignor Sleeth. The second section (Strange Vocation) focuses on Chisholm's youth. His father is a Catholic and his mother a non denominational Protestant. After the father is beaten by an anti Catholic mob, Chisholm's mother tries to lead him home to safety, only for them both to drown after falling off a bridge into a strong current, leaving young Francis an orphan. Initially, his kindly Aunt Polly wishes to adopt him, but his maternal grandmother, Mrs Glennie, intervenes and adopts him, thereby receiving any money in the Chisholm's estate. Francis's maternal grandfather, a baker by trade, is also a preacher of his own branch of Christianity focused on universal tolerance, and plays a large role in the development of Francis's ideologies. While his grandfather is kind, Mrs Glennie and her son Malcolm are resentful and exploitative. Francis is forced to quit school and work in a shipyard. Things take a turn for the better when Francis befriends Willie Tulloch and his family. Tulloch's father is the local doctor and the family are the town's free thinkers. Willie aids Francis in his attempt to run away. When the attempt fails, Willie's father contacts Aunt Polly, who takes Francis home to live with her and her daughter, Nora. Francis falls in love with Nora, but is afraid to act on it. Nora later has a child out of wedlock, and, rather than marry a man she doesn't love, commits suicide. This cements Francis's decision to join a seminary with childhood friend Anselm Mealey, where Francis's humanistic views cause problems for him. However, he befriends the seminary director, Bishop Hamish McNabb, who comes to his assistance when Francis is nearly expelled from the seminary for having spent a night at a whore's house. The third section (An Unsuccessful Curate) focuses on Father Chisholm's first two assignments and his struggles to do what he feels is right in the face of bureaucracy, tradition, and obstinance. At his second appointment, a local girl claims to have come across a previously dry well that had now burst forth anew with healing properties, accompanied by visions of the Blessed Virgin Mary, drawing comparisons to Saint Bernadette. Francis is shunned for doubting the girl's claims but is vindicated when it is discovered that she had lied. Francis's faith is rewarded when he finds a gravely ill boy who is cured by the spring water. In the fourth section (The China Incident) Father Chisholm takes a position at a mission in Pai tan, China. When he arrives, the mission is in ruins and no converts are to be found. Much of this section deals with the superficial and detrimental aspects of the mission systems, which focus only on official numbers and not on improving spiritual lives. With supplies from Willie Tulloch (now a doctor himself) Father Chisholm opens a free clinic, gaining the support of the villagers. He saves the life of a wealthy local's son, who gives him land and builds him a new mission. With the aid of an isolated Christian village nearby and three nuns sent to him, he starts a school and the mission flourishes. When a flood hits and destroys the mission, the lead nun, astonished by Chisholm's moral quality, seeks assistance from her brother, a rich German, to rebuild it. Then a plague hits Pai tan. Willie Tulloch comes to help, and is among the last to perish from the disease. He learns that Nora's daughter Judy died in childbirth, and sends money for the care of her son, Andrew. The mission is caught in a battle between two warlords, and Father Chisholm is forced out of his pacifism. Decades later, the warlord he worked against kidnapped Chisholm, one of his mission workers, and two Methodist missionaries. They manage to escape, but one of the Methodist missionaries is killed. Chisholm soon returns to Scotland (in section five, The Return) and asks Bishop Anselm Mealey for an appointment in his home town, but Bishop Mealey refuses it and assigns Father Chisholm to another town. He finds and adopts Andrew. The story ends with section six (The End of the Beginning), in which Monsignor Sleeth is convinced of Chisholm's ideologies and recommends he not be removed from his position.
Бейімделулер
Кітап 1944 жылы Грегори Пектің Фрэнсис Чишолм рөлінде және Винсент Прайстың Анселм "Ангус" Мели рөлінде ойнаған "Көкше патшалығының кілттері" атты фильмге бейімделді. Бұл рөл Пекке "Ең үздік актер" номинациясында алғашқы Оскарға ұсынуын әкелді. "Көкше патшалығының кілттері" 1945 жылғы 19 қарашада Рональд Колман мен Энн Хардинг қатысқан Lux Radio Theater радиоспектаклі ретінде де қойылды. Сонымен қатар, 1946 жылғы 21 тамызда Академиялық театрлық қойылымда Грегори Пек басты рөлін қайта ойнады.
The book was made into a 1944 film The Keys of the Kingdom starring Gregory Peck as Father Francis Chisholm and Vincent Price as Anselm "Angus" Mealey. This role earned Peck his first Oscar nomination for Best Actor. The Keys of the Kingdom was adapted as a radio play on 19 November 1945 episode of Lux Radio Theater featuring Ronald Colman and Ann Harding. It was also adapted on 21 August 1946 episode of Academy Award Theater with Gregory Peck reprising his leading role.