Кіріспе
Бутанның әскери күштерінің құрлық әскері бөлімі – Корольдік Бутан армиясы (RBA; ). Корольдік Бутан армиясы (RBA) – Бутан Корольдігінің қарулы күштерінің құрамындағы, елдің аумақтық тұтастығы мен егемендігін қорғауға, қауіпсіздікке төнетін қауіптерге қарсы тұруға жауапты бөлім. Друк Гьялпо – RBA-ның Жоғарғы Бас қолбасшысы. Бас операциялық офицер – Гуонглон Гонгма (генерал-лейтенант) Бату Шеринг. RBA құрамына Бутан Корольдік қауіпсіздік қызметі (RBG) кіреді, ол корольдің, корольдік отбасының және басқа да жоғары лауазымды тұлғалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қарулы күштердің элиталық бөлімі. Бұрын әр бутандық отбасының бір ұлының әскерде қызмет етуі дәстүрлі болған, бірақ міндетті емес.
The Royal Bhutan Army (RBA; ) is a branch of the armed forces of the Kingdom of Bhutan responsible for maintaining the country's territorial integrity and sovereignty against security threats. The Druk Gyalpo is the Supreme Commander in Chief of the RBA. The Chief Operations Officer is Goonglon Gongma (Lt. Gen.) Batoo Tshering. The RBA includes the Royal Bodyguard of Bhutan (RBG), an elite branch of the armed forces responsible for the security of the King, the royal family and other officials. It was customary, but not obligatory, for one son from each Bhutanese family to serve in the army.
Тарих
Үндістанның күшті қолдауымен, 1950 жылдары Қытайдың Тибетті қосып алуына және одан кейін Қытай Халық Азаттық Армиясының Тибеттегі әрекеттеріне жауап ретінде РБА құрылды. 1958 жылы Бутан Корольдік Үкіметі әскери шақыру жүйесін енгізіп, 2500 сарбаздан тұратын тұрақты армия құруды жоспарлады. Бутан Үндістанның ұсынысын қабылдаған соң, Үндістан Армиясы РБА-ны оқытуға және жарақтандыруға жауапкер болды. 1968 жылға қарай РБА 4850 сарбаздан тұрды; 1990 жылға қарай бұл көрсеткіш 6000-ға жетті. Бутандық офицерлер 2015 жылы БҰҰ-ның бітімгершілік күштеріне (UNDOF) штаб офицерлері ретінде жіберілді. 2021 жылы Армияға әйелдердің алғашқы тобы қабылданды.
Үндістанның қарулы күштермен қарым-қатынасы
Үндістан армиясы Бутанда оқу миссиясын ұстап тұрады, ол Үндістан әскери оқу тобы (IMTRAT) деп аталады және RBA мен RBG қызметкерлерін даярлауға жауапты. Барлық RBA және RBG офицерлері Пунедегі Ұлттық қорғаныс академиясында (NDA) және Дехрадундағы Үнді әскери академиясында (IMA) оқытылады. Шекаралық жолдар ұйымының ДАНТАК жобасы, Үндістан әскери инженерлік корпусының бөлімшесі, 1961 жылдың мамыр айынан бері Бутанда жұмыс істеп келеді. Осы уақыттан бері ДАНТАК жобасы 1500 км-ден астам жолдар мен көпірлерді, Паро және Йонгфулла әуежайларын (2018 жылы жаңартылған, қалыпты жағдайда азаматтық ұшақтармен қамтылған), тікұшақ алаңдарын және басқа да инфрақұрылымды салуға және күтіп ұстауға жауапты. Бұл Үндістанның стратегиялық қорғаныс қажеттіліктерін қамтамасыз ететінмен, Бутан халқы үшін айқын экономикалық пайда да әкеледі.
Әскери авиация
Бутан Корольдік Армиясы медициналық эвакуация жөнінде көмек үшін Үндістан Әуе Күштерінің Шығыс Әуе Командысына сенеді. 2003 жылы "Барлық нәрсені тазалау" операциясы барысында Үндістан Әуе Күштерінің тікұшақтары РБА жарақаттанғандарын емдеу үшін Үндістанға эвакуациялады.
2003 жыл: "Барлығы таза" операциясы
90-жылдардың басында Үндістанның сепаратистік топтары – Ассамды азат ету біріккен майданы (ULFA), Бодоландтың ұлттық демократиялық майданы (NDFB) және Камтапурды азат ету ұйымы (KLO) Бутанның тығыз оңтүстік орманды аймақтарында құпия түрде лагерьлер құра бастады. Бұл лагерьлерде жауынгерлерді оқыту, жабдықтар сақтау және Үндістандағы нысаналарға шабуылдар ұйымдастыру жүргізілді. Бутан үкіметі олардың бар екенін 1996 жылы білді, ал 1997 жылдан бастап мәселе Ұлттық Ассамблеяда үнемі талқыланды. Үндістан үкіметі Бутан Корольдік үкіметіне жауынгерлердің болуын тоқтату үшін дипломатиялық қысым көрсетіп, Бутанмен бірлесіп әскери операциялар жүргізуді ұсынды. Бірақ Бутан Корольдік үкіметі бейбіт шешімді қалап, бұл ұсыныстан бас тарды және 1998 жылы жауынгерлік топтармен келіссөздер бастады. 2003 жылдың желтоқсанына дейін келіссөздер ешқандай нәтиже бермеді, сондықтан Корольдік үкімет топтардың қатысуын көтере алмай, 13 желтоқсанда 48 сағаттық ультиматум берді. 15 желтоқсанда Бутан Корольдік армиясы (RBA) жауынгерлік топтарға қарсы әскери операцияларды бастады. 2003 жылдың 27 желтоқсанына дейін барлық 30 лагерь басып алынды. Сонымен қатар, RBA “500-ден астам AK 47/56 автоматтары, 500 түрлі басқа қару-жарақ, оның ішінде зымыран ұшырғыштар мен минометтер, сондай-ақ 1 000 000-нан астам оқ-дәрі тәркіленді. ULFA штаб-пәтерінің орнынан зениттік қару да табылды”. 2004 жылдың 3 қаңтарына дейін барлық 30 лагерь (ULFA – 14, NDFB – 11, KLO – 5) және қосымша 35 бақылау бекеті жойылды, ал жауынгерлер қуылып шығарылды. Барлығы 485 ULFA, NDFB және KLO жауынгері қаза тапты немесе тұтқындалды. Тұтқындалғандар мен тәркіленген қару-жарақ Үндістан үкіметіне тапсырылды. Күреске қатыспаған тұтқындар Ассамның азаматтық билігіне берілді. RBA-дан 11 сарбаз қаза тауып, 35-і жараланды.
Әскердің әлеуметтік жобасы
Армияның әл-ауқатын жақсарту жобасы (ААЖ) – 1974 жылы зейнеткерлікке шыққан ҚР армиясы және Корольдік қауіпсіздік күштерінің қызметкерлеріне жұмыспен қамту, зейнетақы және несие беру арқылы көмек көрсету мақсатында құрылған коммерциялық кәсіпорын. ААЖ Гелефу және Самтседе орналасқан екі дистилляция зауытында алкогольдік сусындар өндіреді.
Жабдық
RBA – Үндістаннан көбінесе жабдықталған, жеңіл қаруланған жылдам әрекет ететін жаяу әскер күші.
Негізгі
Корольдік Бутан армиясы Самце облысының Тендрук қаласындағы I қанатының бақылауындағы шекаралық бекеті Зомпелриде әскери лагерьді ұстап тұрады. Армияның Әскери оқу орталығы Вандуэфодранг облысының Тенхолинг қаласында орналасқан.