Кіріспе

27-ші Ирак қорғаныс министрі Сұлтан Хашим Ахмад Мухаммед әл Тахи (سلطان هاشم أحمد محمد الطائي; 1945 – 19 шілде 2020) – ирактық әскери шенеунік, Саддам Хусейн режимі кезінде қорғаныс министрі қызметін атқарған. Ирактың ең қабілетті генералдарының бірі саналатын ол 1995 жылы осы лауазымға тағайындалды. 30 жылдан астам әскери қызметінің барысында Сұлтан Қорғаныс министрі болып тағайындалғанға дейін екі бригада, үш дивизия және екі армия корпусын басқарды.

Парсы шығанағындағы соғыс

Сұлтан Иран-Ирак соғысы және одан кейін Персия шығанағы соғысында Ирак армиясында қызмет етті, соғысты аяқтаған келісімге қол қойды. Ол бірнеше тазартудан аман қалды және Ирак армиясындағы жоғары шенді генерал атанды. Бірақ, ол Ирак әскерінде нақты билікке ие емес, көбінесе номиналды тұлға ретінде қарастырылды.

Ирак соғысы

2003 жылы ақпанда Иракқа басып кіруге дайындық жүрген кезде, The Guardian газетінде Сұлтанның Саддам Хусейннің үй қамауына алынғаны жайлы хабар тарады. Бұл қадамның мақсаты төңкерілгенін болдырмау болған көрінеді. Ол Құсай Хусейннің Ирак Республикалық гвардиясын басқаруын сынап, Құсайдың "әскери іс-қимыл туралы ештеңе білмейтінін" айтты. Ол тек қарапайым әскери нәрселерді ғана түсінеді. Біз оған ақпарат пен кеңес дайындап бердік, ол қабылдады немесе қабылдамады." Дегенмен, ол елдегі жағдайдың қалыпты екенін көрсету үшін Ирак мемлекеттік телеарнасында жиі пайда болды. Сұлтан АҚШ-тың ең іздестірілген бұрынғы ирактық шенеуніктер тізімінде 27-орында тұрды. 2003 жылдың 19 қыркүйегінде, шамамен бір апталық келіссөздерден кейін, ол Мосулда 101-ші әуе шабуылы дивизиясына (Air Assault) өз еркімен тапсырды. Бас тартуды ұйымдастырған Давуд Багистани, генерал-майор Дэвид Петреусқа Сұлтанның "үлкен құрметпен" тапсырылғанын және сол кезде ол отбасымен бірге болғанын мәлімдеді. Багистани АҚШ әскері Сұлтанның есімін 55 іздеушінің тізімінен алып тастауға уәде бергенін, яғни оны мерзімсіз қамаудан және қудалаудан қорғайтынын айтты. "Біз осы уәдеге сенеміз", - деді Багистани. Сұлтан әл-Тайға жасалған ерекше қарау, американдық әскерлерге зиян келтіріп келген партизандық шабуылдарды тоқтатуға бағытталған қадам болуы мүмкін. Шабуылшылардың көп бөлігі Саддамның армиясының бұрынғы сарбаздары деп есептелді. Олардың бұрынғы әскери жетекшісіне американдықтардың жақсы қарайтынын көргенде, қаруларын тастауға көндігіп, ынталандырылуы мүмкін. 2007 жылдың 24 маусымында ол соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар жасағаны үшін асылып өлім жазасына кесілді. Алайда, Ирак президенті Джалал Талабанидің наразылығына байланысты өлім жазасы орындалмады. 2018 жылдың мамыр айында Ирак Парламентінің спикері Салим әл-Жабури Сұлтан әл-Тайға денсаулық жағдайына байланысты кешірім сұрады. Содан кейін ол Насирия түрмесінен Бағдадтағы түрмеге ауыстырылды.

Өлім

Сұлтан әл Тай 2020 жылғы 19 шілдеде Насирия орталық түрмесінде жүрек талмасынан қайтыс болды.