Кіріспе

2002 жылғы FIA Формула-1 әлем чемпионаты – FIA Формула-1 автожарыстарының 56-шы маусымы болды. Онда 2002 жылғы Формула-1 жүргізушілер және 2002 жылғы Формула-1 конструкторлар арасындағы әлем чемпионаттары өткізілді, олар 3 наурызда басталып, 13 қазанда аяқталған он жеті кезеңдік жарыс сериясында бір мезгілде күш сынасты. Қорғаудағы чемпиондар Михаэль Шумахер және «Скудерия Феррари» Драйверлер және Конструкторлар әлем чемпионаттарын тағы да жеңіп алды. Шумахер Малайзия Гран-приінен басқа барлық жарыстарда бірінші немесе екінші орынды иеленді, онда үшінші орынға табан тіреп, барлық жарыста подиумға көтерілді. Ол сол кездегі рекордтық – он бір Гран-приде жеңіске жетіп, өзінің (1995, 2000 және 2001 жылғы Формула-1 маусымдары) және Найджел Манселлдің (1992 жылғы Формула-1 маусымы) бірлесіп көрсеткен тоғыз жеңістің бұрынғы рекордын жаңартты. Сондай-ақ, ол Драйверлер чемпионаты аяқталған кезде күнтізбеде қалған жарыстардың ең көп саны бойынша рекорд орнатты, маусымға алты жарыс қалғанда титулды қамсыздады. Шумахер командаласы Рубенс Баррикеллодан 67 ұпаймен оқшау жеңіске жетіп, өткен жылғы өзінің рекордын (Дэвид Культардтан 58 ұпай) арттырды және бір маусымдағы ең жоғары ұпай жинады (144 ұпай), қайтадан өзінің көрсеткішін (2001 жылғы Формула-1 маусымында 123 ұпай) басып өтті. «Феррари» екі пилотының арқасында Конструкторлар чемпионатын жеңіп алды, олардың жинаған ұпайлары барлық басқа конструкторлардың жиынтық көрсеткішіне тең болды. Бұл үстемдік, көрермендер санының азаюымен қатар, келесі маусым үшін чемпионаттың спорттық ережелеріне масштабты өзгерістер енгізуге себеп болды.

Маусым ортасындағы өзгерістер

Arrows командасы Германия Гран-присінен кейін қаржылық қиындыққа ұшырап, қалған жарыстардың ешқайсысына қатыспады. 2003 жылғы маусымға тіркелуге жасалған әрекет FIA тарапынан қабылданбады.

Жүргізушілердің ауысуы

2002 жылғы маусымда бірнеше пилоттар құрамы өзгерді, ал маусым барысында тағы көп өзгерістер болды. 2001 жылғы маусымға үш жарыс қалғанда, 1998 және 1999 жылғы әлем чемпионы Мика Хаккинен 2002 жылы F1-де жүрмейтінін хабарлады. Ол зейнетке шығу туралы ешқандай мәлімдеме жасамай, демалысқа шығу қажеттігін және кейін Макларенге оралатынын айтты. Бірақ Хаккинен кейін Маклареннен ресми түрде кетіп, 2001 жылдың соңында F1-ден зейнеткерлікке шықты. 2005 жылы DTM жарысына қатысты, бірақ бұрын Уильямс командасына Формула 1-ге оралу мүмкіндігі қарастырылған болатын. Хаккиненнің орнын 2007 жылғы әлем чемпионы, финн Кими Райкконен басты, ал Райкконеннің орнын 2001 жылғы Формула 3000 чемпионы Фелипе Масса иеленді. 2001 жылдың ортасында Джанкарло Физикелла 2001 жылдан кейін Бенетоннан кететінін және Иордания командасына өтетінін мәлімдеді. Бенетон командасы, қазір Renault аталды, Физикелланың орнын Иордания пилоты Джарно Труллимен алмастырды, яғни Физикелла мен Трулли екі командада орын алмастырды. Иордания 2002 жылғы құрамын BAR командасының тест-пилоты Такума Сатомен толықтырды, ал Сатоның BAR командасындағы тест-пилоттар тобындағы орнын оның отандасы Рио Фукуда иеленді. 2001 жылғы маусымның соңында Иордания үшін жүрген Жан Алеси 2002 жылы F1-де жүргізуге тырыспады, орнына DTM сериясындағы Mercedes командасымен келісім жасады. Рикардо Зонта Иорданияда өзінің болашағы жоқ екенін түсініп, Telefonica World Series жарысына қатысу үшін резервтік орынды босатты, кейін 2003 жылы Toyota командасының тест-пилоты ретінде F1-ге оралды. Прост командасы тарағаннан кейін командасыз қалған Хайнц Харальд Френцен 2002 жылы Arrows командасына қосылды. Бұл оның екі маусым ішінде үшінші командасы болды, себебі ол 2001 жылдың ортасында Иорданиядан шығарылып, кейін Прост командасына қосылған, бірақ ол команда да тарап кетті. Шарт бойынша тағы бір маусымға қол қойған болса да, Жос Верстаппен Френценге Arrows командасындағы орнын жоғалтты және басқа командада орын табуға тырысқандары сәтсіз аяқталды. 2003 жылы ол Minardi командасында қайтадан көрінді. Фернандо Алонсо 2001 жылғы маусымда жақсы көрсеткеніне қарамастан Minardi командасынан кетіп, Renault командасымен тест-пилот ретінде келісім жасады. Алонсоның орнын Бенеттон командасының тест-пилоты және Халықаралық Формула 3000 сериясының күміс жүлдегері Марк Веббер иеленді. Формула 1-дегі алғашқы маусымында Toyota Мика Салоны (бұрын 2000 жылғы F1 маусымында Sauber командасында жүрген) және дебютант Аллан Макништы жұмысқа алды, ол бұрын Le Mans жарысында Toyota GT One көлігін жүргізген болатын. 2001 жылы жарақат алған Буртидің орнын толтырған Томаш Энге 2001 жылғы маусымның соңында қаржылық себептермен командадан шығарылды және ол 2002 жылы Халықаралық Формула 3000 сериясына оралды. Антонио Пицзония Марк Женемен бірге Уильямс командасының тест-пилоты болды. Пицзония 2001 жылы Халықаралық F3000 сериясында Уильямс командасының демеушілігімен жүргізген, ал 2002 жылы Уильямс командасындағы тест-пилот міндеттерін орындағандықтан, жарысқа қатысуын жалғастырды. 2001 жылы британдық Формула 3 сериясында Jaguar Junior командасының пилоты болған Андре Лоттер 2002 жылы Jaguar Formula One командасының тест-пилоты болып тағайындалды.

Маусым ортасындағы өзгерістер

Хайнц Харальд Френцен Германия Гран-приінен кейін Arrows командасының болашағы белгісіз болғандықтан, олардан кетуді шешті. Бірнеше күннен кейін Arrows командасы тарап, маусымның қалған бөлігіне қатыспады, соның салдарынан Энрике Бернольди де командасыз қалды. Френцен 2003 жылғы маусымда Sauber командасымен келісімшарт жасасты. BAR командасының тест-драйвері Энтони Дэвидсон Венгрия және Бельгия Гран-прилерінде Минарди командасында Алекс Юнгты ауыстырып, Формула-1 дебютін жасады. 2002 жылы үшінші рет квалификациядан өтпегені үшін команда малайзиялық пилотты жұмыстан босатты. Минарди Юнгты Джастин Уилсонмен алмастыруды жоспарлаған, бірақ Уилсон қауіпсіздік талаптарына сәйкес машинаға сыймайтын болды.

Ережеге өзгерістер

2002 жылы техникалық регламенттерде негізгі өзгерістер болған жоқ. Қауіпсіздік үшін артқы көріспе айналар мен артқы шамдар үлкейтілді, ал артқы соқтығыс құрылымы күшейтілген сынақтардан өтті. Жарыс машинасы мен гараждағы команда арасында дерек алмасу енді екі бағытта да жүзеге асырылатын болды. Бұл командаға жарыс барысында жүргізуші рульдегі түймелерді пайдаланбастан, машинаның электроникалық жүйесін реттеуге мүмкіндік берді.