Кіріспе

Стандартты атмосфералық жағдайларға шаққандағы биіктік. Тығыздық биіктігі – ауа тығыздығы байқау орнындағы көрсеткішпен тең болатын стандартты атмосфералық жағдайларға шаққандағы биіктік. Басқаша айтқанда, тығыздық биіктігі – орташа теңіз деңгейінен биіктік ретінде берілген ауа тығыздығы. Тығыздық биіктігі стандартты емес температураға түзетілген қысым биіктігі ретінде де қарастырылуы мүмкін. Температураның көтерілуі және атмосфералық қысымның төмендеуі, сондай-ақ ылғалдылықтың шамалы көтерілуі тығыздық биіктігінің артуына себеп болады. Ыстық және ылғалды ауа райында белгілі бір жердегі тығыздық биіктігі нақты биіктіктен едәуір жоғары болуы мүмкін. Авиацияда тығыздық биіктігі белгілі бір ауа райы жағдайында ұшақтың аэродинамикалық қасиеттерін бағалау үшін қолданылады. Ұшақ қанаттарының тудыратын көтерілу күші, сондай-ақ оның көрсеткіштік әуе жылдамдығы (IAS) мен нақты әуе жылдамдығы (TAS) арасындағы байланыс та ауа тығыздығының өзгеруіне тәуелді. Бұдан өзге, ұшақ қозғалтқышының қуаты атмосфераның тығыздығы мен құрамына байланысты.

Әуе кемелерінің қауіпсіздігі

Әуе тығыздығы – ұшақтың өнімділігіне әсер ететін ең маңызды фактор болып табылады. Ол тікелей байланысты:
Пайдаланушының немесе ротордың тиімділігі – пайдаланушы (фактылық түрде аэродинамикалық пішін) қанаттағы көтерумен ұқсас әрекет етеді. Табиғи сору қозғалтқышының қуаттылығы – қуаттылығы оттегінің қабылдануына байланысты, сондықтан қозғалтқыштың қуаты эквивалентті құрғақ ауа тығыздығы төмендегенде төмендейді, ал ылғалды жағдайда оттегінің ығыстырылуынан одан да аз қуат өндіреді. Кито немесе Мехико қалаларындағы әуежай сияқты «ыстық және биік» әуежайлардан ұшып шыққан ұшақтар аэродинамикалық тұрғыдан айтарлықтай кемшілікте болады. Тығыздық биіктігінің нақты физикалық биіктіктен жоғары болуы келесі әсерлерге алып келеді: Әуе көлігінің барлығына ортақ қанаттың тиімділігінің жалпы өзгерісінен басқа, парашютпен секіруде қосымша мәселелер қарастырылады. Жоғары жылдамдықпен қозғалатын секірушілердің көп болуынан қауіп көбейеді (олар көбінесе әдеттегіден мүлдем өзгеше тығыздық биіктігі бар аймаққа келеді, бірақ оны QNH/QFE калибрлеу процедурасы арқылы ес білмейді). Тағы бір фактор – жоғары тығыздық биіктігінде гипоксияға бейімділіктің артуы, әсіресе күтпеген жоғары құлау жылдамдығымен бірігіп, қауіпті жағдайлар мен апаттарға әкелуі мүмкін. Жоғары биіктіктегі парашюттер агрессивтірек ұшады, олардың тиімді ауданы кішірейеді, бұл ұшқыштың шеберлігін қажет етеді және әсіресе жоғары өнімділікпен қону үшін қауіпті болуы мүмкін, себебі олар нақты бағалауды қажет етеді және қауіпті жағдайға түсуге дейін қателік шегі аз.