Кіріспе

Канадалық саясаткер Тони Вонг (Вонг Чи ва; 12 желтоқсан 1948 – 17 маусым 2009) – Канаданың Онтарио провинциясындағы саясаткер, Гонконгтан туған канадалық. Ол 2003 жылдан 2006 жылға дейін Онтарио заң шығарушы жиналысының либералды депутаты болды, және Маркхэм сайлау округін өкілдік етті. 1997 жылдан 2004 жылға дейін Маркхэм қаласының муниципалды кеңесшісі, ал 2006 жылдан 2009 жылға дейін Йорк аймағының кеңесшісі қызметін атқарды.

Өмірбаян

Вонг Гонконгте дүниеге келді және ол Епархиялық ұлдар мектебінде оқыды. Ол Торонто университетінде математика бакалавры, ал Миссури университетінде компьютерлік ғылымдар магистрі дәрежесін алды. Ол заңгер (Торонто университеті) және Торонтоның Оңтүстік-Шығыс Азия заңдық клиникасының негізін қалаушы директоры болды. Ол Вонг пен Чун фирмасында серіктес болды. Ол Маркхэм-Стауфвилл ауруханасы қорының, Сент-Джон оңалту ауруханасы қорының және Йорк аймағы полиция қызметі кеңесінің мүшесі болып қызмет етті. Ол Торонто қалалық кеңесшісі Синтия Лайдың туысы.

Саясат

1997 жылы Вонг Онтарионың Маркхэм қаласындағы қалалық кеңеске үміткер болды. Ол 1406 дауыс алып, ең жақын қарсыласын 774 дауыспен жеңді. 2000 жылғы сайлауда ол төрт аймақтық кеңесшінің бірі болып сайланды. 1999 жылы жергілікті мешіт құрылысы төңірегінде туған даудан кейін қаланың қытай және мұсылман қауымдастықтары арасындағы келісімді қалпына келтіруді қолға алуда жетекші рөл атқарды. 2003 жылы ол Қытай үкіметінің Гонконгта "қарсылық көрсетуге қарсы" заң қабылдау әрекетіне қарсы сөйледі (Маркхэмдегі көптеген жаңа қытай иммигранттарының канадалық және гонконгтық қос азаматтығы бар). 2003 жылғы провинциялық сайлауда ол Либералдық партиядан Маркхэм округі үшін Майк Харрис пен Эрни Ивстің консервативтік үкіметтеріндегі көрнекті министр Дэвид Цубучиге қарсы күресті. Маркхэм 1987 жылы құрылғаннан бері Прогрессивті консервативтік партиясымен өкілдік етіліп келді және либералдарға күшті серпіліс болғанына қарамастан Цубучи қайта сайланады деп күтілді; алайда Вонг оны 5996 дауыспен жеңді. Вонг округтегі көптеген этникалық қытай иммигранттарының болуының арқасында өзінің үміткерлігіне қолдау көрсетілгенін мойындады. Либералдық партия провинциялық сайлауда жеңіске жетті, ал Вонг кейіннен Экономикалық даму және сауда министрі Джозеф Кордианоның парламенттік көмекшісі болып тағайындалды. Сайлаудан кейін көп ұзамай Вонг Канадаға көшіп келген және жұмыс таппағандықтан өзіне қол жұмсаған Гэн Чаохуидің қыздары үшін қайырымдылық кешін өткізді. Шара қытай тіліндегі баспасөзден басқа жерде көп жарияланбаса да, 30 000 доллар жиналды. 2006 жылдың 25 қыркүйегінде Вонг заң шығарушы орган мүшелігінен бас тартып, Йорк аймақтық кеңесіне үміткер болды. 2006 жылдың қараша айында ол төрт орынның бірін жеңіп алды. Вонг 2009 жылдың наурызына дейін кеңесте жұмыс істеді, содан кейін демалысқа шықты. Вонг қыркүйек айында кеңеске оралуы күтілуде. Вонг 2009 жылдың 17 маусымында Торонтодағы Саннибрук денсаулық ғылымдары орталығында бауыр жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның артында әйелі Элли және қызы Дафна қалды.